Abdulla Shaig
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Qonşuda qarşı-qarşıya görünənİri camlı, genişcə pəncərədən
Mən də qayaların yalçın başındaMən də qayaların yalçın başındaQartal kimi döyündüm.
Faş etdi göz yaşım bu nihan razi ellərəFaş etdi göz yaşım bu nihan razi ellərə,Əfsanə tək cahanda məni saldı dillərə.
Ərseyi-hüsnündə, ey dil, birgə ol mahruni görƏrseyi-hüsnündə, ey dil, bircə ol mahruni gör,Aşiqi-dilxəstəni pabənd edən giysuni gör.
Könlüm etmiş o ləbü ləlinə ey yar həvəsKönlüm etmiş o ləbü ləlinə, ey yar, həvəs,Gözəlim, çünki qonar şəhdü şəkər üstə məkəs.
Ciqqeyi-hüsnümü başımda bu gün yan edəcəmCiqqeyi-hüsnümü başımda bu gün yan edəcəm!Minəcəm naz atına, ərsədə cövlan edəcəm!
İki familiyanın məhviFirudin bəy Köçərliyə*1
Ürək tikmək və ya Qurban bayramıUşaqlar üçün bir pərdədə mənzum dramMəclis - əhli
Dördüncü pərdəSəhnə bağçada bir qəməriyyəni təsvir edir. Qəməriyyənin yanında ağ mərmərdən*fəvvarəli hovuz. Hovuzun ətrafında iri qovaq və çinar, yasəmən, limon və portağal*
Kolxoz bağındaBaharda, yay çağında,Bizim kolxoz bağında
Birinci pərdəSəhnə yol ətrafında kiçik bir meşəni təsvir edir.*Kiçik ağaclar, kollar.*
Beşinci pərdəİkinci şəkilSəhnə Quzğun şahın sarayını təsvir edir. Dünya gözəli qəmli-qəmli*
Beşinci pərdəYeddinci şəkilPiri babanın eyvanı. Püstə ilə Saymaz gəlirlər. Püstə ona*
Birinci fəsilGünəş sönmüş, qaranlıq çökmüş, üfüqlər qısalmışdı. Bakının göylərində mənzil etməyə qərar vermiş qara, sıx cənub buludları ucubucağı olmayan durna qatarı kimi düzülərək, aylı-ulduzlu göylə şəhərdən ucalan çıraq və elektrik işıqlarının bir-biri ilə öpüşməsinə mane olurdu. Xəzərin qoynuna girmiş Bakı gecəsini, pəncərələrdən, yaxın buruqlardan, Qara və Ağşəhər zavodlarından, çit və bez fabrikindən, limanlarda və dənizdə olan yük və minik gəmilərindən ətrafa yayılan elektrik və çıraq işıqları ala-qaranlıq bir səhərə çevirmişdi. Təsadüfi olaraq o işıq nümayişində bu gecə Hacı Kərimin də elektrik lampaları iştirak edirdi. Məsləhətə çağırılmış olan qohum-qardaş yemək otağına toplanmış, mavi abajurlu elektrik lampalarının parlaq şəfəqləri altında şirin-şirin danışıq aparırdı. Hörmət və adət üçün bu gecə toyun nə zaman və necə başlanması haqqında yaxın qohumların da fikri öyrəniləcək və onlarla birlikdə qərar çıxarılacaqdı.Mina xanım qonaqları qabaqcadan söhbətə hazırlamaq istədiyindən məyus bir səslə:
Doqquzuncu fəsilQızı olduqdan sonra Əşrəf Sonaya ancaq bir ana kimi baxırdı. Qəlbinin içini dolduran əvvəlki səmimiyyət və məhəbbət get-gedə sönməyə və boşalmağa başlayırdı. O, indi müxtəlif bəhanələrlə gecələr evə vaxtsız qayıdır, rəftarında, hərəkətlərində Sonaya qarşı əvvəlki qədər səmimi görünə bilmirdi. Sona isə eşqini kimsə ilə bölüşmək istəmədiyindən gecə-gündüz onun keşiyini çəkir, dəlicəsinə sevdiyi Əşrəfini özünə bağlamaq üçün çarələr düşünür və onu dərhal tətbiq etməyə çalışırdı. Lakin bunların səmərəsiz və təsirsiz qaldığını və ailə həyatındakı sevgi və səmimiyyətin Əşrəf tərəfindən gündən-günə ayaqlanıb, insafsızcasına tapdalandığını gördükcə kədərlənirdi. O çox düşündü, bir çox tədbir və çarəyə əl atdı, amma heç biri fayda vermədi. Son tədbir olaraq bir gün:– Əşrəf, teatra gedəndə məni də özünlə apar, – deyə yalvardı.
Qızım AltunsaçaZalım əcəl, bağçamdan qopardı şən gülümü,Bahar ikən susdurdu o körpə bülbülümü.
Şairin şairə təsəllisiEy könüllər mühəndisi şair,Qələmin öylə incə bir sahir.
Qurbanın olum, aşiqinə eylə inayətQurbanın olum, aşiqinə eylə inayət,Göstər bu diləfsürdənə bir azca himayət.
Eyləyən halimi viranə mənim dilbər olubEyləyən halimi viranə mənim dilbər olub,Gətirən qəlbimi suzanə o məhmənzər olub.
Bu nəqşi ki, sən ol güli-rüxsarə çəkirsənBu nəqşi ki, sən ol güli-rüxsarə çəkirsən,Bütlan xətini səfheyi-gülzarə çəkirsən.
Kuyi-dildar imiş, ey zahid, o cənnət dediyinKuyi-dildar imiş, ey zahid, o cənnət dediyin,Qaməti-yar imiş, əlbət, o qiyamət dediyin.
Nəcəfbəy Vəzirov həzrətlərinəSən ey bu yomi-ali qəhrəmanı, ey işıq ulduz!Təşəkkür etməyə səndən mənim qəlbim, dilim aciz.
Gördüm o ruyi-ənvərini mən əbəs-əbəsGördüm o ruyi-ənvərini mən əbəs-əbəs,Çapdım könül səməndərini mən əbəs-əbəs.
Bunca cəfanı qıldı mənə yar, utanmadıBunca cəfanı qıldı mənə yar, utanmadı,Zülmündən əl götürmədi, bir an dayanmadı.
Allah, Allah, bu bütün hansı könül xanəsidir?Allah, Allah, bu bütün hansı könül xanəsidir?Hansı bir bəxtəvərin sevgili cananəsidir?
Bülbüldə yoxdur eşq, o eşq ki, məndə var!Bülbüldə yoxdur eşq, o eşq ki, məndə var!Atəşdə yox o suz ki, bu qəlbü təndə var!
Onuncu fəsilƏhməd Əşrəfin təsiri altına düşdükdən sonra Zəki ondan əlaqəsini tamamilə kəsmişdi. Bir gün küçədə Əhmədlə qarşı-qarşıya gəldi. Üzünü çevirib keçmək istərkən Əhməd onun qolundan tutub:– Bura bax, üzünü çevirib keçmə! – dedi.
Vardır başımda şurişü qovğası dilbərimVardır başımda şurişü qovğası dilbərin,Çıxmaz yadımdan ol qədi-rənası dilbərin.
İsgəndər və filosof DiojenQoşunla keçərkən rumlu İsgəndər,Ona söylədilər: “Ey, böyük qeysər!