Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Gözlərim yüzün görüb xurşidi-taban istəməz,Bir nəfəs keçməz ki, bəzmi-vəsli-canan istəməz.
Üçüncü pərdəBİRİNCİ ŞƏKİLŞiraz şəhərinin böyük bir b a z a r ı n d a vaqe olur. Səhnənin sol tərəfində aşpaz M ə s t a v ə r i n dükanı görünür. Məstavər dükanının qabağına yığılmış olan adamlara xörək satır; o biri tərəfdə cürbəcür dükanlar vardır; bir tərəfdə qaraçılar oynayırlar. Müqəddəmədən sonra pərdə qalxır. Q a r a ç ı q ı z ı oynayır. Böyük qaraçı oxuya-oxuya qaval vurur. Sair qaraçılar da yerində oxuyurlar.
Gulshan-i Raz, chapter 38چه بحر است آنکه نطقش ساحل آمدز قعرِ او چه گوهر حاصل آمد؟
DivanəCavan qız sinni-şəbabətə yetişmişdi. Zahir və batinində çocuqluq əsərləri məhv olub gedirdi: boy ucalıb, gəysu dolğunub, simasında da ayrı məlahət görünürdü. Sitarənin könlü daha əyləncələr diləməzdi, fikirindən də uşaqlar ilə laqeydanə oynamaq keçmirdi. Axşamadək Sitarə pəncərənin önündə oturub xiyalatda idi; bu xiyalat həyatə və məişətə doğru idi. Sitarə pəncərədən bağçaya baxırdı: çiçəklər, otlar, güllər bahar günəşinin ılıq şuasının altında ruhlanıb, təravətlənib, gözəl qoquyurdular; quşların hərəsi bir nəğmə oxuyub, insana ləzzət verirdi.Sitarə bunlara baxırdı, şad olurdu, durub həyətə gedirdi və hər çiçəkdən birini dərib; hər güldən bir yarpaq üzüb, hərəsindən də bir həzz aparıb bir lətafət anlıyırdı. Sitarə bağçanı dolanırdı, fırlanırdı. Güldən çox gül, çiçəkdən çox çiçək. Lakin ürəkdə bir aramlıq, ruhda bir sakitlik yox idi. Sitarə ixtiyarsız çiçəkləri əldən yerə tökub, yenə pəncərənin önünə çəkilirdi. Və başını çiyninə qoyub fikirə gedirdi. Sitarənin xiyalında bir cavan oğlanın əksi nəqş bağlamışdı. Bu oğlan Sitarə kibi zərif, lətif bir cavan idi; gecə gündüz Sitarə ilə gəzib dolanardı. Bunlar bir birinə əşq yetirib, bir can bir cəsəd olmuşdular. Dadlı, dadlı, söhbətlər, səfalı, göz yaşları, bunların həyatını saadət nuru ilə ışıqlandırdı. Qız xoşbaxt, oğlan xoşbaxt – ikisi də əl ələ verib şad və xürrəm diriliyin geniş bağında ömür sürürdülər; gül yığıb, çiçəklər dərib, qoxusundan ruhipərvər olurdular. Onda Sitarənin ürəyi aram tapıb ruhu sakit olurdu. Sitarə tamam xiyalat aləminə qərq olub dünyadan xəbəri yox idi. Evdə bir söhbət olardımı, yeni bir iş ittifaq düşürdümü – bunların heç birindən Sitarə agah olmazdı. Bəlkə arvad qonaqları gəldikdə, onlara görünüb, çaydan xərəkdən verib, yenə o biri otağda pəncərənin önünə keçərdi.
DüşmüşəmƏziz mehribanım, gözümün nuruBeyqəfildən bir balaya düşmüşəm.
Rubai 31هر نغمه که از هزار دستان شنویآن را به حقیقت از گلستان شنوی
Görməmişəm, eşitmişəmXalq oturubdu bağçada badi-baharı gözləyir,Görməmişəm, eşitmişəm rahi-nigarı gözləyir.
GəlsinHər kəs sərdən keçib mərdü-mərdana,Baş qoysun bu yolda, meydana gəlsin!
QızlarTovuzquşu kimi bəzənifsiniz,Baxışdan dağların ceyranı, qızlar.
TəklikÇiçəklərin gözündə quruyur son damla yaş,Buludlar göy üzünü qaraldır yavaş-yavaş,
Zakirə məktubEy Qasım bəy, əcəb dövranə çatdıq,Mərdə indi olmaz başü can gərək!
Mütaliəyə dairKəndində yar et, əfəndim, dəftəri-canpərvəri,Ruhbəxşi-mürdəgandır elmü hikmət dəftəri,
Qasida 33دگر باره شد از تاراج بهمنتهی از سبزه و گل راغ و گلشن
İnsanlarDoyumsuz gözlər,duyumsuz ürəklər.
Otuz yaşındaOtuz yaşında saralmaq, açılmadan solmaq;Bu iştə bir mələyin virdi-şairanəsidir.
ƏfəndiyəDəng eyləm ə məni artıq qalmamışEhtiyacım cənnətinə, əfəndi!
Qasida 7مقبول باد طاعتِ شَهزاده اعتضادعیدِ سعیدِ فطر بر او فرخجسته باد
Səs“Ağacı qurd içindən yeyər...”*Atalar sözü*
ŞəhidlərProloqŞəhidlər bu torpağa, xalqa səcdə qıldılar,
Ghazal 40شباب عمر عجب با شتاب میگذردبدین شتاب خدایا شباب میگذرد
Qonşu olmaq istəmirəm(Mahnı. Musiqisi Telman Hacıyevindir)*Axşam... tarla yolu... bir qız, bir oğlan;
Yoldaş KoroğluƏsər doqquz şəkildəƏşxas
Ey ki, sərxoşdur du çeşmin, ləblərin peymanədirEy ki, sərxoşdur du çeşmin, ləblərin peymanədir,Ol səbəbdən aşiqin daim yeri meyxanədir.
Yusif və EsfirCavan və istedadlı sənətkar dostum*Mikayıl Mirzəyevə ithaf edirəm.*
Təzə evGənc kolxozçu qardaşlarıma ithafUsta bir ev tikirdi, gözəl işdi gördüyü,
9 martCəmo Cəbrayılbəyliyə*Ey sevgili yavərim Cəmobəy!
Üçüncü şəkilÖvqaf idarəsi. Qapı ağzında bir neçə əyni-başı cırıq kəndli və bir nəfər əli uşaqlı qadın dayanmışdır. İçəri iki məmur və bir də xəzinədar var. Onlar camaatın şikayətini ağızucu dinləyib, onları yola salırlar. Bəzisini də heç eşitmək istəmirlər.*Uşaqlı qadın**
Lirik duyğuMənim ürəyimin qırx otağı var,Gülləri ətirli şahlıq bağı var,
GülərmişBaxgilən fələyin ruzigarına,Əyyam xoş keçəndə dövran gülərmiş.
Səkkizinci şəkilCavanşirin sarayı, Cavanşir, Elçin, Zibeydə oturublar. Kütlə də səhnədədir.*Fərid daxil olur.*