Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
ای بقد و عارض و خط و لب آشوب جهانسرو قد و لاله رخ ریحان خط و غنچه دهان
Təzə ilTəzə il gəldi yetişdi. Amma, doğrusu, köhnə ilə çatmaz. Məsələn, keçən il məscidlərimizin ehtiramı artıq dərəcədə idi, amma bu il Bakıda da, Gəncədə də müsəlmanları məscidə zornan çəkib gətirirlər. Keçən il İrəvan məscidində məhərrəmlikdə elə bir cəlal var idi ki, əcnəbilər uzaqdan baxıb həsəd aparırdılar.Məsələn, keçən məhərrəmlikdə iki zaviyədə və iki şəbistanda yüz pul şəkər işlənib, bir gecədə samovarlara min beş yüz sənək su daşınıb. Hər gecə iki boçka neft yanıb, iki put qəlyan tənbəkisi məsarif olunub. Amma bu il, rəvayətə görə, o qədər hazırlıq görsənmir. Hacı Həcmüddövlənin təqvimində də bu təzə ili pis yazıblar. Genə bərəkət keçən ilə.
Ohuna uğrayan gönül selâmetdür selâmetdürOhuna uğrayan gönül selâmetdür selâmetdürTapundan ayru geçen dem nedâmetdür nedâmetdür
Rubai 5عاشق که سمندر نبود خر کوفستصوفی که قلندر نبود موقوفست
Əhdə vəfa eylədi yari-vəfadarımızƏhdə vəfa eylədi yari-vəfadarımız,Yar ilə gör kim, necə düşdü əcəb karımız.
Töhfeyi-Sami, bölmə 620از ملازاده های ری است و به تجارت روزگار میگذراند این مطلع از اوست :
Yarımı yar eylədin əğyarə, ey fələkYarımı yar eylədin əğyarə, ey fələk,Etdin gülü nəsib genə xarə, ey fələk.
Göz yaşlarımEy mənim yurddaşlarım, qardaşlarım,Zillətə düşmüş ömür sirdaşlarım!
Coşdu mey, bənzədələr bəlkə ləbi-yarə onuCoşdu mey, bənzədələr bəlkə ləbi-yarə onu,Bu öyünməkliyi tez saldı ayaqlarə onu.
Ghazal 939چرخ ماند از گردش اما اضطراب دل بجاستتیغ شد کند و سماع طایر بسمل بجاست
Qit'a 235در چنین علت ای طبیب مرامسهلی تازه ساختی هر دم
Ghazal 36ای چراغ چشم توفان بار مابیش ازین غافل مباش از کار ما
Rubai 48هر چند که خواستیم از دوست مرادبر وعده در امید بر ما نگشاد
DüşmənlərBizim oxumuşların bəzisi aşura günü düşür baş yaranların qabağına və ağlaya-ağlaya dəstələr ilə bərabər dolanır. Bunlar iki qismdir:Bir qismi mömün çinovniklər və yarımçıq qoca “intelligent”lərdir ki, ölümün yaxınlaşmağını görüb, istəyirlər bəlkə asan vəch ilə bir qədər savab qazanalar. Bu qism “intelligent”lərimiz filcümlə yaxşı adamdırlar. Amma heyif ki, bir az axmaqdırlar.
Işkından anun bu gönülüm olmadı hâlîIşkından anun bu gönülüm olmadı hâlîAndan berü ki gördi gözüm olmadı hâlî
Masnavi 6کسانی که در عشق پروردهانددر آیت درایت طلب کردهاند
Firqət içində yanıram, dərdimə eylə çarə gəlFirqət içində yanıram, dərdimə eylə çarə gəl,Yaralu oldu, üştə gör, bağrım içində yarə gəl.
Töhfeyi-Sami, bölmə 623از قبیله اعراب بنی اسد است و بسه زبان شعر میگوید کاشکی نمی گفت این مطلع از اوست :
Gülşənlər içrə gər açıla səd həzar gülGülşənlər içrə gər açıla səd həzar gül,Sənsiz, gülüm, gəlir gözümə nişi-xar gül.
Vay o gündənDostsuz insan qara bayquş, çünkiGərək ülfətlə əzizlənsin dost.
Zülfün götür üzdən dedim, ol məh şəkə düşdüZülfün götür üzdən dedim, ol məh şəkə düşdü,Ayinə kimi könlünə, gördüm, ləkə düşdü.
Ghazal 941تا به کی در پرده باشد نیک و بد، ساغر کجاست؟دل ز دعوی شد سیاه آیینه محشر کجاست؟
Qit'a 256با دلم چشم از نهان میگفت کز مرگ عمادتا کی آب چشم پالائی که بردی آب چشم
Mantiq al-'Ushshaq, chapter 37تو از من چون به زودی سیر گشتیمرا روباه دیدی،شیر گشتی
Ghazal 52درد رسوایی نخواهد داشت درمان ای طبیبخویش را رسوا مکن ما را مرنجان ای طبیب
DinMən çox qorxuram bir vaxt ola ki, din əldən gedə. Və buna neçə dəlillərim var.Bu il məhərrəmlikdə Xasayurt ağsaqqalları iki yüz əlli min manat verib, rövzəxan Molla Əbdülhüseyn cənablarını gətiriblər ki, mərsiyə oxusun. On günün ərzində mərsiyəxan cənabları iki yüz əlli söz danışdı: yəni sözün birini bir manata satdı və bu gözəl sözlərin biri də bu idi ki, “Həzrət Abbas təpiyi ilə yüz həştad min qoşun öldürdü…”.
Yüzün özini gösdereli ender-âyineYüzün özini gösdereli ender-âyineRûşen kılur zamîrini dâyim her âyine
Ghazal 7بلبل بوقت صبح بدرگاه کبریافریاد عشق زد که: منم عاشق خدا
Firqətin dərdi, nigara, bağrımı qan eylədiFirqətin dərdi, nigara, bağrımı qan eylədi,Ruzigar oldu müxalif, vəsli hicran eylədi.
Töhfeyi-Sami, bölmə 625در تهران مکتب داری میکرد مردی متقی و درویش بود این مطلع از اوست :