“Ey könül, yatmagilən, dur gözün aç, bidar ol!”

Ey könül, yatmagilən, dur gözün aç, bidar ol!Xabi-qəflətdən oyan bir, bu zaman hüşyar ol!

Abbas Səhhət19042 dəq
Nə sinə bağlar

Peykər xanım xəlvət etdi otağı,Nə üzün daldalar, nə sinə bağlar

Aşıq Qurbani1 dəq
Torpağa andım

Çörək doğrayırdım, bıçaq sürüşdü,Kəsdi barmağımı yavaş, yüngülcə.

Tofiq Bayram1 dəq
Şücaətli əzizim

1969-1983-cü illərdə*respublikamıza rəhbərlik etmiş*

Mirvarid Dilbazi19741 dəq
Avtoportret

Qibləgahım - həqiqət.Səcdəgahım - sədaqət.

Qabil1 dəq
Hayıf

Dilimin əzbəri, könlüm imdadı,Yad olan dilimdən Quranım hayıf!

Novrəs İman1 dəq
Bir məndən başqa

Guya dəyişir aləm deyirlər,Təzə dövr gəlir qanla-qadayla…

Cabir Novruz3 dəq
Vətənin şərəfli oğluna

Firudin İbrahiminin xatirəsinə*Dostum, sənin xatirən əbədi munisimdir,

Həkimə Billuri2 dəq
Yağılar bağrını əzər Koroğlu

Qıratın üstündə, ərlər yanında,Dağları, daşları gəzər Koroğlu.

Xalq ədəbiyyatı1 dəq
Bacarsan...

Bacarsan baharı əylə,Payz özü gələcəkdir.

Mədinə Gülgün19821 dəq
Külək, dəniz, gecə, ölüm və Səlim

(Ballada)*Şəhər təzə salınırdı;

Əli Kərim4 dəq
VIII fəsil, 5

Gün əyilmişdi. Yenidən sazaq başlayırdı. Kimsə hasarın dibinə yaxınlaşdı və tüfəngini gətirmək üçün icazə istədi. Onu iki rus əsgəri süngünün qabağına salıb evinə apardı. Oğlan tövlənin axurunda gizlətdiyi tüfəngi götürdü və əsgərlərə verdi. Onu buraxdılar. Bundan sonra camaat irdələndi, silahlarını gətirib təhvil verdilər. Axşam üstünə yaxın məscidin həyəti boşaldı.Uzun qılınclı atlı komandirlər qonşu kənddən gətirdikləri dustaqları məktəbin həyətindəki kalafaya doldurdular. Dustaqlar elə zənd etdilər ki, onları elə buradaca güllələyəcəklər. Amma onlara dəymədilər. Aradan bir az keçəndən sonra Qaymaqlı kəndinin sakinlərindən də bir dəstə gətirib onlara qatdılar.

İsmayıl Şıxlı19951 dəq
Elə bil ki...

Elə bilki dünəndi...Ayaq yalın, baş açıq

Zeynal Cabbarzadə2 dəq
Bica yerə etmir qaşına səcdə hər əhbab

Bica yerə etmir qaşına səcdə hər əhbab,Çünki sayılar qiblə hər an guşeyi-mehrab.

Abbasqulu ağa BakıxanovQəzəl1 dəq
Şair Süleyman Rüstəmə

Burada telqrafinQırılıb çoxdan teli,

Həbib Sahir1 dəq
Ah kim, bir yarın istiğnası öldürdü məni

Ah kim, bir yarın istiğnası öldürdü məni,Nazilən sərxoş xumar baxması öldürdü məni,

Molla Pənah Vaqif1 dəq
Üçüncü məclis

Vaqe olur Cahangir bəyin bağçasında. Cahangir bəy tüfəngə söykənib, bikef durub ayaq üstə.*Cahangir bəy**. Uf, belə ömür keçirməkdənsə ölüb qurtarmaq yaxşıdır... Allahın bir bəlasıdır ki, düşmüşəm: yemək yox, içmək yox, bir dəqiqə bir yerdə fərağat oturmaq yox... Mal-dövlət tarac oldu getdi, özüm də düşmüşəm bu günə. Xudaya, mən nə günah eləmişdim ki, sən məni bu hala saldın? (Səktə.) Nə qədər özümə söz verirəm, Qurana, kitaba and içirəm ki, bundan sonra Səadət adı çəkməyəcəyəm, olmur... Dəli-divanə kimi gecə yarısından keçmiş, atlanıb gedirəm o ətraflarda gəzirəm, gəzirəm, yorulub axır nəfəs geri qayıdıram... Əgər bir neçə müddət də ömrüm belə keçsə, arzuma çatmasam, yəqin ki, buxovlanacağam. Neyləyim, Rüstəm bəy evini eləyib bir Qars qalası, yaxın getmək olmur ki, qızı güclən aparasan, ya ki, özün vurub öldürəsən?! (Uzun səktə) Nə olardı, xudaya, mənim bu divanə məhəbbətimin yüzdən biri Səadətdə olaydı. Hay-hay, hay-hay! Nə qədər Fəxrəddin bəy gəlməmişdi, mənim genə az-çox ümidim vardı, indi o ümidlərim də kəsilib, qalmışam naçar, biəlac... Tamam el-oba mənim adımı Məcnun qoyublar. Əlbəttə, mən divanəyəm. Hərgah divanə olmasaydım, Səadətə təəşşüq yetirməzdim... Mən hara, o hara?.. Səadətin məkanı asimanda gərək oleydi... Hurilər içrə Allah onu yaradıb mənim kimi divanə üçün xətavü bəla... Neyləyim, bilsəm ki, baş götürüb getsəm, bu bəladan xilas ola billəm, vallah elə bu saat itərəm; amma bilirəm ki, məqdurimiz bu gün gedib sabah geri qayıdacağam genə o qapıda sürünməyə. Nə qədər fikir eləyirəm, dərdimin əlacı bircə şeydir: gərək Fəxrəddin aralıqdan götürülə yoxsa ayaqyalın, başıaçıq, dərələrdə, təpələrdə Məcnunam ki, Məcnunam.

Nəcəf bəy Vəzirov18967 dəq
2. Ölüm haqqında söhbət

Vəfatı münasibətilə*– Öldürdü lap bu dərd bizi,

Zeynal Xəlil2 dəq
Gərəkdir şahsevənlər daima bir şah sevsinlər

Gərekdir şahsevənlər daima bir şah sevsinlər,Nəinki binədayə rəhm edib, Allah sevsinlər.

Əliqulu Qəmküsar1 dəq
Dəniz olmaq istəyirəm...

Məndən soruşsalar,“Nə olmaq istəyirsən?”

Balaş Azəroğlu19661 dəq
Qəzəl 1886

Eşq dərdilə ölərsənsə, bu, dünyaya dəyər,Xızrın o, ömrünə, ya hökmi-Məsihayə dəyər.

Saib TəbriziQəzəl2 dəq
Rübai 176

Kim malü dövlətlə etsə iftixar,Şübhəsiz, nəzərdə hörmətsiz olar.

Xaqani Şirvani1 dəq
Qitə 28

Hüsni-surətlə kəlami-mənəvi insanlaraHər zaman hər hal ilə olsa, deyildir biəsər.

Məhəmməd Füzuli1 dəq
Qəzəl 148

زلف ترا بدیدم و مشکم ز یاد رفتهر کو به دام زلف تو اندر فتاد رفت

Əvhədi Marağalı1 dəq
Təəccüblü işlər

Əfqan padşahının builki Avropa səfəri məni bir para fikirlərə gətirib çıxarır. Sözün doğrusu, mən bir fağır qoca adamam və dünyanın çox da dərin məsələlərindən başım çıxmaz. Amma onu bilirəm ki, əfqan padşahının bu ilki səfəri keçmiş şahların səfərindən bir çox təfavütlü nəzərə gəldi. Təfavutün birincisi budur ki, – necə ki, hamı da görür, – əfqan padşahına cəmi hökumətlər tərəfindən nəhayət dərəcədə və həddindən – artıq mehmandustluq və məhəbbət izhar olundu. Bu da, elə bilirəm, padşahın bəxtindəndir; çünki keçmiş padşahların səfərini yadıma salanda, doğrudan da o şəhid Nəsrəddinşaha lap yazığım gəlir. Belə ki, indiki kimi yadımdadır, Nəsrəddin şah düz qırx il bundan müqəddəm Avropa səfərinin təhiyyə tədarükünü görəndə qabaqca cəmi padşahlardan piş əz vəqt içazə istəmişdi. Doğrusu bu siyasi məsələləri mən nə o vaxt başa duşə bilirdim (çünki mən o vaxt uşaq idim. Uşağın da ki, o qədər dərrakəsi ola bilməz) və nə indi, qoca vaxtımda başa düşürəm (çünki-əslindən siyasi işlərdən mənim o qədər başım çıxmaz, zira mən əslindən bitərəf bir yazıçı mollayam, partiyabazlığnan da işim yoxdur).Ancaq bu yaxşı yadımdadır ki, rəhmətlik Nəsrəddin şaha cəmi padşahlar onların məmləkətinə varid olmaq icazəsini verəndə, tək bircə qudurğan Şvetsariya hökuməti cavab vermişdi ki, əzbəs ki, Şvetsariya məmləkəti “sosializm bayrağına sitayiş edir, bu səbəbdən şah həzrətləri rəsmi surətdə Şvetsariya torpağına daxil ola bilməz və rəsmi mehmannəvazlıq şəraitini həmin cümhuriyyətdən müntəzir ola bilməz və lakin təğyiri-libas olub, adi bir vətəndaş qiyafəsində azad Şvetsariya məmləkətinə hər bir vaxt təşrif gətirə bilər”.

Cəlil Məmmədquluzadə2 dəq
Hândem hândem hândem hândem

Hândem hândem hândem hândemSenün ışkun ile uyırdum oyandum

Qazi BürhanəddinQəzəl1 dəq
Sirlər xəzinəsi, fəsil 27

Zülm edib bir qarıya çox uddurmuşdular qan,O da Sultan Səncərin tutaraq yaxasından,

Nizami GəncəviMəsnəvi3 dəq
Qütlüğ İnanc

Qətibə xatun oğlan doğdu. Uşağın bir ayı tamam olan günü Atabəy paytaxtında böyük şənliklər başlanmışdı. Həmədan şəhəri başdan-başa çiçəklər və əlvan güllər ilə bəzənmişdi. Küleyin qalasının divarları üzərinə taxılan minlərcə fənərlər və alovlu məşəllər on səkkiz verstlik məsafəni əhatə edən eniş-yoxuşlu şəhəri gündüz kimi işıqlatmışdı. Şəhərin ortasındakı Baba Tahirin məqbərəsindən şəhərə baxıldığı zaman insanın fikri uzaq tarixlərə qayıdırdı. Od içində parlayan şəhər, II Keyxosrovun Midiya imperatoru Astiyaqın paytaxtına girdiyi zamanı və tarixin məşhur Əkbatanını yandırdığını xatırladırdı. Əlvənd dağının ətəklərində yanan məşəllərin şöləsi iki fərsəng məsafədən imamzadə Hüseynin məqbərəsini işıqlandırır və dəmir şəbəkəli pəncərədən içəri girməklə mərmər sütunlar arasında uçuşan gecə quşlarının rahatlığını pozurdu. Şəhərin bu başından o biri başına çəkilən ipin bir ucu Dəccanə məqbərəsi, o biri ucu isə şəhərin cənubundakı İsmayıl məqbərəsindəki minarəyə bağlanmışdı. İpin üpərinə düzülən əlvan fənərlər, göydən yerə əlvan rəngli ulduzların axıb gəldiyini xatırladırdı.Qətibə, Atabəy sarayının uca köşkündə oturub oğlunun doğulması gününün şərəfinə düzələn çırağbanlığa baxırdı. Lakin onu nə bu təntənə, nə də oğlunun doğulması şadlandırmırdı. Çünki o, özünün və oğlunun gələcəyindən əmin deyildi. Eyni zamanda Qətibə, Qızıl Arslanla Atabəy Məhəmməd arasında mövcud olan əlaqədən də razı qala bilmirdi. Çünki Qətibə Qızıl Arslandan Atabəyə gələn məktubları gizlincə götürüb oxuduğu zaman Qızıl Arslanın Atabəy Məhəmmədə müraciətlə yazdıqlarını xatırlayırdı:

Məmməd Səid Ordubadi11 dəq
Qəzəl 267

نه از خطاست که در ابروی تو چین باشدتو نازنینی و ناز تو نازنین باشد

Qasım ƏnvarQəzəl1 dəq
Rübai 10

بیخ شجر قدس مرا در جان استسر «انا» در میان او پنهان است

İmadəddin Nəsimi1 dəq