Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
وه چه خوب آمدی، صفا کردیچه عجب شد که یاد ما کردی؟
Ghazal 119سایه جان رفتنی استیم بمانیم که چه؟زنده باشیم و همه روضه بخوانیم که چه؟
Poem 46کودکی در بر، قبائی سرخ داشتروزگاری زان خوشی خوش میگذاشت
Gülməlidiİnsanların növlərini,Düşündükcə gülməlidi.
Quq-qulu-quQuq-qulu-qu! xoruz ötər,Bizə deyər, uyqu yetər.
Gələcəyə səyahətPəncərəmi açdım sabaha,gördüm insanlar keçib gedir;
Öksüz ƏnvərDoquz yaşında zəki, uslu bir çocuq: Ənvər...Sinifdə tam iki ildir, birincilikdə onun
Çanaqqala içindəÇanaqqala içində vurdular bəni..*Anadolu türküsü*
AbşeronBakı işıqlarla alışan kimi,Parlayır döşündə bir nişan kimi.
Ulu dağOsmanlının cənnətiymiş Ulu dağ,Göyün yerə minnətiymiş Ulu dağ.
Doğum bəndəylə, ölüm Allahla görüş anıTək-tək adamlar dünyanı hay-küylə, nəsillər isə səssizcə tərk edirlər.Heç kim ölməmiş, İlahi,
Ana diliDil açanda ilk dəfə ana söyləyərik biz,"Ana dili" adlanır bizim ilk dərsliyimiz.
İrəliİləri,Bakının zərbəçi ərləri!
Hüseyn Mamayevə13 dekabr 1915-ci il*
Özlərini sevənlərəTutalım çox ağıllı tacirsən,İş aparmaqda xeyli mahirsən.
İyirminci şəkilSisyanovun qərargahı. General Sisyanov Şəki hakimi Səlimxan və üç nəfər əyanın müşayiətilə gələn İbrahim xanı təntənə və hörmətlə qarşılayır.*Sisyanov**
O zalımdadıHicran sənətkarı, qəm tüccarıyam,Dərdimin dərmanı o zalımdadı.
Şair olubGiziroğlu Mustafa bəy şair olub,Bunu görcək mən əl çəkdim şairlikdən.
Gözü yolda qalanlarımQürbət elə səpələnib,Gözü yolda qalanlarım,
Otuz yeddidəYazıçı seyid hüseynSatmadı bir nəfəri
Yaralı nəğməAzərbaycan dramaturgiyasının banisi,*böyük inqilabçı-demokrat M.F.Axundovun*
Yeddinci şəkilYenə Nizaminin eyvanı qarşısında bağça. Qürub etməkdə olan günəş meyvə ağaclarının yarpaqları arasından balaca arxın sularına əks edir. Afaq yalnız dayanmış, kədərli-kədərli baxır. Onun gözləri yaşarmışdır. Oxuyur.*Afaq**
DeməsinHədyan söz danışan, hədyan eşidər,İnsan olan mana hədyan deməsin.
İkinci hissə, 4Yatmağa hazırlaşan Cahandar ağa nökərlərdən ot tayasına od vurulduğunu eşidən kimi çırağı söndürdü. Belə hallarda düşmən pusquda dayanıb, qapını gözlədiyini yaxşi bildiyindən, tüfəngi götürüb pəncərədən bayıra atıldı. Həyətə çıxmayıb, birbaş evin dal tərəfinə hərləndi. Çəpərin dibinə sinəsinə kölgə kimi sürünüb, talvarın altına gəldi. Dirəyə daldalanıb, itlərin qəzəblə hürdükləri tərəfə bir-iki güllə atdı. Qaranlıqdan onun atəşinə atəşlə cavab verdilər. Yaşıla çalan barıt alovu parıldayıb söndü. Cahandar ağa tətiyi bir də çəkib işıq gələn səmtə atəş atdı. Çaxmağı hərləyib yenidən nişan almaq istəyirdi ki, itlər qaraltını qovub sahilə endirdilər. Kişi "ayə, qoymayın!" - deyə qıy çəkdi. Nökərlər əllərinə nə keçdisə götürüb darvazadan çıxdılar. Tapdıq tövlədəki atlardan birini yallayıb belinə qalxdı və siyirməxəncər sahilə doğru çapdı.İtlər qaraltını yaxaladılar. Onu əvvəlcə kəndin içinə doğru, sonra isə yanan tayalara tərəf qovdular. Cahandar ağa qaraltı alovun işığına çıxan kimi nişan almaq üçün barmağı tətikdə hazır dayandı. İtlər qaçanın qabağını kəsdilər. Cahandar ağa hiss etdi ki, at bürküb fınxırdı və birdən sıçrayıb üzüaşağı, Kürə doğru çapdı. İllər ondan əl çəkmədilər. Kişi yenə bir-iki güllə atdı. Nökərlərin qaçan adamı qamarlamağa çalışdıqlarını bilib gözlədi. O hiss etdi ki, Tapdıq itlərin geri qaytardığı adamın qabağını kəsmək fikrindədir.
İnana bilmirəmİllərim ötüşür karvanlar təki,Gah səhər görürəm, gah da ki, axşam…
BənövşəOxşadım, yalvardım, dedim, danışdım,Bir ani həsrətdən yanıb alışdım,
Mənəmİstərəm ki, tanıyasan mən mərdi,Çəkib şəhərləri taladan mənəm,
Səni görsəydimSəni nə zamandır görə bilmirəm,Görsəydim, sanardım hər yanda yazdı.
Məktubdakı adamSən mənim haqqımda elə yazırsan,Özüm də heyrətə düşürəm, düzü.
Üçüncü cildin müqəddiməsiالساعه، خامه به دست گرفته به نام یزدان پاک شروع به جلد سیم سیاحتنامهٔ ابراهیمبیگ خواستم بنمایم، ولی حواس نه چنان پریشان است که بتوان دو کلمه مطلب مهم ادا نمود؛ نمیدانم شالودهٔ مطالب از چه ممر برداشته و چگونه بیان شود. خامه خشکیده و بنان سوخت. چه نویسد؟ که چیزی نانوشته نمانده؛ و چه بگوید؟ که گفتنیها را همه گفته؛ کنایه همه تمام شده، رمز به آخر رسیده، تصریح واضح گشته، چیزی، چیزی باقی نمانده است. محرر نیستم که تاریخ نویسم و احوال سلف را به قلم آرم. شاعر نیستم که اشعار انشاد کنم و قافیه پردازم. نطاق نیستم که سخنسازی کنم. عالم نیستم که از هفت طبقهٔ آسمان و کون و مکان دلیل بیاورم. منجم نیستم که گردش افلاک را پایهٔ سخن خود سازم. به مدرسهٔ دیپلوماتی نرفتهام که از حقوق دول و حقوق ملل به خرج دهم. طوطیوار آنچه یاد گرفته بودم بیان کردم و هر چه در انبان داشتم همه را به خرج دادم. غلط یا صحیح از خود شعربافی و شعرسازی هم کردم. مضحک شدم، خروس گشتم، بانگ زدم، فریاد کشیدم، عمامه بر سر نهاده اذان دادم، «لیقظة خیرة منالنوم» گفتم و به آواز بلند فریاد کشیدم: «ای بیخبران ز خواب غفلت بجهید!»حمامی شدم، بوق حمام دمیده گفتم: «ای خفتگان غفلت، حمام باز شد بیدار شوید، سر و کله صفا دهید و کسالت را از خود دور نمایید! غسل توبه نمایید که منبعد ظلم نکنید و مظلوم نشوید و ترک طاعت ننمایید!» آوازم در حنجره گرهگیر شد و کسی بیدار نگشت که آواز «حی علیالصلاح» مرا بشنود. بانگ مرغ سحر به گوش احدی نرسید.