Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Qaçağı el saxlar, el bilir bunu,Elə şairi də eli saxlayar.
Koroğluynan AyparaKoroğlu oturub mağarada dəlilərdən küsmüşdü. Bu tərəfdən də Eyvazı gözləyirdi ki, Eyvaz gələ. Eyvaz gəlib çıxmadı. Koroğlu çox darıxıb durub gəldi Qıratın yanına, sazını kök eləyib görək nə dedi:Qurban olum qara telə,
Təbrizin küçələriGecə yuxuma gəldi,Əvvəlkitək gözəldi.
Paşanın ilk uçuşuH. Cavid adına 132 nömrəli məktəbin qayğıkeş müəlliməsi Sitarə xanıma.*Məktəbə gedirdi oğlum ilk dəfə,
VII fəsil, 3Hava olduqca isti idi. May ayının axın olmasına baxmayaraq elə bil küçələrə od ələnmişdi. Qoşa minarəli Şah Abbas məscidinin önündəki avara meydanında göyə ucalan çinarların enli yarpaqları meh vurduqca astadan xışıldayırdı. Məscidin həyəti ibadət edənlərlə dolmuşdu. Başlarında ağ fəs, əyinlərində arxalıq olan kişilər balaca arxa yaxınlaşır, əllərindəki aftafanı su ilə doldurub dəstəmaz alırdılar. Hücrələrin kiçik qapıları açılıb-örtülür, buranın daimi sakinləri günorta namazına hazırlaşırdılar. Məscidin kənarı ayaqqabı və başmaqlarla dolu idi. Həyətdəki çinarların kölgəsində dəvələr uzanmışdı. Dəmiryol vağzalına gedən yolun ətrafındakı kiçik dükanlar qaynaşırdı. Papaqçılar öz papağını, pinəçilər öz ayaqqabılarını, dərzilər öz paltarlarını küçəyə sərib müştəri gözləyirdilər. Özlərinə bir papaq, ya çuxa almaq istəyən kəndlilər isə dükanların qabağından dönə-dönə ötür, almaq istədikləri paltar-palazı dönə-dönə yoxlayırdılar. Başı boxçalı arvadlar isə çarşab içində günbəzli hamama doğru addımlayırdılar. Avara bağının sol tərəfindəki arxdan isə su aramsız şırıldayıb axırdı. Bu suyun şırıltısı Gəncənin küçələrinin hər iki tərəfi boyunca axan arx sularının səsini batırırdı.Ağacların kölgəsində poqquldayan iri samovarların ətrafı adamla dolu idi. Sərin havada oturub çay içən, hətta özü ilə pendir-çörək gətirib naharlananlar da var idi. Arabir çiyinlərində səhəng su satan uşaqların ciyiltili səsi eşidilirdi: "Ay ürəyi yanan, yaxın gəlin, sərin su var, buzlu su var". Bu səslərə meydanın başqa tərəfindən eşidilən səslər də qarışırdı: "Buzlu su, sərin su, isgəncəvi".
Karvan gedir...Yəqin tanıyırsınızŞamaxını, uşaqlar,
Ey könül zülfünə sən düşmə dəxilEy könül zülfünə sən düşmə dəxil,Yüksəlmək bu yolda heç mümkün deyil
Vətənə niyaz və nəsihətlərارباب دانش میدانند که در میان این ملت ز زن، مرد، غنی، فقیر، عالم، جاهل، شیخ و شاب چه شورش و غوغاست، چه دست و پا میزنند، عشق وطن پروانهوار چهسانشان به دور شمع سلطنت و حفظ استقلالیت دولت میگرداند. در کاغذ خود مادام اویاما میگوید: «۱۷۰۰۰۰ زن تربیت کردم که در پرستاری مجروحین مشغولاند.» معلوم است اعضای هیئت خیریه که مرکب از دویست و پنجاه هزار زنان است، هیچیک به مفت اسم خودشان را اعضا نتوانند نهاد، از ده تا صد تومان باید پول بدهند تا آنکه نامشان قید به دفتر و مفتخر شوند. بلی! در مقابل عشق حقیقی وطن هیچجای تعجب نیست. این اعضا تمام درس خوانده و عالمه و از زنان کبار ملتاند. از طبقهٔ فقرا و همت و حمیت آنها یکی را جهت نمونه ذکر نماییم: وقتی اعلان جنگ شد، یک نفر دهاتی رفت به دیوانخانه عرض نمود: «من میخواهم سرباز داوطلب باشم، جنگ بروم.» بعد از رسیدگی، جوابش دادند: «قانون اجازه نمیدهد و تو را قبول نتوانیم کرد، جهت آن که مادر پیری داری و تو را لازم است مواظبت حال مادر پیرت کنی.» هر چه اصرار کرد، ردش نمودند. مأیوس و غمین برگشت، در حالت یأس و گریه به مادر خود کیفیت را گفت: «چه شدی برادرم زنده بودی که من محروم از این فیض نماندمی؟ تمام رفقایم رفته فیض ثواب شهادت را در راه وطن دریافته، مرا به بهانهٔ آنکه مادرت بیپرستار است محروم از این شرف ابدی نمودند.» این را میگفت و به های های میگریست، مادرش در اطاق دگر رفته کارد تیزی را حواله به دل پاک که از حب وطن پر بود مینماید و فریاد میزند: «بیا پسر جان! آن وجود که مانع از آرزوی قلبی تو بود از میان برخاست. بعد از مرگ من، عذری دیگر برای قبولی در سرای تر نماد. برو با دشمن وطن بجنگ!»بالجمله، اینها نه خودنمایی و نه برای مکافات دنیوی است، بلکه مذهب وطنپرستی و شاهپرستی ایشان است.
Bir ərəb sarayıdırI**Bir ərəb sarayıdır, qapılar oyma-oyma,
Qış günü çünki dönər şol cənnətül-məvayə kürkQış günü çünki dönər şol cənnətül-məvayə kürk,Ol səbəbdən layiq olmuş firqeyi-mollayə kürk,
Balaca mütəfərriqələr 38...Məzəmmət yeri yoxdur, kərbəlayı, ixtiyar özümdə deyil... Mən nə edim, aşkar gördüm ki, vətənim, gözəl vətənim İran viran olur.İndiyədək padşahlarımız eyş-işrətə məşğul olur, bilmərrə bədbəxt vilayəti atıblar. Cəlladlar əlində günü-gündən zillətdə, axırın bu hala düşüb mənim yazıq vətənim, biçiz vətənim!.. Bizlərdə əgər insaf, mürüvvət olmuş ola, daşürəkli gərək olmuş olaq ki, belə müsibətə qan ağlamıyaq... Bir yerdə ki qırx gün ulaq üstə Tehrana kömür gələ, bir vilayətdə ki hər şeydə möhtac olasan əcnəbi tayfalarına, qazanc yeri bir kişmiş ola, bir düyü; əlbəttə, əcnəbilər, qanını içəcəklər, günü-gündən müflis, günü-gündən məzlum, yazıq vətən!..
Günəş, dəniz və insanYanıb göy üzündə bir əzəmətləGünəş axşamçağı batdı sularda.
İndi qalmışlar təmamən intizar iranlılarİndi qalmıştar təmamən intizar iranhlar',Bilmeyirlər məmləketde bir nə var iranlılar.
O şeiri kim yazacaqMənə nəğmə de kürül-kürül...*M.Gülgün*
Ghazal 1274وصل زلف او به دست کوشش تدبیر نیستدوری این راه از کوتاهی شبگیر نیست
Rubai 25ای گوهر گمبوده کجا جوئیمتپای آبله در کوی بلا جوئیمت
Ghazal 20روزی که پیش خویش نبینم حبیب رادارم هزار شوق که بینم رقیب را
Ghazal 109عشق روی تو نه در خورد دل خام منستکاول حسن تو و آخر ایام منست
Namaz üstəBirinci səhifədəki şəklin mənası :Rza şah namaz üstədir. Onun dalında durub bir nəfər məcrubi- Ərsa məmləkətlərinin səfiri.
Cevherîdür lebün yüzüm zehebiCevherîdür lebün yüzüm zehebiYaşlarum sücidür gözüm inebi
The Treasury of Mysteries, chapter 7O thou, whose body is purer than the pure soul! Thy soul is nourished by May my soul be sacrificed to thee.Thou art the centre of the circle of mercy; thou art the destroyer of the dot of zahmat.
XI. Hacının bağındaLeyla xanım hacının evinə köçmüşdü, lakin hacı ilə Bakıda görüşmək mümkün deyildi. Çünki hacı da başqaları kimi Mərdəkana köçmüş və öz bağında yerləşmişdi.Hacı Leylanın məktubundan sonra ona ikinci bir məktub göndərib Mərdəkanda, onun şərəfinə düzəlmiş ziyafətə gəlməsini xahiş etmişdi.
Ghazal 199چراغ مرد معنی آشناییستبقدر آشنایی روشناییست
Ghazal 280به عشقت جان و دل دادم به غم زان گشتم ارزانیبه بند زلفت افتادم از آنم در پریشانی
Töhfeyi-Sami, bölmə 464در شهر شیروان به استیفای شماخی اوقات میگذراند این اشعار زاده ی طبع اوست:ز نکته دهنت مشکلی است در دل من
Nolaydı bəzmimə ol gülüzar bir də gələNolaydı bəzmimə ol gülüzar bir də gələ,Şükufələr açılıb, novbahar bir də gələ.
Qit'a 10بسرای سپنج مهمان رادل نهادن بممسکی نه رواست
Bir rəzalət var, oğul, daima nadanlıqdaBir rəzalət var, oğul, daima nadanlıqda,Qoyma nadanlığı vicdanına bir anlıq da!
Mulamma' 16شقیق النفس هات علی الشقائقشرابی کان بدین وقت است لایق
Məhəmmədlu AbbasiyəQırx il bundan əvvəl səninlə bir günGörüşdük Təbrizdə bir qardaş kimi.