Qızıl və polad

Qramla ölçülür qızıl həmişə,Qapan tərəzidə çəkilir polad.

Tofiq Bayram1 dəq
Yolunu gözlədiklərim

Qışın növrağı pozular,Çəməndə otlar quzular,

Mirvarid Dilbazi19901 dəq
Həqiqət

Mən bir qranitəm - adım həqiqətQafil, külüngünü hara çalırsan?!

Qabil1 dəq
Gör

Bel bağlayıb, bu dünyaya gül olan,Gözün aç qəflətdən, sən vəfasın gör.

Novrəs İman3 dəq
İnam öldü, insan öldü

İnam öldü, insan öldü,Dönüb oldu bir yığın ət,

Cabir Novruz1 dəq
Yaralı çinar

Təbriz,Ərk qalası,

Həkimə Billuri1 dəq
Nigar, Çənlibel budu, bu

Çiskinli dağların başı,Nigar, Çənlibel budu, bu!

Xalq ədəbiyyatı1 dəq
Bir səhər...

Bir səhəritirdim səni —

Mədinə Gülgün19701 dəq
Ölüm, sevinmə çox

Səməd Vurğuna*Ölüm, şöhrətinmi azalardı de,

Əli Kərim19651 dəq
VIII fəsil, 3

Fətullayev dabanı üstə fırlandı və şura sədrinin sözünü ağzında qoydu:– Olmaz! Bir də bilmirsən o bağlamalarda nə var?

İsmayıl Şıxlı19955 dəq
İki kəlmə

Bilirsən ki, ölüm-itim həmişə var dünyada.Ürək dolu, göz müntəzir, aman vermir arzular.

Zeynal Cabbarzadə2 dəq
Vəziri məhv etmək üçün fitnəkarların tədbiri

Bir gun bədxah, paxıl, nacins və hiyləgər adamlar,Vəziri məhv etmək ucun birləşərək nə ki var,

Abbasqulu ağa Bakıxanov18285 dəq
Xatimə, 5

پندنامهٔ یکی از ادبا که در خور این مقال بود(در این مقام مناسبت دیده نقل از حبل‌المتین نمود)

Zeynalabdin Marağayi9 dəq
Şerin dili

Qızıl, gümüş, ipək xalça, daş ayna,Bir tacirə yetər, onu şad edər.

Həbib Sahir1 dəq
Təzkireyi-Nəvvab

Hər səhər bad əsər ki, arizi-cananə dəyər,Toxunar sərvə gəhi, gah gülüstanə dəyər.

Molla Pənah VaqifQəzəl1 dəq
Əvvəlinci məclis

Əhvalat vaqe olur Əbdürrəhman bəyin otağında. Əbdürrəhman bəy kürsü üstə əyləşmiş, qabağında stol, stolun üstündə bir stəkan çay, əlində qəzet. Xırda xanım döşəkcə üstə əyləşmiş, dalında püştə.*Xırda xanım**. Xudavənda, görəsən, mənim kimi də dünyada bədbəxt varmı? Qumun, torpağın sayı var, hesabı var, mənim dərdimin hesabı yoxdur. Az qalıb ciyərim od tutub yana... Daş doğaydı mənim əvəzimdə dərin yatmış anam... İçərim özümü yandırır, çölüm özgəni... Xırda xanım budu getdi, Xırda xanım odu getdi... Xırda xanım Əbdürrəhman bəy arvadı. Bəli, bəxtəvər başımıza, ağrım Xırda xanıma da, onun ərinə də... ah, ah!..

Nəcəf bəy Vəzirov18906 dəq
Bir göyərçin daşa çırpıb

Bir göyərçin daşa çırpıbSındırarsa qanadını,

Zeynal Xəlil19671 dəq
Hər kəs açırsa ağzın, qövlü qərəzdi yeksər

Hər kəs açırsa ağzın, qövlü qərəzdi yeksər,Bir mətləb üstə hər ay bəhsi-ləsasət eylər,

Əliqulu Qəmküsar1 dəq
Dünyada bir şəhər var...

Dünyada bir şəhər var,Mənimçin yer üzündə

Balaş Azəroğlu19761 dəq
Qəzəl 1771

Hicrə düşdün, nədi fərqi, gecə, ya gündüz, inan,Yara təsir eləməz ah edəsən, yoxsa aman.

Saib TəbriziQəzəl1 dəq
Rübai 148

Qəzəbli bir pələng olma, a ceyran,Qurda da rast gəlsən, yetirmə ziyan.

Xaqani Şirvani1 dəq
Qitə 26

Bir dürri-sədəfdir bu cənabi-mütəvəlli,Parlaq hünərilə Ətəbat oldu münəvvər.

Məhəmməd Füzuli1 dəq
Cami-Cəm, fəsil 127

Kim bəhrəsiz qalsa elmdən, dindən,Canını alarlar güclə bədəndən.

Əvhədi MarağalıMəsnəvi4 dəq
Ecazi-quran

“Nasux üm-təvarux” kitabının sahibi belə rəvayət edir ki, həzrəti – Rəsulun əli ilə bir rəvayətə görə üç min və bir rəvayətə görə bir min möcüzə zahir olubdur.Bu min möcüzənin birincisi Qurandır. Belə ki, bu müqəddəs kitabın fəsahətinin müqabilində o əsrin cəmi füsəhası aciz qaldılar və öz əczlərini də iqrar və etiraf etdilər. Necəki Müslüm Quranının tək bircə kəlməsinin də misl və manəndini yarada bilmədi.

Cəlil Məmmədquluzadə2 dəq
Göz cemâlün göricek olur karîr

Göz cemâlün göricek olur karîrGöz ki görmeye cemâlüni karır

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Sirlər xəzinəsi, fəsil 24

Ey məğrurlar ağası, qüruru tərk et bir an!Səndən yaxşılıq görsün, feyz alsın bütün cahan.

Nizami GəncəviMəsnəvi4 dəq
Aran

Gəncə şəhərində böyük bir həyəcan var idi. Azərbaycanda mövcud olan itaətsizliyi ləğv etmək üçün göndərilən İraq və fars qoşunundan 5 min nəfər də Aran ölkəsində yerləşdirilmişdi. Atabəy Məhəmməd tərəfindən göndərilən bu dəstə Əmir İnancın göstərişi ilə hərəkət edir, vaxtilə vergidən boyun qaçıran kəndliləri cəzalandırır və qarət edirdi. Həbslərin və sürgünlərin sayı-hesabı yox idi. Minbərlərdə xəlifə Toğrul və Atabəy Məhəmməd adına xütbə oxutdurmamaq üstündə üsyançı kəndliləri qırıb məhv edirdilər. Lakin Gəncə şəhərində mövcud olan itaətsizliyi təsviyə etmək mümkün olmamışdı; çünki Gəncə ziyalıları və orada toplanmış xalq rəhbərləri, özlərinin yerli hökumət tərəfindən aldadıldığını yəqin edincə, acıqlanmış və itaətsizliyə başlamışdılar.Vaxtilə, – sürgün edilmişdir – deyə şöhrət tapan Gəncə xətibi Məkkədən qayıdıb şəhərə gəlmişdi. Xalqın intiqamından qorxub Şirvanşahların himayəsinə pənah aparan müridlər Gəncəyə yığışıb, əllərində ağac, dəstələrlə küçələri gəzir və qabaqlarına keçənləri döyüb təhqir edirdilər. Alimlər, şairlər, incəsənət işçiləri camaat gəzən yerlərə, məscidlərə və səyahət yerlərinə getməkdən məhrum edilmişdilər. Müridlər Məhsəti xanımın Gəncədən köçürülməsi üçün yenə də Əmir İnanca müraciət etməyə başlamışdılar. Lakin Əmir İnanc Azərbaycan hökmdarı Qızıl Arslanın şeir və ədəbiyyata qiymət qoyduğunu, Məhsəti və Nizamiyə hörmət bəslədiyini eşidincə xətibə məsələni anlatdı, müridlərin bu təcavüzünə imkan verə bilməyəcəyini xatırlatdı. Xətibin Gəncəyə qayıtmasilə xalqın hökumətə qarşı bəslədiyi nifrətin alovları bir daha artmış oldu. Əmir Gəncədə təzə bir üsyan çıxmasına imkan verməmək və biət almaq üçün Gəncə xalqına rəhbərlik edənləri məscidə dəvət etmişdi. O, xalqı həm qorxutmaq, həm də təzə xanədana itaət etdirmək üçün nəsihət vermək istəyirdi. Məscidə Fəxrəddin də dəvət edilmişdi. Dilşadın ona göndərdiyi məktub onun Əmirə qarşı mövcud olan şübhələrini azaltmışdı. O, məktubun Dilşad tərəfindən yazıldığına inanırdı. Məktub Dilşadın öz xəttilə yazılmışdı. Fəxrəddin Əmirin çağırdığı müşavirədə iştirak etsəydi, Əmirin əleyhinə çıxış etməməli idi. Onun çıxışı hər halda Dilşadın vəziyyətini ağırlaşdıracaq, bəlkə də, Əmir onların izdivacına verdiyi razılığı geri götürəcək idi. Fəxrəddin bunları düşünürdü.

Məmməd Səid Ordubadi11 dəq
Qəzəl 258

مرا گر اندرون پر نار باشدز عشق آن بت دلدار باشد

Qasım ƏnvarQəzəl1 dəq
Rübai 7

دینم (به) محمد و علی هست درستدر شوره زمین خارجی هیچ نرست

İmadəddin Nəsimi1 dəq
Töhfeyi-Sami, bölmə 546

او نیز از جمله سکنه آنجاست مرد فاضل آدمی صفت و بسیار خلیق و بی آزار و بغایت حلیم و همواره بوده و پیش از آنکه از ثمره ی شجره ی فضیلت بهره یابد از میوه ی عمر گرانمایه بی بهره گشته این دو مطلع از اوست :رقیب از قتل من تا کی سخن با یار میگویی

Sam Mirzə1 dəq