Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
ای قدت سرو، اگر سرو به رفتار آیدوی لبت غنچه، اگر غنچه به گفتار آید
Küpəgirən qarının qızlara nəsihətiQarı nənənin sözlərini sanma çərəndir,Canım, gözüm, ay qız!
Ghazal 12بدیدم چشم مستت رفتم از دستکوام آذر دلی بو کو نبی مست
ƏmzikAğizlarda deyilənə görə "xırda məsələ" idi. Ancaq iclasın hazırlığı, gələn adamlar, sədrin təşvişi böyük məsələdən xəbər verirdi.Elə də oldu. Sədr sözə həmişəki kimi oturduğu yerdə başlamadı. Ayağa durdu, gələnləri bir-bir, diqqətlə süzdü, gəlməyənləri katibədən soruşdu, nömrə kitabını açıb telefonu olanlara zəng vurdurdu, axırda üzünü katibəyə tutdu, amma sözünü ucadan, ümumi iclasa dedi:
İngilisBilirəm hər qəlbin mən iç üzünü,Bir çoxu fitnəli, həm böhtanlıdır
Mən bir zaman şair idimMən bir zaman şair idim,Zirvələrdən zirvələrə
Müddətdir həsrətəm, bir gəz, bəri baxMüddətdir həsrətəm, bir gəz, bəri bax,O xan gözlərinin sədqəsi canım.
Siçan öküzdən ayrılıbZaman-zaman ötüb zaman zəmanə bizdən ayrılıb,Zəmanələrdə az olub ki, əyri düzdən ayrılıb.
Mən olmayandaDözmür dalğalara ömür gəmisi,Sonuncu sahilə çatıram demək.
“Burjua şairi”“Yerə enməm də, səma şairiyəm”*Cavid*
Gecələr məni...Dünyanın ən ağır yolu gecədir,dünyanın ən böyük sevinci səhər.
Gulshan-i Raz, chapter 20کسی مرد تمام است کز تمامیکند با خواجگی کارِ غلامی
Ey cəmalun şəm’inə kövnü məkan pərvanəsiEy cəmalun şəm’inə kövnü məkan pərvanəsi,Kakilün zəncirinə canü cəhan divanəsi.
PişikUşaqlıqda nənəmiz bizim üçün bir nağıl deyərdi. O nağılın başı bu idi ki: bircəciyi var idi, bircəciyi yox idi, bircə qarı var idi. Bir gün getdi su üstə, sürüşdü düşdü buz üstə.Dedi: – Ay buz, sən nə zalımsan?
ƏllərKüllü kainatın püştü-pənahı,Pirinci əl üstə gətirən əllər.
Çexov, Qorki və L.TolstoyÇEXOV, QORKİ VƏ L.TOLSTOY*1898-ci ildə M.Qorkinin hekayələrinin ilk iki cildi çapdan çıxmışdı. Çexov bu hekayələrlə tanış olar-olmaz Qorkinin “şübhəsiz bir talant” olduğunu qeyd edir. Yazdığı bir sıra məktubda gənc yazıçıya olan münasibətini belə göstərir: “Stepdə” örnək olacaq bir surətdə yazılmışdır. Bu anac bir şeydir. Qorkinin özü də bədiiyyatçılar qayrılan xəmirdən yoğrulmuşdur”.
Başa-başA bimürvət, həsrətini çəkməkdənİllər ilə xəstə düşdüm başa-baş.
Ghazal 12چون تافت بر دل من پرتو جمال حبیببدید دیده جان حسن بر کمال حبیب
Qaç baba!Yatma, dəxi gözlərini aç, a Babayi-Əmir!Təzə danosbaz çıxıb, qaç, a Babayi-Əmir!
Çobanla deyişməŞair Məmmədhüseyn**İtib mal qoyunum, sorağındayam,
Siz nə umursunuz bu gedişatdanBizi qananlardan bizi danan çox,Xırda oyunlarda xırdalanan çox,
İran dövlətinin Tiflisdəki sabiq konsulu Mirzə Yusif xan cənablarınaƏziz məktubunuz yetişdi. Əhvalınızdan xəbər tutub, şad və xoşhal oldum. Yeni vəzifənizi təbrik edirəm. Doğrudan da təbrikəlayiq vəzifədir. Arzunuza çatdınız, istədiyiniz iş, yə’ni qanunlar tərtib etmək sizə qismət oldu. Tiflisdə mənim və cənab Şeyxül-islamın oxuyub həzz aldığımız və üzünü köçürtdüyümüz risalənin tərtibində çəkdiyiniz zəhmət də hədər getmədi. İndi belə bir şərait yaranmışdır ki, bütün fikirlərinizi imkandan həqiqətə tətbiq edə bilərsiniz.İndi mən və cənab Şeyxül-islam sizə belə məsləhət görürük ki, bütün İran ərazisində məhkəmə işlərini tamamilə ruhanilərin əlindən alaraq, Ədliyyə Nazirliyinə tapşırasınız ki, bundan sonra ruhanilər bir daha məhkəmə işlərinə qarışa bilməsinlər. Qoy onlar da Avropa ruhaniləri kimi təkcə namaz, oruc, moizə, peşnamazlıq, kəbin-talaq, ölülərin dəfni və sair bu kimi dini məsələlərlə məşğul olsunlar...
Təraneyi-qəmpərvəranəCahanə gəlmədən məqsəd nədir insanə, bilməm ki?Həqiqətmi bu xilqət, yoxsa bir əfsanə, bilməm ki?
Poem 133گلی، خندید در باغی سحرگاهکه کس را نیست چون من عمر کوتاه
ŞamaxıBurdan karvanlar keçibMənzilləri
Mənə nə lazımdır gündə bir gözəlMənə nə lazımdır gündə bir gözəl,Onları dişimə çox vurmuşam mən.
Niyə getdin? Niyə döndün? Niyə baxdın?Gəldin də, niçin pəmbə buludlar kimi axdın,Bilməm, niyə getdin, niyə döndün, niyə baxdın?
Qasida 25دیدم و گفتم نادیدهاش انگار کنمدل سودا زده نگذاشت که این کار کنم
Gilan şəhəri haqqında balladaGör nə deyir qərinələr,– Viranədir Gilan şəhər!..
Ghazal 12زین همرهان همراز من تنها تویی تنها بیاباشد که در کام صدف گوهر شوی یکتا بیا