Mirvarid Dilbazi
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Saralan yarpaq düşəcək,Bu hökmüdür təbiətin.
Nənəmiz, babamız yurd salan yerdəNənəmiz, babamız yurd salan yerdəDolaşmaq qismətim olarmı bir də?
Tək ağacXalqıma ithaf*Buludlar çaxnaşır göyün üzündə,
Unudulmaz Zərifə xanımın əziz xatirəsinəO ağıl, o kamal, sədaqət rəmziBənövşə fəslində tərk etdi bizi.
KörpələrBilgəh qəbiristanındaMuncuq kimi düzülüb
Məsul işMəsul işə qoyuldunOğul, işin mübarək!
NiyəGözlərin niyə doldu?Könlümdə tufan oldu.
Biz od üstündə doğulduqMən ölümlər və sürgünlər, qadağanlar, milli qırğınlar və soyğunlar, milli təhqirlər, milli əsarət görmüş nəslin nümayəndəsiyəm. Uşaqlığım zəhərə batırılmış badam içinə oxşayır. Gəncliyim, ahıllığım, qocalığım kəşməkəşli illərdən keçib. Atamın şəhid olmasıyla doğma kəndimizdən, buz bulaqlı meşələrimizdən ayrılıb, anamızın göz yaşlarını qəlbimizə axıda-axıda bacımla mənim Daş Salahlı və şəhər həyatımız başlayıb.Lakin milli dərdlərimiz daha böyük olub. Müsavat hökumətinin qurulduğu günlərin sevinci, süqutunun kədəri, 20-ci ildə kəndlərimizə qəfil erməni hücumları, az ömürlü, iztirablı qaçqın günlərimiz bir-birini əvəz edib.
Boz külümdənAramızda Qara dənizGörünmür ucu, bucağı,
AzərbaycanımTorpağı – türbət,Suları – şərbət,
Yüngül adamlarlaYüngül adamlarla dostluq eyləmə,Şərabla qızanda onların başı
NizamiNizami, sən neçə şah yola saldın,Kamal dünyasının şahı sən oldun.
Ey bixəbərEy bixəbər!Mən səni sevdiyim qədər
EvimdəEvimdə nə gülüş var,Nə şadlıq var,
TarizənYatmış həsrətimi bəsdir, oyatma!Köhnə havaları çalma tarizən!
Od söndü, külüm qaldıDilim var, sözüm hanı?Adım var, özüm hanı?
Vətən oğul istəyirDöymür sinəsinə hər an “mən” deyə,Uca kürsülərdən “el-vətən”!- deyə,
Həsrətəm sizəEy gözümün yaşı,Sinəmin dağı,
Danko kimiVurğun, indi bizə elə gərəkdinQasırğa önünü kəsən dağ kimi.
YüngüllükYüngüllük insana böyük kədərdir,Burda hər nə varsa, gəldi-gedərdir.
Olarmı?Gəl səninlə eli gəzək,Ağsaqqallar desin görək,
KəşflərGilyətin bıçağı düzəltdi biriÜlgücü başları kəssin bir anda.
Əliağa VahidəVahid! Eldə əziz şairimiz,Adı hər dildə əziz şairimiz!
AparGedirsən qəlbi möhnətli,Nəyim var səndən qiymətli,
Od üstündə çiçək bitməzSən o tayda,Mən bu tayda,
Qapımı döyürlərÜrəyim bir parça ətlə qan deyil,Qış susqun,
V pərdəXətib oğlu qəmlərə batmış, oturub intizarlı Məhsətini gözləyir.*Məhsəti içəri girir, Xətib oğlu onun əllərini köksünə basıb soruşur:*
Haqq və ədalət!Bu bəlkə bir quru sözmüş,İnsan dar ayaqda ədalət gəzmiş.
SarpBir qılıncla ikiyəBölünmüşdür bir bədən.
AğpinarAğpinar, qara pinar,Çəkildim dara, pinar!