Süleyman padşahın xəzinəsi 12

Səmədin xəbəri yoxdu və ola da bilməzdi ki, hələ müharibədən əvvəl, Sultan Əmirli ilə Mədəd Əmirlinin “tərcümeyi-hallarını gizlətdikləri” barədə söz yayıldığı və “şeyx qardaşlarının əleyhinə kompaniya” başlandığı vaxtlar gecənin birində Bakıdan Sultan əminin yanına sadə görkəmli, çopur üzlü, “Müəllim” kliçkalı cavan bir çekist gəlib xəbər veribmiş ki, Mirqəzəbin şəxsən özünün sərəncamı ilə, Gülənovla Sayılovdan və RİK Atamalıdan ibarət “üçlüyün” başçılığı ilə iki qardaşın ikisinin də evində axtarış aparılmalıdır; Şeyx Ağ Əmirlə, Şeyx Boz Əmirlə və ümumən o taydakı “Muğanna”larla – UluBağlılarla əlaqələrinə və “Kainat Elmi”nə – SafAğ Elminə aid bircə parça kağız, məktub, şəkil-filan tapılsa, bu da bəsdir ki, qardaşların sinfi mənsubiy-⁷⁴ “Şeyx Xorasan” Naxçıvanda, Əlincə çayının qırağında, Xanəgah kəndinin yaxınlığında dəfn edilmiş məşhur “Yarı Pünhanın” – SafAğ Aliminin gizlin adlarından biridir. Müxtəlif adlar altında müxtəlif məkanlarda müxtəlif qiyafələrdə olmaq Ulu Bağ ƏsƏlMənin (“Süleyman”ın, “Solomon”un) həyat təcrübəsindən götürülüb hər yerdə tətbiq edilirdi. yəti təsdiqlənsin; Elmə heç dəxli olmayan təriqətlərə və ümumən köhnə dünyaya aid bircə kitab, əlyazması-filan tapılsa, bu da bəsdir ki, qardaşların siyasi orientasiyası haqqında hökm verilsin. Buna görə də dostları – köhnə çekist yoldaşları və şəxsən “Müəllim” özü Sultan Əmirliyə məsləhət görür ki, özünün və Mədədin evində o taydan nə varsa, hamısını təcili yığışdırıb, əldən-ayaqdan uzaq, etibarlı yerdə gizlətsin və ya yandırıb məhv etsin... Səmədin xəbəri yoxdu və ola da bilməzdi ki, o axtarış ərəfəsində “şeyx qardaşları”nın beş-üç həyanı, sirdaşı varmışsa, o həyan və sirdaşlardan biri də həmən “Müəllim” kliçkalı çopur, uzun adam imiş.

Иса Гусейнов36 мин
Qəzəl: Ol gün ki zülfin ol sənəmin şanə qıldılar

Ol gün ki zülfin ol sənəmin şanə qıldılarZəncirə çəkdilər məni divanə qıldılar

Ковси Табризи1 мин
Qoymaram

Şeşpərlərə əgər nişan olsa yaxan, qoymaram,Cəng olarsa bu meydanda könül yıxan qoymaram.

Мискин Абдал1 мин
Bədbəxt o kimsədir ki...

Fəsli-bahardı keçir idim laləzaridən,Xoş sövt ilə oxurdu, eşitdim həzaridən.

Мирза Али Моджуз3 мин
Ceyran

Qaşın kaman, kipriyin ox,A gözləri ala ceyran.

Агдабанлы Гурбан19071 мин
Boz Alaşa

— Ata:Oğul, sənə dedim, ata, get, ata

Безымянные народные поэты1 мин
Hamı gedən yol

Cahan Pəhləvan sərdabənin açılışından sonra xəstəliyindən Həmədana dönməmişdi. Şirazlı təbibi-xünkarın dedikləri düz çıxmamışdı: hökmdar bimarü-rəncur idi. Sarayda da, şəhərstanda da, söz-söhbət gəzirdi ki, şahın halı gün-gün xarablaşır.Hökmdarın xəstələnməsi, atabəy-əzəmdən sonra üz-gözləri öyrəşmiş vəliəhdin onları əbədilik tərk etməsi ehtimalı bir sıra məliklərin, sarayın xəlvətiyyəsinə yaxın olan varlıların ciddi narahatlığına səbəb olmuşdu. Sarayın daxilində də bayırında da söz-söhbətə bir an belə ara verilmirdi:

Гусейн Ибрагимов16 мин
Danışaq

Ağasının yolun gözləyən qardaş,İtlər yemək üçün yaldan danışaq.

Чобан Афган1 мин
Baxtım

Çevirib yönümü haqq dərgahına,Çağırıram bəlkə, gələydi baxdım.

Аг Ашуг Аллахверди1 мин
Tən edər

Talada sevmişəm mən bir şahbazı,Sərv boyu tuba boya tən edər.

Вархиянлы Ашуг Мамед1 мин
Olur

İki sevgi bir-birini sevəndə,Aralıqda şirin möhübbət olur.

Ашуг Гусейн Шамкирли1 мин
Mənəm

Düşmüşəm qəm dəryasına ummanda üzən mənəm,Röyada çərxi aləmi dövr edib gəzən mənəm.

Ашуг Шенлик1 мин
İkinci fəsil

Ey xoş ol günlər ki, mən həmraz idim canan ilə,*Neməti-vəslin görüb, nazın çəkirdim can ilə.*

Анар17 мин
Əyri

Bu gün mən bir pəri gördüm: yerir, yürür, gəzir əyri.Tut yükünü, al bacını, qurma mənnən bazar əyri.

Хесте Гасан1 мин
İkinci fəsil. Yəmən

Təyyarə Moskvadan gecə çıxdı: saat on ikiyə beş-on dəqiqə qalırdı. Əli Ziyadan və Səfalı müəllimdən savayı Yəmənə gedən bir də bir eynəkli, arıq arvad idi: Polina Viktorovna – şərqşünas, elmlər doktoru. Özü də kiyevli deyildi, moskvalıydı, Lomonosov universitetinin professoruydu.Simferopoldan sonra, bir də Qahirənin təyyarə vağzalında – hələ gecəykən – az-maz dayanıb, səhəri, sübh-tezdən, Səna şəhərinin aeroportunda açdılar. O aeroportdan Səfalı müəllimin yadında qalan bir bomboz çöl-biyaban idi; alçaq, çılpaq boz dağlar idi. Bir növ Abşeron mənzərəsi: təxminən Xızı, Dəvəci, Qobustan tərəflər... Orda-burda – dağların, təpələrin yan-yörəsində ara-sıra göylük, çəmənlik də gözə dəyirdi. Həl halda, həyat həqiqətinə həmişə sadiq olan Əli Ziya o səhər o aeroportda bədahətən dediyi o üç-dörd misrada da öz yaradıcılığının bu başlıca prinsipinə qətiyyən xələl gətirməmişdi.

Акрам Айлисли199130 мин
Buz heykəl

Qırx birinci ilin qışı. Şaxtalı bir gecə. Elə bil canlı-cansız ətrafda nə varsa donub buz bağlamışdır. Hava zəhərli ilan kimi çalır, daş çatlayır, ağac çıqqıldayır, torpaq çatırdayır, nəfəs tıxanır, tikan kimi boğazda qalır.Və indi ağappaq bir zülmət içində, günçıxana tərəf ucsuz-bucaqsız qarlı çöllərilə tənha bir kölgə hərəkət edir.

Энвер Мамедханлы5 мин
Ağlaram

Çərxi-fələk zülmü ziyad eyləmiş,Hicran məni gündə döyər, ağlaram.

Молла Вели Видади1 мин
Çəkər

Yazıya bax, gözəl gedir çirkinə,Əğyar olan alagözə mil çəkər.

Ашуг Насиб1 мин
Ol zaman kim məst qıldı çeşmi məxmurun məni

Ol zaman kim məst qıldı çeşmi məxmurun məni!Xaki-pakə ol dəm etdim, mən fəda canü təni.

ХабибиГазель1 мин
Üçüncü məclis

Sonanın yatacaq otağı. Çarpayı, balaca miz, stullar.S o n a (pəncərənin qabağında oturub kitab oxuyur, hərdənbir gözlərini kitabdan götürüb fikrə gedir). Bu kitabda yazır: arvadların azad olmaqları özlərinə bağlıdır. Kişilərə ümid bağlayırlar isə öz məqsədlərinə çatmazlar. Mən də bu fikirdəyəm. Görəsən Bahadırın bu məsələdə fikri nədir? Burada olsaydı, soruşardım. Bu barədə bir saat mübahisəmiz olardı.... Mən çox vaxt ürəkdə onun sözlərini qəbul edirdim. Fəqət mübahisəmiz uzansın deyibən qəsdən dediyini qəbul etməzdim.... Məsələn, Bahadır burada olsaydı, mən deyərdim: xeyr, kişilər arvadları insan bilirlər isə özləri gərəkdir onlara azadlıq verələr. (Gülə-gülə.) Mənim sözlərimi qəbul etməyib, həm də tarix kitablarını, fəlsəfə inşalarını tökmüşdü, mənə dəlil gətirmişdi: "Xeyr, xanım! Arvadlar özləri hürriyyət qazanmasalar, kimsə onlara hürriyyət verməz. Təbii, hürriyyət heç vaxt verilməyibdir, alınıbdır" deyirdi. (Fikirdə). Ah, nə gözəl günlər! Nə gözəl saatlar! İnsanın ağlı mübahisə meydanında, əcəba, nə gözəl işləyir! İndi tək, günlərim bu kitablar arasında gedir. (Fikirdə.)

Нариман Нариманов191510 мин
Talıb bəy Vəzirova

Ayırdın mənə, Talib, ki, əzən xub oldun,Nəzəri-mərhəmətü lütfilə mərğub oldun.

Мухаммед-бек АшугГазель1 мин
Əgər sərgəşteyi-dəhr eylədi dövran məni-zarı

Əgər sərgəşteyi-dəhr eylədi dövran məni-zarı,Xoşam kim, hasilimdür hər zəman bir şux didarı.

Садык-бек АфшарКасыда2 мин
Olmasa

Ağlı olan çox danışmaz,Dərdi hazar olmasa;

Ашуг Асад1 мин
Qəzəl: Qədin bəndəsidir sərvi-bülənd

Qədin bəndəsidir sərvi-bülənd,Əzilür ləbinə ki şəkkər ü qənd

Нитги Ширвани1 мин
İyirminci fəsil

İBRAHİM XANIN TƏMƏNNASI İLƏRUSİYA QOŞUNU ƏVVƏL QARABAĞA

Мир Мехти Хазани10 мин
Bayatılar

Mən aşıq, ləngə bizi,Qəşədi, Ləngəbizi.

Ашуг Мирза Билал2 мин
Danışma

Yön çevirib bir məclisə varanda,Ağır otur, sağa-sola danışma.

Ашуг Гусейн Бозалганлы1 мин
Rübailər

Ey badi-səba, güzar qıl Təbrizə,Aləmdə qalıb ümidimiz bir sizə,

Абулькасим НабатиРубаи1 мин
Niyə gəlmədi

Başına döndüyüm, ay Əziz əmi,Getdi, bəs alşanım niyə gəlmədi?

Яхья-бек Дилгям1 мин
Bu yerlər

Əzəldə sultan yeridir bu yerlər,Qeysər ü xaqan yeridir bu yerlər,

Муджрим Керим из Вардана3 мин