Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
از آن رو دوست میدارم خط رخسار خوبان راکه بهر الفت ایشان سبب دانستهام آن را
Tap görümOxucularımıza məlumdur ki, indi osmanlılar və italyanlar dava edirlər və bu da məlumdur ki, italyanlar osmanlılara güc gəlirlər. Axırıncı teleqraf xəbərlərindən aşkar olur ki, Trablisdə osmanlı zabiti və əsgəri tələf olubdur.İdarəmizə axır vaxtda kağızlar gəlir və kağız sahibləri bizdən soruşurlar ki, nə səbəbə osmanlıların başına belə iş gəldi və nə səbəbə osmanlılar italyanlara basılırlar.
Gülşenün içinde salın gel kıyâmet şimdi görGülşenün içinde salın gel kıyâmet şimdi görBu uzun ömre ki geçdi gel nedâmet şimdi gör
Rubai 30از هر طرفی چهره گشایی،که منمدر هر نفسی جلوه گر آیی،که منم
Səndən iraq, ey sənəm, şamü səhər yanaramSəndən iraq, ey sənəm, şamü səhər yanaram,Vəslini arzularam, daxi betər yanaram.
Töhfeyi-Sami, bölmə 313از جمله نادره گویان قم و در وادی غلوی طمع که همواره چشم بر آب و علف داشت و سر کله بلهم :اما چون طبع عالی و ذهن جلی داشت از او این نوع خصلت دور بود در اواخر عمر بگیلان رفته در سنه اثنی و اربعین و تسعمایه شاهین روح و حید را بطمع طعمه در فضای صحرای فنا پرانید در مدت عمر میانه او و مولانا حیرتی شیوه ی معارضه و منازعه مسلوک بوده یکدیگر را اهاجی رکیک کرده اند که ایراد آن لایق نیست اما جهت تبریز شهرانگیزی گفته که این چند بیت از آنجاست :
Söz yox ki, şəkərdəndi ləbi-yar ləzizSöz yox ki, şəkərdəndi ləbi-yar ləziz,Nə Misrdə bir belə şəkər var, ləziz.
Qayğılı insanQəm yemə, qəlbini möhnət sarsa,Hər qəmin dəfinə fərman vardır.
Verməyən canını cananinə çıxsın getsinVerməyən canını cananinə çıxsın getsin,Kim qıyır eşqdə öz caninə, çıxsın getsin!
Ghazal 1499گریه ابر بهار از دل پر درد من استچهره زرد خزان از نفس سرد من است
Ghazal 259یارب از عشق چه سرمستم و بیخویشتنمدست گیریدم تا دست به زلفش نزنم
Ghazal 146چه شد آن سرو سهی؟ کز لب این بام برفتکه به یک دیدن او از دلم آرام برفت
Rubai 47تا چند مرا آتش دل تاب دهدرخت طربم بسیل خوناب دهد
AdSən çalış adın bədnam olmasın.Görürsən, Bakı artistlərini? Heç biri özünə müsəlman adı qoymur; biri adını qoyur Çaraparski, Həsən özünə deyir Qaraxarski, Hüseyn yazır Maranarski, Əli adını qoyur Kirmanşaxski, bircə Vəlinin ağlı yoxdur ki, ona elə bircə Vəli deyirlər; Allaha şükür olsun ki, bu da cəhənnəm oldu artistlikdən çıxdı getdi.
Anberünle niçe gönlümi perîşân idesinAnberünle niçe gönlümi perîşân idesinGözümün lü'lü'lerini niçe mercân idesin
Ghazal 33باده می ریزند صافی دم بدم در جام ماتا چه خواهد شد ز جام یار ما انجام ما؟
Susadı könlüm nigarın lə'li-ruhəfzasinəSusadı könlüm nigarın lə’li-ruhəfzasinə,Talibi-şövqəm həbibin surəti-zibasinə.
Töhfeyi-Sami, bölmə 320صنعتش از تخلص معلوم و در عالم عاشقی همیشه قرین هموم و غموم، اشعارش بغایت بچاشنی و غم زدا چنانکه از ملاحظه شمه ای از آنها این معنی هویدا میگردد:غرق عرقی در دل گرم که گذشتی
Gər bülbüli-zari eşqi-gül zar etməzGər bülbüli-zari eşqi-gül zar etməz,Hərgiz həvəsi-gülşənü gülzar etməz.
Yemək-içməkƏyyaşın xəyalı içmək, yeməkdir,Yemək əyyaş üçün içmək deməkdir.
Ey şux nazənin, nə gözəldir məlahətin!Ey şux nazənin, nə gözəldir məlahətin!Heç kəs əsiri olmaya bir sən tək afətin!
Ghazal 1579غوطه در خون زند آن چشم که دیدن دانسترزق دندان شود آن لب که مکیدن دانست
Ghazal 311ای برقرار خوبی، با تو قرار من چهاز سکه گشت کارم، تدبیر کار من چه
Ghazal 151ترک من ترک من خستهدل زار گرفتشد دگرگونه دگری یار گرفت
Ey xoş ol günlər ki, rüxsarın mənə mənzur idiAh, the happy days when thy dear face was aye before my sight,When the lamp of union with thee filled the eye of hope with light.
Qan hamamıBu gün mən eşitdim ki, italyanlar Tripolidə osmanlılara basılmaqlarının əvəzini çıxartmaqdan ötrü o qədər günahsız ərəb uşağı qırırlar ki, frəng qəzetləri bu qırğının adını qoyublar “Qan hamamı”.A kişi, Allah xatirinə, başımı ağrıtma, mənim öz dərdim özümə bəsdir. Sən görürsən ki, mənim evim yıxılıb, belim qırılıb, mənim Seyid Məhəmməd ağa kimi ağam əlimdən gedib. Sən hələ mənə deyirsən ki, nə bilim, italyanlar osmanlı və ərəb qanı ilə hamamlar qayırıblar. Sən deyirsən ki, Avropa şəhərlərində sosialist firqələri mitinqlər əmələ gətirib, nitqlər söyləyirlər, italyanlara nifrət eləyirlər və hökumətlərinə ariz olurlar ki, vəhşi italyanların namərdliklərinə sədd çəkilsin. Sən deyirsən ki, Praqa şəhərində indi neçə min çex milləti ki, özləri də katolik məzhəbində ola-ola, bir yerə cəm olub, osmanlılara mərhəba, italyanlara min lənət göndəriblər. Mən də deyirəm ki, bizim Qafqaz müsəlmanlarına dolaşma. Sənin xəbərin yoxdur ki, bir nəfər Seyid Məhəmməd dari-fənadan dari-bəqaya rehlət buyuranda nə qədər hammal, qəssab, dəllək, mismarçı, qatıqçı, qatırcı ağanın həyətinə yığışırlar. Bitli molla küçədən cındırlı uşaqları yığıb, hərəsinin əlinə bir şaqqıldaqlı baydaq verib; əztərəfi-digər “Müzəffəri-məktəbi” bağlanıb, keçəl, bitli uşaqlar ağlaya-ağlaya və başlarına vura-vura gəlirlər ağanın həyətinə. Əz yek tərəf molla xoruzulla və ağanın həmşəhriləri qaçıb məsciddən Qasim otağını bəzəyib gətirdilər; küçədə su boçkaları hazır. Qərəz nə başını ağrıdım, iki palan camaat ilə ləbaləb. Əli kəsik dərviş bir yanda, molla qarpızəli bir yanda, sair dərvişlər bir yanda. Neçə yerdə camaat toplaşıb, mərsiyəyə ağlaşırlar, tainki Qasim otağı hazır oldu, nəşi-mübarəki həyətdən çıxarıb, mollalar düşdü qabağa və başladılar quran oxumağa. Daldan şkol uşaqları müdirin sərkərdəliyi ilə və camaat növhə deyə-deyə, sinə vura-vura cənazəni gətirdilər Təkə meydanına (sən axmaq hələ İtaliya və Osmanlıdan danışırsan), haman Təkə meydanına ki, türkmənlər orada at, eşşək, dəvə və flan bağlayırlar. At-eşşəkləri açıb buraxdılar bir yana, nəşi qoydular onların yerinə və başladılar haman müqəddəs yerdə namazı (mən ölüm ürəyini sıxma).
Gözlerüm gözleri ırmağ olup ahar nideyümGözlerüm gözleri ırmağ olup ahar nideyümCigerüm odları yüregümi yahar nideyüm
Rubai 36هم جام جهان نمای عالم ماییمهم آینه روشن کن آدم ماییم
Üzünü məndən nihan etmək dilərsən, etməgilÜzünü məndən nihan etmək dilərsən, etməgil!Gözlərim yaşın rəvan etmək dilərsən, etməgil!
Töhfeyi-Sami, bölmə 321از آن شهر شاعری پاکیز گوی مثل اوی، تا غایت پیدا نشده طبعش به هزل مایل و راغب بود و بدین واسطه با حکام و اکابر مصاحبت مینمود بلکه با اکثر مردم بدین طور زندگانی میکرد، هجوهای غریب میگفت و مردم هم او را هجوهای رکیک میکردند، طرفه تر آنکه بعضی از آنرا یادگرفته در مجالس میخواند و تعریف میکرد و طبعش در غزل خوب بود اما اشعار او شترگربه واقع شده و در سایر اقسام نیز شعر میگفت اما بکاری نمی آید این غزل و چند بیت از اشعار اوست :آه از این درد که مردیم و تو را پروا نیست