Məhəmməd Füzuli · Qəzəl
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Öylə rənadır, gülüm, sərvi-xuramanın səninKim, görən bir gəz olur, əlbəttə, heyranın sənin.
Vətənimdir vətənimdir vətənimdir vətənimPənbeyi-daği-cünun içrə nihandır bədənim,Diri olduqca libasım budur, ölsəm, kəfənim.
Əzbər olmuşdur dilimdə şanlı namın, ya Əli!Əzbər olmuşdur dilimdə şanlı namın, ya Əli!Mən kiməm, aləmdə bir kəmtər qulamın, ya Əli!
Qəm diyarında əcəl peyki güzar etməz manaQəm diyarında əcəl peyki güzar etməz mana,Yox sanıb varım məgər kim, e’tibar etməz mana.
Cəhan içrə hər fitnə kim, olsa hadisCəhan içrə hər fitnə kim, olsa hadis,Ona sərvi-qəddindir, əlbəttə, bais.
Məni zikr etməz el, əfsaneyi-Məcnunə mayildirMəni zikr etməz el, əfsaneyi-Məcnunə mayildir,Nə bənzər ol mənə, dərdi onun dərmanə qabildir.
Təşneyi-cami-vüsalın abi-heyvan istəməzTəşneyi-cami-vüsalın abi-heyvan istəməz,Mayili-muri-xətin mülki-Süleyman istəməz.
Bəzmi-eşq içrə şərabımdır sirişki-laləgunBəzmi-eşq içrə şərabımdır sirişki-laləgun,Qıldı qəm, qəddim büküb, cami-şərabım sərnigun.
Bir qul oğılani könül mülkünə sultan etdimBir qul oğılani könül mülkünə sultan etdim,Misr idi, padişəhin Yusifi-Kən’an etdim.
Rəhrövi-irfanə bəsdir sağərü saqi dəlilRəhrövi-irfanə bəsdir sağərü saqi dəlilKim, məhü xürşiddən bulmuş təmənnasın Xəlil.
SevmişəmMən əzəldən nuri-paki Mustafanı sevmişəm,Şahı mərdan şiri yəzdan Mürtəzani sevmişəm.
Yüksəlir göylərə, ey mah, fəğanım sənsizYüksəlir göylərə, ey mah, fəğanım sənsiz,Nəyə lazımdı keçir ömrü zəmanım sənsiz.
Buraxdı xakə hüsnün afitabi-aləmarayiBuraxdı xakə hüsnün afitabi-aləmarayi,Götürdü yer üzündən möcizi-ləlin Məsihayi.
Qəbrim daşına kim, qəm odundan zəbanədirQəbrim daşına kim, qəm odundan zəbanədir.Tən oxun atma kim, xətəri çox nişanədir.
Dün könül dildarə şərhi-qəmi-pünhan etdiDün könül dildarə şərhi-qəmi-pünhan etdi,Cəm ikən, könlünü bir parə pərişan etdi.
Dürdvəş sərgəşteyi-camü xərabi-badəyəmDürdvəş sərgəşteyi-camü xərabi-badəyəm,Etibarım yox, ayaq toprağı bir üftadəyəm.
Ey əsiri-dami-qəm, bir guşeyi-meyxanə tut!Ey əsiri-dami-qəm, bir guşeyi-meyxanə tut!Tutma zühhadın müxalif pəndini, peymanə tut!
Ey, hər təkəllümüm xəti-səbzin hekayəti!Ey, hər təkəllümüm xəti-səbzin hekayəti!Virdim həmişə müshəfi-rüxsarın ayəti!
Eşq ətvarın müsəlləm eylədi gərdun manaEşq ətvarın müsəlləm eylədi gərdun mana,Bunca kim, yıldı-yügürdü, yetmədi Məcnun mana.
Zülfi kimi ayağın qoymaz öpəm nigarımZülfi kimi ayağın qoymaz öpəm nigarım,Yoxdur onun yanında bir qılca etibarım.
Yar vəslin istəsən, kəsmək gərək candan təməYar vəslin istəsən, kəsmək gərək candan təmə,Hər kişi kim, vəsli-yar istər, kəsin ondan təmə,
Ləblərin tək ləlü ləfzin tək düri-şəhvar yoxLəblərin tək ləlü ləfzin tək düri-şəhvar yox.Ləlü gövhər çox, ləbin tək ləli-gövhərbar yox.
Mürdə cismim iltifatından bulur hər dəm həyatMürdə cismim iltifatından bulur hər dəm həyat,Ölərəm gər qılmasan hər dəm mənə bir iltifat.
Nalədəndir ney kimi avazeyi-eşqim büləndNalədəndir ney kimi avazeyi-eşqim bülənd,Nalə tərkin qılmazam ney tək kəsilsəm bənd-bənd.
Səba, lütf etdin, əhli-dərdə dərmandan xəbər verdinSəba, lütf etdin, əhli-dərdə dərmandan xəbər verdin,Təni-məhzunə candan, canə canandan xəbər verdin.
Əşrəqət min fələkil-behcəti şəmsün və bihaƏşrəqət min fələkil-behcəti şəmsün və biha,Mələəl-aləmə nurən və sürurən və bəha.
Şərbəti-lə’lin ki, derlər çeşmeyi-heyvan onaŞərbəti-lə’lin ki, derlər çeşmeyi-heyvan ona,Ol verir can dəmbədəm üşşaqəvü mən can ona.
Qaliba bir əhli-dil toprağidir dürdi-şərabQaliba bir əhli-dil toprağidir dürdi-şərabKim, qılıb hörmət, binalər dutmuş üstündə hübab.
Ol mişk bu qəzalə ixlasım eylə vazehOl mişk bu qəzalə ixlasım eylə vazeh,Bəlliğ, səba, səlamən miskiyyətər-rəvayeh..
Hüsnün olduqca füzun, eşq əhli artıq zar olurHüsnün olduqca füzun, eşq əhli artıq zar olur,Hüsn nə miqdar olursa, eşq ol miqdar olur.