Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
Səfa həngamıdır, işrət dəmidir, ey güli-rəna,Açü baği-lətafətdə görünsün pərçəmin, cana,
Xoşa onlar ki, canan bəzmində məhrəmləri bardurXoşa onlar ki, canan bəzmində məhrəmləri bardur,Mənimdik bikəs ərbablar, yavuq həmdəmləri bardur.
Mehribanlı baba bəyMehribanlı Baba bəy İbn Canının müasiri olub, cümleyi-ürəfadan və xoştəb şüəradan birisi sayılırmış. Hər iki şair Zakirin həqiqi dostlarından olub, bir növ ona fünuni-şerdə ustadlıq etmişlər. Vəli onların meylü rəğbəti həcvguluğa olduğu halda, Zakirin həcvü həzl təriqi ilə söz söyləməyə artıq rəğbəti yox imiş. Əgərçi Zakirin də bir çox həcvə bənzər kəlamı vardır, amma onların əksəri ədibanə yazılmış kəlamlardır ki, öz mövqeində onlardan bəhs olunacaqdır. İbn Canının və Baba bəyin və başqalarının ədəbiyyatın həcv növünə göstərdiyi meylü həvəs, əlbəttə, bir illət və səbəbdən xali deyil.Çox ehtimal var ki, o zamanın şairləri qəzetə və jurnalın ədəmindən naşi öz müasirlərinin əxlaqını həcv demək ilə islah edərlərmiş. Hər halda çox təəssüflər olsun ki, Baba bəy və İbn Canı kimi müqtədir şairlər dünyadan bixəbər və Avropa ülumundan bisəmər olub gözəl təblərini həcvguluğa və latayil söyləməyə sərf ediblər. Baba bəyin vəfatı Zakirə ziyadə təsir edib onu pərişanhal etmişdir və Zakir ustadının maddeyi-tarixini aşağıda dərc olunan cigərsuz şerlərlə izhar qılmışdır:
Газель 3970ز اتحاد کجا عشق کامیاب شودکدام ذره شنیدی که آفتاب شود
Газель 160ز خوبان جز جگرخواری نیایدز بدعهدان وفاداری نیاید
Газель 216یارب بحق حرمت رندان درد نوشما را میفکن از نظر پیر می فروش
Джам-и Джам, глава 129خاطر پاک ساکنان قبور« روح الله روحهم بالنور »
Bəxt lazımdırAğstafada dəmir yol işçilərindən Məhəmməd Hacızadə ən zəhmətkeş bir adamdır:1) Zəhmətkeşliyinə dəmir yol idarəsindən əlində vəsiqəsi var.
Hayâlün tâ ki der-berdür nigârâHayâlün tâ ki der-berdür nigârâTapunda ışk ber-derdür nigârâ
Ənisül-arifin, 29شمع چون پروانه را معدوم دیدگفت باآتش که:ای نور الفرید
Töhfeyi-Sami, bölmə 5شاهزاده جوانبخت کثیرالافضال و کامگار خجسته اطوار بی نظیر و همال بوده است و اوقات فرخنده ساعاتش به نیل امانی و آمال و خلاصه حیات خجسته مآلش بالتذاذ حظوظات نفسانی معروف بود.طبعی بغایت متصرف و ذهنی بصفت حدت متصف داشت و در خطه خط خصوصا نستعلیق انگشت نما بود در معموره طراحی و شعر و معمایی قرینه و همتا .ریاض خط تو همچون بهشت خرم و خوش
Газель 121عقل را سودای گیسوی تو مجنون میکندفکر آن زنجیر پر سودا عجب چون میکند
Alçaqlar olan yerdəGözdən asılar pərdə,Alçaqlar olan yerdə,
Касыда 184ای روی تو از چشمه خورشید سما بهدر روی زمین یار نیابی تو ز ما به
Касыда 14شش جهت ملک را کار یکی در ده استکز پس هفتم قران ملک به دست شه است
Bir gözəlin xatiratındanYox, belə deyildim, gülməyin mənə,Bir zaman gözəllər gözəliydim mən.
Qaz və durnaBir göl içrə üzürdü bir yekə qaz,Özünə fəxr edib uzatdı boğaz.
Рубаи 119قصاب منی و در غمت میجوشمتا کارد به استخوان رسد میکوشم
Газель 42مژده ای دل که بهار آمد و گل پیدا شدبر جنون زن که دگر منزل ما صحرا شد
Tofik Fikrətə bənzətməBir yerdə ki, hala ucalırkən bəşəriyyət,Vəhşiliyi pamal eləyirkən mədəniyyət,
Газель 23اینک آن روی مبارک که سزای نظر استمه چه باشد که ز خورشید بسی خوبتر است
Шараф-наме, глава 11بیا ساقی از خنب دهقان پیرمیی در قدح ریز چون شهد و شیر
Газель 62هر صباحم که ره از خانۀ خمار افتدخم و ساقی و صراحی همه از کار افتد
Uşaq və pulМальчишка второпях вбегает в домИ матери кричит, дыша с трудом:
Dürnaları dönməz olduBoz qayalar çapıqlandı, qaraldı,Durnaları dönməz oldu dağların.
Urus nemesdü qərdeşim!Bizim qurum "mobil" nidü, əsası səsdü, qərdeşim,Dinəndə "NO"du bilginən, susanda "ÜES"dü qərdeşim.
Konsert axşamıGecəydi...Moskva hər günkü kimi
Bakı“Dünya oddur”*Heraklit*
BalalaraOğlum, mən sənə aşiq olmaqla məşğulam*N.Hikmət*
LəyaqətMən o adamları yada salıram,Lap bugünkü kimi anıram yenə.