Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
ای دلبر سنگین دل، فریاد ز دست تودستی، که دل من شد بر باد ز دست تو
Газель 127گره از کار من جز نالهای زار نگشایدنبندم ناله را ره تا گره از کار نگشاید
Gözlerün atar cânuma kıl yaraGözlerün atar cânuma kıl yaraCân senündür ne gerekse kıl yârâ
Gözəl yerlərBakının mahalında gözəl bir kənd var; adı Xızıdır. Bu kəndin də ətrafında on beş gözəl kənd var, adları bunlardır:Zibər – 60 ev, Upa – 40 ev, Gərmiyən – 60 ev, Çarqışlaq – 50 ev, Qululu – 60 ev, Şəlgəh – 40 ev, Biləsən – 35 ev, Dəllər – 35 ev, Şıxlar – 35 ev, Zarat – 80 ev, Kəş – 60 ev, Qarabulaq – 35 ev, Pənbə
Газель 496من بجانان زنده ام، گر باز دانی این سخنعاشقی باشی، یقین، از عاشقان ذوالمنن
Ey rüxün gülzari-cənnət, saçların reyhanıdırEy rüxün gülzari-cənnət, saçların reyhanıdır,Ey dodağın abi-heyvan can anın heyranıdır.
Töhfeyi-Sami, bölmə 709ولد نجفی قلندر است و در اصفهان به تکیه داری اوقات میگذراند این مطلع را میگوید که من گفته ام:
Müənbər kakilin kim rişteyi-can ilə tövəmdirMüənbər kakilin kim rişteyi-can ilə tövəmdir,Həbibim, hər teli can boynuna bir qeydi-mökhəmdir,
Arkadaş, dinlə könül sözlərimiArkadaş, dinlə könül sözlərimi,Qopsa tufan, qapamam gözlərimi,
Sevdayi-zülfi-yarə o gündən ki, düşmüşəmSevdayi-zülfi-yarə o gündən ki, düşmüşəm,Guya ki, dami-qəflətə möhkəm ilişmişəm.
Газель 1868باد بهار سلسله جنبان صحبت استموج شراب دام پریزاد عشرت است
Кыта 166رشتهٔ کژ داشتی در سر مگر خاقانیاگر زمانه پای بندت ساخت ویحک داد بود
Газель 672ای ترک، دل ما را خوشدار به جان تومگذار تن مارا لاغر چو میان تو
Газель 130به رخسارت دمی دل دیده خونبار نگشایدکه سیلی از سرشک آن بر رخسار نگشاید
Lebünde îsî-i meryem dahi hayât iledürLebünde îsî-i meryem dahi hayât iledürCemâlünün sadakâtından ay zekât iledür
Əl quyularıQırx ildən artıqdır ki, Bakının neft mədənlərində böyük neft buruqlarından savayı çoxluca əl quyuları da işdə idilər. Həmin bu əl quyularının sahibləri kasıb kəndlilərdir ki, quyulardan nefti vedrə ilə çəkib çıxartmaq ilə özlərinə çörək yolu tapmışlar. Bu quyubazlıq axır vaxtlarda elə tərəqqi eləmişdi ki, ildə bunlardan otuz milyon putdan qırx milyona kimi neft çıxarılıb satılırdı.Keçmiş əsrdə hökumət əl quyuçularına mümkün olan müsaidə və köməyini əsirgəmirdi və niyə də əsirgəyəydi? Məgər kənd füqərasının çörək pulu qazanmağının bir kəsə zərəri ola bilər?!
Газель 499ای ساقی دل و جان، ای نور چشم اعیانما توبها شکستیم، جامی بیار پنهان
Fəraqı çəkməyən aşiq vüsalın qədrini bilməzFəraqı çəkməyən aşiq vüsalın qədrini bilməz,Cəmilə olmayan vasil cəmalın qədrini bilməz.
Töhfeyi-Sami, bölmə 9ولد نجیب سلطان مذکور است. با علو طبع و هنرپروری در افواه و السنه مشهور، الحق شهزاده ای عالیمقدار و شهریار کامگار بود. در سخاوت گدای او حاتم، در شجاعت ثالث اسفندیار و رستم، اما چه فایده که بواسطه عدم موافقت بخت، از نهال تاج و تخت بر نخورد و از ناسازگاری روزگار غدار در غربت، جان شیرین بهزار حسرت سپرد، صورت احوال آنکه : بعد از وفات سلطان حسین میرزا عظمای ارکان دولت، اورا با مظفر حسین میرزا برادر کهترش در امر سلطنت شریک نمودند و از مضمون بدایع مکنون لوکان فیهما آلهه الالله لفسدتا فسبحان الله غافل شدند، اگر چه چند روزی باتفاق یکدیگر بساط سلطنت گستردند و صدای عشرت در دادند اما آخر کار بواسطه سوء تدبیر و رفتار، در امر شرکت اختلال تمام بمهام راه یافته محمد شیبانی، چون بلای ناگهانی، در اوایل محرم سنه ثلث و عشر و تسعمایه «۹۱۳» بر سر ایشان ایلغار آورده بنای جمعمیت و اتفاق ایشان را منهدم گردانید .بدیع الزمان میرزا، بطرف زمین داور گرم سیر شد و بنابر مخالفت حکام آنجا روی باسترآباد نهاد و از آنجا متوجه عراق گشته بخدمت حضرت سلطان صاحب قران مغفور رسید. حسب الحکم در ری ساکن گردید، ثانیا هوای سلطنت کرد. با معدودی بصوب استرآباد علم کشورستانی برافراخت و از حاکم آنجا که از جمله بهادران شیبک ازبک بود شکست یافته خود را بطرف هند انداخت، و قریب بیکسال در آنجا سرگردان میگشت و در حینی که ممالک خرسان از ماهیچه رایات صاحب قران مغفور، ثالت نیرین شده بود بار دیگر بملازمت آنحضرت رسید و در رکاب ظفر انتساب به تبریزآمد و در شنب غازان ساکن گشته در سنه عشرین و تسعمایه «۹۲۰» بموافقت سلیم والی روم متوجه آن مرز و بوم گشت، بعد از چهارماه بمرض طاعون درگذشت و مصدوقه آیه وافی هدایت و «ماتدری نفس بای ارض تموت» گردید، این دو مطلع در سفینه دوران، یادگار اوست.
Guş qıl ey ki, bilirsən özüvi vaqifi-karGuş qıl ey ki, bilirsən özüvi vaqifi-kar,Agəh ol gör ki, nədir naleyi-ney, nəğmeyi-tar,
Sevgidir ömürSevməyən insana ömür yedəkdir,Sevənlər söyləməz ömür gödəkdir!
Gecə öz istədiyim yar ilə, işrətdə idimGecə öz istədiyim yar ilə, işrətdə idim,Sanki bir Adəm idim, guşeyi-cənnətdə idim.
Газель 1879آن بلبلم که باغ و بهارم دل خودستآن طوطیم که آینه دارم دل خودست
Кыта 181شنودهای دم خاقانی از مدیح کسانکنون هجای خسان میشنو که هم شاید
Газель 674به چشم سر هدف سازم دل خود را به جان تواگر بر نام من تیری بیندازد کمان تو
Fəqr mülki təxtü, aləm tərki əfsərdir manaFəqr mülki təxtü, aləm tərki əfsərdir mana,Şükr lillah, dövləti-baqi müyəssərdir mana.
Şekker lebünün nukli şehâ piste nedendürŞekker lebünün nukli şehâ piste nedendürŞol iki hilâlün başı peyveste nedendür
Neft fəhlələriİndi məndən birisi soruşa ki, neft çıxardan fəhlələrin bir parası evdə qalır, bir parası kalafalarda qalır, bir parası heç kalafa da tapmır ki, orada yatsın, bəs, onlar harada qalırlar? – onda mən gərək cavab verəm ki, kalafa tapmayan fəhlələr də yəqin ki, yerlə göy arasında qalırlar.Mən bilirəm ki, mən belə sözü ağzıma alıb danışsam, deyəcəklər ki, dəli olub. Amma indi Bakı şurasının dekabrın 23-də vaqe olan iclasında yoldaş Hüseynov deyirmiş:
Газель 504بس عجب طرفه حدیثیست که: آن شاه جهانظاهرست از همه اعیان و در اعیان پنهان
Firqətin yandırdı bağrımı, yürəgim qan oldu, gəl!Firqətin yandırdı bağrım, yürəgim qan oldu, gəl!Gəl ki, didarın bu sayru cana dərman oldu, gəl!