Poem 97

عاقلی، دیوانه‌ای را داد پندکز چه بر خود می‌پسندی این گزند

Parvin E'tesami3 min
Axı necə oldu ki...

Hərdən nağıl eylədikcə mən döyüş illərimi,Sevgilim mehribanca oxşayıb tellərimi

Islam Safarli1 min
Qit'a 11

اندر خبر بُوَد که نبی شاهِ حق پرستچون سویِ عرش در شبِ معراج رخت بست

Iraj Mirza1 min
Ağ saçlarım

Bir gözəl üzümə dedi: qocasan...Gözümdən, könlümdən uzaqlaşdı yaz.

Gasym Gasymzade1 min
Ghazal 65

دیدمت دورنمای در و بام ای شیرازسرم آمد به برِ سینه؛ سلام ای شیراز

Mohammad-Hossein ShahriarGhazal2 min
Fələknin gərdişindən dadü fəryad

Fələknin gərdişindən dadü fəryad,Məni ayırdı səndən dadü fəryad.

Shah Ismail KhataiGhazal1 min
Yol - dağ

Addımlaya-addımlaya mən illəri,Yol gedirəm

Bakhtiyar Vahabzadeh19711 min
Səhnədə qadın

Keçmişdə Azərbaycan səhnəsi qadını heç xəyalına belə gətirə bilməzdi. Odur ki, Azərbaycan səhnəsinin “ilk aktrisaları” kişilərdən ibarət idi. Ağdamski Əhməd, Süheyli və səhnəyə yeni gələnlərin çoxusu öz aktyorluq fəaliyyətini qadın rolundan başlamışdılar.Səhnədə kişi rolunu oynayan aktyor, burjuaziya cəmiyyəti tərəfindən təhqir və istehzaya uğradığı halda, qadın rolunda çıxan bu kişilərin vəziyyəti nə halda olardı? Bunlara qız vermir, az-çox “nəciblər” içərisinə buraxmırdılar. Səhnədə qadın yox idi, “Böyük Məhəmməd” – belə tələb etmiş idi. Səhnə isə qadın tələb edirdi. Aktrisalar seçilmək üzrə deyil, arzu üzrə, istedad üzrə deyil, dil bilmələri üzrə səhnəyə çıxırdılar...

Jafar Jabbarly3 min
[Nəzm və nəsr haqqında]

Hər dilin təkəllümü və kitabəti qərari-mütəarif üzrə nəsr ilədir və gahi bir para məzaminin fəhmindən ziyadə ləzzətənduz və mütəəssir olmaq üçün təkəllüm və kitabət şe’r ilə olur. Şe’r gərək laməhal ziyadə ləzzətə və hüzndə və fərəhdə ziyadə tə’sirə bais ola. Əgər olmasa, sadə nəzmdir. Və şe’r təbaye və adata və istilaha qərib əlfaz və məzamin ilə deyiləndə ləziz və müəssir düşəcək və ləvazimatdandır hüsni-əlfaz və təşbihat və təmsilat və tövzih və təsrih və sair mühəssənat. Əgər bunun xilafınca deyilsə, məzaci-müstəme’də onun eşitməyindən heç bir gunə təğyir hasil olmaz. Bu cəhətdəndir ki, əksər qəzəliyyat məzaci-insanidə hərgiz bir şövq və vəcd əmələ gətirmir. Bəs mə’lum oldu ki, şe’r əgərçi nəzm ilə olur, amma hər nəzm şe’r deyil. Məsələn: bir para mətalibi sühuləti-hifz üçün və hüsni-təbyin üçün nəzmlə zikr edərlər. Əlbəttə, belə nəzmlərə şe’r və naziminə şair demək xətadır.Tarixi-hicridən bu zamana qədər milləti-islam arasında bir kimsənə şe’r ilə nəzmə fərq verməyib, hər nazimin adına bərxilafi-həqq şair deyiblər. Şe’r əlahiddə bir bəxşi-ilahidir və maddeyi-qabiliyyətişair xudadadədir və təhsil və tərbiyət o maddənin ancaq inbisatına və əş’arın artıq zinətinə bais olar. Belə maddə sahibləri çox nadir vücuda gələrlər. Əhli-fürsdən ancaq Firdövsi və Nizami və Cami və Sə’di və Mollayi-Rumi və Hafiz şairdirlər. Bunların da qüsuru budur ki, bir para məqamda izhari-fəzl üçün xilafi-təbiətü adət göftgu ediblər. Belə məqamlarda onların xəyalatına da şe’r demək caiz deyil, ancaq mənzumati-məqbulə və pəsəndidə demək olur. Şe’r dərəcəsindən əsfəl, bunlardan masəva sairlərinin hərgiz şe’r maddəsi yoxdur. Ancaq sənətkardırlar ki, əlfaz hifz edib şüruti-nəzmə müvafiq haman əlfazı rişteyi-nəzmə düzürlər və hərgiz nəzmlərində bir tə’sir yoxdur; bəlkə əksərinin nəzmlərində heç məzmunu-səhih dəxi tapılmaz və bu sənət bir belə asan zaddır ki, hər bir məktəbdən çıxan kimsənələrin əksəri fürs arasında bir az məşq etməklə əlfazı nəzmə düzməyə qadir olur və belə kimsənələrə şair demək qələtdir.

Mirza Fatali Akhundov3 min
Olmaz

Laf eyləmə felli dərviş,Belə kar eyləmək olmaz.

Ashiq Qurbani1 min
Güzgüdə gördüyüm

Oğlum gözlərini dikib güzgüyə,Şövq ilə darayır şəvə telləri.

Tofiq Bayram1 min
Quzular mələşəndə

Zoğallar çiçək açır,Fikrimdə durna uçur,

Mirvarid Dilbazi19911 min
Oxşarlıq

Dünyada oxşarsız heç nə tapılmaz,Oxşardı adamlar, oxşardı torpaq.

Qabil2 min
Gülüşlər

Gülüş vardır səslərinə tuncəkslər yapdırır,Gülüş vardır könülləri ruzgarlara qapdırır.

Mikayil Mushfig1 min
Ədəbiyyat (“Kəlniyət!” Ey dərdimizin dərmanı”)

“Kəlniyət!” Ey dərdimizin dərmanı,Dinlə, sözüm çox da deyil tulanı,

Abbas Sahhat19121 min
Düşdüm

Xaliqin qüdrəti, hökmi-bəyanıO gün ki zülümət dünyaya düşdüm.

Novras Iman1 min
Mühazirəçi yoldaşım

Müharibədən sonra bizim səfərlərimiz çoxalmışdır. Sovet mütəxəssisləri tez-tez müxtəlif ölkələrə çağırılırlar. Təkcə demokratik ölkələrə, müstəmləkə zəncirindən təzə qurtulmuş zəif respublikalara yox, Avropanın handa bir kapitalist mərkəzlərinə, handa bir elmi, texniki, nəzəri məsələlərin həllində məsləhətləşməyə, rəy eşitməyə, qonaqlığa, konsertə, lap müəllimliyə çağırırlar.Paris Sorbonn universitetindən dəvətnamə alanda mən güman etmişdim ki, yəqin fransız tələbələri bizdə ictimai elmlərin, marksizm-leninizm elmlərinin səviyyə və şöhrətini, bizim sahələr üzrə çalışan alimləri görüb-eşitmək istəyirlər. Bu da çox təbii arzu idi. Razılıq verməli idik. Yoldaşım Cavadzadə dəvətnaməsini mənə göstərəndə gördüm yox, fransız yoldaşlar yalnız ictimaiyyət yox, təbiət elmləri sahəsindəki nailiyyətlərimizlə də maraqlanırlar. Dahi sovet alimi akademik Pavlovun şərti reflekslər haqqındakı cahanşümul nəzəriyyəsi bühın dünyada ümumi maraq oyadıb və yarım əsrə yaxındır ki, hakim mövqe tutmuşdur.

Mir Jalal Pashayev19693 min
Nə gündəydi, indi qalıb nə günə…

Nə gündəydi, indi qalıb nə günə,Gözdən düşüb gözdə olan-bu millət.

Jabir Novruz19931 min
Xəzərim mənim

Mənim gözəl dənizim,Doğma Xəzərim mənim

Hokuma Billuri1 min
Birlik istəyirəm

Bir gülşən istəyirəm,Çiçəkləri təzə, tər-

Madina Gulgun19631 min
Gecə də

Gecə də,gündüz də

Ali Kerim1 min
Ay dost!

Məni qınayırsan, deyirsən yetərGecəni gündüzə qatdığın sənin.

Zeynal Jabbarzade1 min
Gözlərin kim aşiqə məxmur şəklin göstərir

Gözlərin kim aşiqə məxmur şəklin göstərir,Əhli-fəqrə mərdümi, məğrur şəklin göstərir.

Abbasgulu agha BakikhanovGhazal1 min
Kimlər sevinir

Dan yeri ölkəsin atəşdə yaxanAl Yunanıstanda deyirlər qan-qan!

Habib Saher3 min
Hayıf ki, yoxdur!

Kür qırağının əcəb səyrəngahı var,Yaşılbaş sonası, hayıf ki, yoxdur!

Molla Panah Vagif1 min
Məndən fələk ayırdı vəfapişə yarimi

Məndən fələk ayırdı vəfapişə yarimi,Tar etdi zülfi-yar kimi ruzigarimi.

Huseyn JavidGhazal1 min
Kamil paşa, kamilliyinə min barəkallah

Kamil paşa, kamİlliyinə min barəkallah,Etdin nə gözəl millətini xürrəmi xendan.

Aligulu Gamgusar2 min
Yenə səhər-səhər başımın üstdən

Yenə səhər-səhər başımın üstdənQaqqıldaşıb keçir durna qatarı...

Zeynal Khalil19701 min
Göl min il yaşadı

Göl min il yaşadı səssiz-səmirsizNə bir bulaq gördü, nə də bir dəniz.

Balash Azeroghlu19651 min
Ghazal 403

ز روی لاله گون متراش خط عنبرافشان رامکن زنهار بی شیرازه دلهای پریشان را

Saib TabriziGhazal2 min