Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
İki ömür yolu...Bir dəmir yolu...
Məhəmməd bəyəNəzmi-şəkərbarın gəldi yetişdi,Ay Qasımın püştü pənahı Məmməd!
Gedin tullanmağınızın dalınca!Bizim məmləkətdə bəzi şeylərin pulnan olduğunu bilirdim. Əttövbə, tullanmağın yox. Bunu da bildim. Yatıb yuxuma da girməzdi ki, abituriyentlərinin əksəriyyətini qızlar təşkil edən litseylərdə, məktəblərdə, texnikum və institutlarda bizim müsəlman qızlarına idman dərsini kişi müəllimlər keçə. Dar retuz və ya şortik geyinmiş bir dəstə yeniyetmə qızı, bir kişi qabağına qatıb kross qaçıra, hoppandıra, nə bilim onlara cürbəcür hərəkətlər etməyi öyrədə. Bunu gözümlə görməsəydim inanmazdım.İdman dərsi uzunluğa tullanmaqdan başlandı. Qızlardan kimi 2 metr, kimi 2,5 metr, kimi də 3 metrə qədər tullandı. Müəllim hər üçünə «2» yazdı. Qızlardan birinə yan alıb soruşdum ki, bəs «2» almamaq üçün neçə metr tullanmaq lazımdır. Dedi, 4 metr. Açığını bilmək istəyirsinizsə, ya 4 metr tullanmalısan, ya da bir «şirvan» verməlisən. Metrəsi 2500 manatdır. Şükürlər olsun ki, bizim texnikum ucuzluqdu.Mən elə məktəb tanıyıram ki, orda hündürlüyə tullanmağın metrəsi 5 «məmməd»dir. Müəllim hündürlük taxtasını qoyur 2 metr ölçüsünün üstünə, pulun yoxdursa, taxtanın üstündən tullanırsan, varsa altından keçirsən. Dedim, qızım müəllimizin adı nədir? Dedi, Qeyrət müəllim. Bəli, Qeyrət müəllim bığıburma olmasa da, saçıburma bir kişi idi. Deyirlər insanının adı özünə uyğun olur. Doğrudan da, bu kişiyə baxanda əyninə geydiyi dar «cins»indən onun əsli, nəsli, cinsiyyəti məlum eləyirdi. Qeyrət müəllimin «2» yazdığı qızlar, yaxınlaşıb ona yalvarmağa başladılar ki, ay müəllim, başına dönüm, qadanı alım, bəs semestr yaxınlaşır, amanın bir günüdür bizi «kəsir»li eləmə. Qeyrət müəllim, bir o yana, bir bu yana baxdı, barmaqlarının ucu ilə saçlarını burub, bir ayağını qabağa qoyub, sanki Koroğlu «stoyka»sını aldı və acıqlı-acıqlı dedi:
Bizim yerlərGəl Kür sahilində oturaq qoşa,Bulanıq sulara edək tamaşa.
Səndən ötəriMənə dedilər ki, sizdə yas düşüb,yuxuda ağladım səndən ötəri.
Qranit qayalardaDağlar göylərlə daban-dabanaAyaqyalın küləklər zirvələrdə
Səadətnamə, 129شد در ایّام تابعین این نامعالم علم فرعی و احکام
Xanı sən, ey çarəsiz dərdi-dilimnin çarəsiXanı sən, ey çarəsiz dərdi-dilimnin çarəsi,Canim arami, könül məqsudi, bağrım parəsi.
Şah Abbas və Xurşid BanuİŞTİRAK EDİRLƏRŞ a h A b b a s--35 yaşında.
YükümAtəş sallam cəsədinə, sən də nara yanarsan,Mən ki, Loğman şagirdiyəm, əmri-mahaldı yüküm.
De bir üz, bir üzSəndən ötrü ömrüm barın becərdim,Mübarək dəstinlə de bir üz, bir üz!
Ghazal 128یار تا من هستم از خود با خبر نگذاردمتا ز من باقی بود اسم و اثر نگذاردم
İsa HəbibəyliyəBu çalışan əlimiz, bu danışan dilimizBu dağılan yuvamız, bu dözümlü elimiz,
Poem 164ای گل، تو ز جمعیت گلزار، چه دیدیجز سرزنش و بد سری خار، چه دیدی
Qasida 14ساقیِ سیم بر بده ساغرکه جهان یافت رونقِ دیگر
Ozr xastəne-aşeq əz səba və cəvab dadən beərəbi (Aşiqin Səbadan üzr istəməsi və ərəbcə cavab verməsi)Üzr etdim anınla pür mükafat,Ta ortada qalmaya münafat.
Kölgəm qədər yaxınsan...Niyaməddin Musayev bəstələmişdir*Ayrılığın eylədi,
Sən gedəliSən gedəli,Oldum dəli
Tüstüsü heyrətlə baxan ocaqDeyəsən, çıxıb gedəcəyəm...Qulağıma gələn bir səs çəkir məni,
Bu millətHərrac bazarında udur, uduzur,Haçandan canına hopub bu qüsur?
Bayram günləriYaxşı olsan öz yarına,Yara bayram günləri.
Ghazal 1849دلم ز گریه مستانه هم صفا نگرفتفغان که آب شد آیینه و جلا نگرفت
Qit'a 20قطب سپهر رفعت یعنی رکاب شاهدر اوجدار ملک رسید از کران آب
Ghazal 703ساقیا، خیز و یک دو جام بدهمی گلرنگ لاله فام بده
Rubai 94ماهی که شدم واله رخساره اوبربود دلم نرگس خونخواره او
Uşaq teatrıBu sözü ki, biz indi burada yazırıq, deyəsən təzə bir söz. Çünki uşaq teatrı söhbətini biz bir yanda eşitmirik və əgər bir yerdə uşaqlar üçün teatrımız olursa da, bu barədə qəzetlərdə yazı-pozu gözümüzə sataşmır.Bizim nəzərimizə gəlir ki, hər bir yerdə uşaqlar üçün türk dilində teatr nümayişləri verilmir və habelə uşaq teatrı üçün uşaq əsərləri düzülüb meydana qoyulmur.
Tur örü sâkî vir ayağı bizeTur örü sâkî vir ayağı bizeİl olursa tapun ne yağı bize
Sharafnama, chapter 23In the name of the great God, the justice-dispenser,Who gave us a share of all His knowledge:
Ghazal 435دوش بر اوج لا مکان خیمه اصطفا زدمنوبت ملک لم یزل بر در کبریا زدم
Birinci pərdəBirinci pərdə vaqe olur bir qoyun otlağında. Ara-sıra xurma ağaçları görünür. Qoyun sürüləri Şəriənin kənarında yatırılmışdır. Yə’qubun çoban qiyafətli oğlanları xurma ağaçlarının kölgəsində toplanıb danışırlar. Hava çox istidir. Yə’qubun oğlu Cad çoban qiyafəsində gəlir və çox qeyzli bir surətdə qardaşlarına yanaşır.*Cad** — Qovurur beynimi atəşli səma,