Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
خورشید بسی خاکنشین شد به هوایتروزی نتوانست که بوسد کف پایت
NəcasətAxtılı Hacı Əbdürrəhman əfəndi “Əsasüddin vəl iman” adında bir kitab yazıb, “Səda”nın da “Bir nəfər”i bu kitabı açıb görsün ki, bu fazil iqtisad və siyasət məsələlərini necə şərh etmiş. Və kitabı açan kimi “Bir nəfərin” gözünə “babül-hədis və fəslün fi adabül-xəla və babülğüsl və babül-heyz” sözləri sataşıb.Biçarə utandığından kitabı büküb qoyub kənara.
Dilber yine yüz nâz ile bir nâz ele aldıDilber yine yüz nâz ile bir nâz ele aldıGönül avına varmağa şehbâz ele aldı
Ghazal 11خدا را، ای مذکر، رحم فرماز حد بگذشت سرمای تو بر ما
Görün ki, bəhri-məani nə qəsdi-can eylərGörün ki, bəhri-məani nə qəsdi-can eylər,Sifati-surəti-rəhmani xoş bəyan eylər.
Töhfeyi-Sami, bölmə 640طفیلی تخلص میکرد و ازامران سلطان حسین میرزا بود با وجود امارت فانی مشرب و بی تکلف و خوش صحبت بود و در آن زمان در شعر خصوصا در قصیده همه کس او را قبول داشته است . این قصیده ی او مشهور است .سرو قدت جلوه کرد قد صنوبر شگست
Əzəldən çünki mən meyxareyi-bəzmi-ələst oldumƏzəldən çünki mən meyxareyi-bəzmi-ələst oldum,İçib vəhdət şərabından belə məxmurü məst oldum.
Sevməyən kimsəSevməyən kimsə nədir qüssə, nə anlar, gözəlim,Qüssə nə anlamayan kimsə nə anlar, gözəlim?!
Yarəb, tükəndi cəhl ilə səbrü qərarımızYarəb, tükəndi cəhl ilə səbrü qərarımız,Oldu ziyadə möhnəti-qəlbi-fikarımız.
Ghazal 977عیب نادان در زمان خامشی گویاترستپسته بی مغز در لب بستگی رسواترست
Qit'a 320گفتی که سپاس کس مبر بیشکز دهر به بخت نیک زادی
Ghazal 57پس از مشقت دوشین که داشت گوش امشب؟که من به کام رسم زان لب چو نوش امشب
Ghazal 78شده ام بسته گیسوی شکن پر شکنتمکش ای گل که بگردن نفتد خون منت
QatmaqarışıqBilmirəm söhbəti hardan başlayım. Deyirlər ki, Gədəbəy mədənində Şeyx Cəlil adında bir mərsiyəxan dünyada bir biclik qalmayıb ki, biçarə həmşəhərlilərinin başına gətirməmiş olsun. Bilmirəm nədənsə yaxşı mollalar yadıma düşəndə həmişə İrəvan qazisi Molla Məmmədbağır ağa yadıma düşür. Bir gün var idi, bir gün yox idi, bəli, məscid mövqufatını vəqf edənlərin varisləri ilə dilbir olmaq və rüşvət alıb, vəsiyyətnamələri gizlədib müddətini fövtə vermək ki, dəxi işə keçməsinlər. Xülasə, məscidə girib oğurluq eləmək. Nə eybi var, bunlar ötüşər. Ancaq bu dinsiz Molla Nəsrəddin hələ bilmirəm niyə bizim qazimizə sataşır?Məzə orasındadır ki, qazi cənabları bu işləri görəndən sonra yenə təşəxxüs ilə müsəlman camaatının içindən keçib gedəndə halına bircə zərrə də təğyir vermir. Çünki bilir ki, İrəvanda hər nə eləsən, keçib gedər. Amma gündə bir gəlib dostlarından soruşur ki, “görəsən, məni “padsud” verməzlər ki?”.
Sen keklig isen ben dahi şehbâzam efendiSen keklig isen ben dahi şehbâzam efendiZülfün kılınun üsdine cânbâzam efendi
Ghazal 12خوش خاطرم که یار مرا گفت: مرحباهمراه مرحباست صفا در پی صفا
Həsrət yaşı hər ləhzə qılır bənzimizi sazHəsrət yaşı hər ləhzə qılır bənzimizi saz,Bu pərdədə kim, nəsnə bizə olmadı qəmsaz.
Töhfeyi-Sami, bölmə 648اصلش ترک بود چون در بلده ی قم مقیم شده بود بقمی مشهور شده است در اوایل شباب قدم در سپاهیگری نهاده و در خدمت سلطان یعقوب او را ترقی تمام دست داد بعد از آنکه شبابش به شیب مبدل شد ترک آن امر خطیر کرده و در شهر مذکور می بود . او را در اکل و شرب شهرت تمام بود، اوقات در مصاحبت لوندان صرف میکرد و غزل پردازی و عشقبازی او مشهور نزدیک و دور است اما در آخر از آن وادی دور افتاده بود چنانکه خود میگوید :عاشقانه گر از این پیش سخن میگفتم
Gəh soldurusan gülləri, sən badi-xəzansan.Gəh soldurusan gülləri, sən badi-xəzansan.Sən qaimi-bizzatsən, aləm hamı bilğeyr,
Yerə girmişlər üçünBorc almamış ömründə atan kimsədən, oğlum,Qaçmış tiyan altında yatan kimsədən, oğlum!
Ey gül, dağıtma sünbüli-zülfün üzarına!Ey gül, dağıtma sünbüli-zülfün üzarına!Ahəstə şanə çək ki, tökülsün kənarına.
Ghazal 983گوش بی دردان گران از خواب باشد بهتر استاین صدف پر گوهر سیماب باشد بهترست
Qit'a 341خاقانیا! مسیح دما! زین خراس دهرنانت جوین چراست سخنهات گندمی
Ghazal 87نوبهارست و چمن خرم و گلزار اینجاستاِرَمِ دیده و آرام دلِ زار اینجاست
Ghazal 84برگ گل کز هر طرف آرایش دستار تستجسته هر جانب شرار آتش رخسار تست
Şeyx MəhəmmədLənətullah əla qövməzzaliminGecə saatı bir yerdə deyibdir ki, yesli odin tsar, yəni padşah bir bağdan bir yabloka zornan alıb yesə, yəni bir alma, toqda o vədə onun usluqları bağın derevyalarını sovsem kökündən rabatay eləyib çıxardarlar.
Gözüm kılur lebünden bir hikâyetGözüm kılur lebünden bir hikâyetKi hüsnündür cihân içinde âyet
Rubai 15آنها که ز سودای تو سرگردانندآشفته و شوریده و بی سامانند
Məndən üzün yaşırma kim, səcdəgahım oldurMəndən üzün yaşırma kim, səcdəgahım oldur,Seyr edərəm bu çərxi, xurşidü mahım oldur.
Töhfeyi-Sami, bölmə 649اصلش ترک بود و در جوانی ترک ترکی کرده! در ترقی احوال در عجم بملک اصفهان مقیم شد و همانجا فوت شد . شعر خوب او بسیار است این دو مطلع از آن جمله است :چنان زرد و ضعیفم از فراق لاله رخساری