Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Mən səni bənzətmişəmHuriyə, qılmana, Mələk!
Ghazal (another source) 2چو بحرنامتناهی ست دایما امواجحجاب وحدت ریاست کثرت امواج
Qəzetimizin ədəbiyyat dərnəyindəCümə günü qəzetimizin ədəbiyyat dərnəyində, yoldaş Məmməd Səid Ordubadi “Şirvanşahlar dövründəki Azərbaycan ədəbiyyatı” xüsusunda məruzədə bulundu.Məruzəçi ilk əvvəl həmin dövrdə türk şairləri tərəfindən farsca yazılmış ədəbiyyatı qeyd ilə məruzəsini farsca birinci şeir yazan və fars şerinin atası olan Rudəkidən başlayır. Bu xüsusda ətraflı məlumat verdikdən və onun ilə Nizami arasındakı şairləri saydıqdan sonra farsca yazılmış ədəbiyyatın sarsılmaz bir sütununu təşkil edən Şeyx Nizami həyatı, ədəbi fəaliyyəti və ədəbiyyatının mahiyyəti ətrafında geniş məlumat verir.
YaxşıdırTəşrif qılıb bir məclisə varanda,Yaxşı əyləş, yaxşı otur, yaxşı dur.
Səhər yelinəSəhər yeli, astaca əs,Mən də sübhün sirdaşıyam.
“Kəmalüddövlə məktubları”nın nəşri barədə İsakova yazdığım məktubun surətiMərhəmətli cənab Yakov Alekseyeviç!Sizin yaxşı sifətləriniz haqqında dəfələrlə tə’rif eşitmişəm. Odur ki, mən Peterburqda olan başqa nəşriyyatları nəzərə almadan, qeyd edəcəyim bir məsələ barədə bilavasitə sizə müraciət edirəm. Məndə “Hindistan şahzadəsi Kəmalüddövlənin məktubları” adlı farsca bir əlyazması vardır. Mən onu rus dilinə tərcümə edərək, indi öz tərcüməmi orijinalla bərabər, sizin sərəncamınıza göndərirəm. Bu tərcüməni əvvəldən axıra qədər oxumağı sizdən acizanə xahiş edirəm. Əgər, sizin fikrinizcə, bu kitab rus oxucuları üçün maraqlı görünərsə, o zaman bu kitabı istər orijinal halda, istərsə də onun tərcüməsini, satışdakı müvəffəqiyyətlərinə görə, bir və ya bir neçə dəfə çap etmək ixtiyarını əldə etmək üçün mənimlə hansı şərtlər əsasında saziş bağlamaq istədiyinizi mənə bildirməyinizi xahiş edirəm.
[Nisvanı sanma yalnız, sərdari-zihəşəmdir]Nisvanı sanma yalnız, sərdari-zihəşəmdir,Hüsnilə zizəfərdir, anilə möhtəşəmdir.
Poem 43دختری خرد، شکایت سر کردکه مرا حادثه بی مادر کرد
Babam kimi və bu günlü adam kimiMənim də babam kimi iki gözüm var.Onun gözləri qaraydı,
Xəndeyi xunriziniz amadədir can almağaXəndeyi xunriziniz amadədir can almağa!Kim əsirgər canını ləli-dirəxşan almağa!?
Masnavi 7یکی خِرس بودست در جنگلیدَرَنده هَیُونی قوی هِیکلی
Kim ki, ürəyinə arxalanmasaZərli albomunu açıb təbiət,Göstərir ecazkar lövhələrini.
Ghazal 102نیما غم دل گو که غریبانه بگرییمسر پیش هم آریم و دو دیوانه بگرییم
Bir ömür yuxuBu gecə yuxuda gördüm, ölmüşəmNəfəsim təngiyib...
Bu gün səni gördümBu gün səni gördüm... kaş görməyəydim,Duydum ki, nə böyük günahım olmuş.
Hər dəm ğəmində naləvü ahim yetər manaHər dəm ğəmində naləvü ahim yetər mana.Dünya yüzündə ol yüzi mahim yetər mana.
Nəvəm TomrisəAy qızım, bu adı daşımaq çətinUlu nənənə də el Tomris deyib
Vətən oğulsuz olmasınYaxşıları öldürməyə*Xəbislərin çatır hiyləsi.*
Ghazal 1648عبیر زلف به جیب صبا نباید ریختبه چشم بی بصران توتیا نباید ریخت
Rubai 285ای چشم بد آمده میان من و توداده به کف هجر عنان من و تو
Ghazal 89دل الفت تمام بآن خاک در گرفتخوش صحبتی میان دو افتاد در گرفت
Ghazal 610کأس می در دست و کوس عشق بر بامستمانچون بود انکار با می خواره و با مستمان؟
TəsəlliBir dərd var ki, yerə-göyə sığışmayan, ürək yandıran, insanı vərəmlədən, səbr və təskinlik bilməyən; məsələn, birinin əziz bir övladı əlindən gedə!…Amma elə də olur ki, birisinin başına bir müsibət gələndə, yenə bir yandan bir qəlb təskinliyi olur: əgər sənin elə bir övladın var idi ki, səni də, qonşularını da təngə gətirmişdi, əgər sənin elə bir qardaşın əlindən gedib ki, həmişə ona baxanda utanardın; əgər sənin elə bir qohum və yavıq adamın vəfat edib ki, sənin üçün həmişə xəcalətlik mayəsi idi, – sən belə bir fövtü dərd edəndə, sənə deyəcəklər ki, “a balam, çox da qüssə eləmə, o başı küllünün dünyada yaşamağı sənin üçün onsuz da bir dərd və bəla idi. Dəxi təsəlli tap, dəxi çox ağlama!”.
Şöyle durur bu gönül ki özini bilmezŞöyle durur bu gönül ki özini bilmezÂşık olan gönül hod uzını bilmez
Khosrow and Shirin, chapter 25سخنگوینده، پیرِ پارسیخوانچنین گفت از ملوک پارسیدان
Tovuz salonuTovuz salonunun fövqəladə bir surətdə bəzənməsi çağırılmış müşavirəyə verilən diqqətin fövqəladəliyini göstərirdi. Fövqəladəlik hər bir şeydə özünü göstərirdi. Cariyələrin libasında, qulamların baş örtüklərində, şərbətlərdə, saqilərin və xidmətçilərin geyimlərində bu fövqəladəlik gözə çarpırdı.Əmir salona daxil olduğu zaman, vaxt ikən hazırlanmış əyanlar dərhal ayağa qalxıb təzim etdilər. Buna görə də müxalifətçilər əksəriyyət təşkil edə bilmədiklərindən əksəriyyətə qoşulmaq məcburiyyətində qalaraq, Əmirin ayağına qalxdılar. Əmir kürsünün üstündə oturub qısa bir xütbə oxudu. Xütbəsində xəlifənin adını çəkmədi. Bu hadisə məsələnin iç üzündən xəbəri olmayanlar və avamlar üçün şadlığa səbəb oldu, onlar Əmirin ömr və dövlətinə dualar yağdırmağa başladılar. Əmir məclisin ruhunu əlinə alaraq sözə başladı:
Ghazal 51عدیل نیست ترا در جهان حسن و ملاحتعجب لطیف و صبیحی، بخیر باد صباحت
Rubai 61من بوی تو از گل و سمن می شنومنام تو ز بلبل چمن می شنوم
Töhfeyi-Sami, bölmə 286اصلش از بلخ بود و تخلصش مطیعی اما در آخر کار تخلص باسم مذکور قرار گرفت، ندیم شیوه و شیرین کلام بود و ظرافت او با سلطان یعقوب در آذربایجان شهرت تمام دارد . گویند روزی از پادشاه مذکور بره پوستینی صوف طلبیده بود پادشاه گفت « میدهم بشرط آنک بانک گوسپند کنی » او گفته بود مگر آنکه مربع باشد . و مربع را کشیده و گفته بود این مربع بطریق آواز گوسفند است!بعد از وفات پادشاه مذکور در اصفهان می بود و در محلی که صاحبقران مغفور فتح اصفهان کردند حسینی المشهور به گرزالدین که در خدمت آن حضرت بود او را گرفته زر طلب میکرد هر چند او را کتک زده اند او میگفته الف چیزی ندارد این لطیفه را در مجلس صاحبقران مغفور نقل کرده اند، آنحضرت . او را طلب کرده و فرموده اند از برای ما چه گفته ای؟ این مطلع را خوانده :
Qasida 178هر آنچه هست نهان از منجمان جهانز رای روشن شاه زمانه نیست نهان