Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
اصلش از سادات هرات است اما در مشهد مقدسه رضویه نشو و نما یافته در خدمت مولانا سلطانعلی مشق نستعلیق کسی به از او نکرده و ننوشته و در سنه خمس و ثلاثین و تسعمایه بواسطه انقلاب خراسان بماوراءالنهر افتاد و میگویند که در آن وقت باصره اش ضعفی پیدا کرد از آن جهت خطش تنزل کرد در نظم اشعار طبعش ملایمت بسیار دارد . این معما باسم مهدی از اوست :خوش آنکه بعشق مبتلا گردیده
Qasida 211نیازم ز گیتی به توست ای نیازیکه دل را امیدی و جان را نیازی
Qafqaz müsəlmanlarına xitabƏssəlam, ey əhaliyi Qafqaz,Ey rəisani-sahibül-ezaz!
Neçə insan sifətliKimsəyə yer üzündə bəsləmə kin,İnan insanlara, inan, lakin
Rubai 141ای موی سپید! اگر شبی با یاریبنشینم و از عیش بر آید کاری
Vətən deyirəmBöyük anam vətənin qarşısında baş əyirəm,Uşaq kimi sevinib şənliyində al geyirəm.
Bir zaman mən də əsiri-rəhi-meyxanə idimBir zaman mən də əsiri-rəhi-meyxanə idim,Həvəsi-badə ilə aşiqi-peymanə idim.
Üçüncü pərdəAtababa dəmirçi dükanında işləyir. Alagöz ocağı körükləyir. Atababa bir*dəmir parçasını ocağa atır, başqa birisini döyəcləyə-döyəcləyə oxuyur.*
Ghazal 124برگ بنفشه بر ورق لاله چیده خطیا عارضت به خون شقایق کشیده خط
La'ali-Manzuma, chapter 14نیک پیِ اسب چرا بیرخ شاه آمدهایپیل بودی تو چرا مات ز راه آمدهای
Masnavi 8علم باید که ره نمای بودنه فضولی شره فزای بود
Dərda ki, razi-pünhan, xahəd şod aşikara"Dil mirəvəd zidəstəm, sahib dilan xudara!Dərda ki, razi-pünhan, xahəd şod aşikara!"
Qüdrət nümayişi– Karl Marks.Bu adı, geniş və qabarıq köksündə, qələbə ordeni kimi daşıyan gəmimiz sularda süzərək arxasınca gümüş iz buraxırdı. Tərk etdiyimiz sahil şəhəri, şamlıqlar, qayıqlar və sarı torpaqlı yamaclar dənizə batırmış kimi, alçalır, kiçilirdi. Oneqa gölünün ortasına çatdığımız zaman quru tamamilə gözdən itdi. Günəş başımız üstündə durub yolumuzu işıqlandırır, kürəyimizi isidir, bizə muştuluq verirdi:
Əgər son nəğməmi oxuya bilsəmAxşamdan səhərə yetdiyim kimi,Əgər min arzumdan birinə yetsəm,
Sən onda eylə zövqü səfa bağ arasındaSən onda eylə zövqü səfa bağ arasında,Mən munda yanım piltə kimi yağ arasında.
Orda iki nəfər küsdü, barışdıOrda iki nəfər küsdü, barışdı,Hayıf, biz deyilik o iki nəfər.
Sağ canımda ağrıyan yerimEvdə bir ocağın odu-közüydük,soyuyub əzəlki isti yerimiz.
Ğəmi-eşqün məni avarə qıldıĞəmi-eşqün məni avarə qıldı,Fəraqın yürəgümni parə qıldı.
Mədəni ingilislərin vəhşi yırtıcılığıRus qəzetələrini mütaliə etdiyim yerdə gözlərim “Novoye vremya”da təəssüfamiz bir məqaləyə sataşdı. Bu məqalədə insanı təhqir edəcək dərəcədə murdar bir hadisədən məəl-təəssüf xəbərdar oldum. “Liberalnı” adlanan ingilis qəzetələrindən “Tribyun” adlısı yazır ki, bu keçənlərdə ingilis əfsər (zabit)ləri Misirdə nə səbəbdən isə güllələr atıb, məhəlli əhalidən bir neçəsini vurubdurlar. Bu halda şuriş düşüb, əhali tərəfindən güllələr atıldıqda ingilis zabitlərindən, birisinə güllə dəyib ölübdür. İngilis hökuməti, əlbəttə, öz zabitinin qanını yerdə qoymaq istəməyibdir. Sud qurub, məhəlli əhali tərəfindən 4 nəfərini asılmağa və 2 nəfərini qırmanc (qamçı) ilə döyüb əziyyət verdirməyə məhkum edibdir. Misirlilərdən bir çox adam hazır olduğu yerdə bu binəvaların qətl və cövrünə şüru olunub, tamam 4 saat müddətində olmazın əziyyət və əzabdan sonra hamısını qətl edibdirlər...Bir baxınız, indiyə qədər ingilis tərəfindən “vəhşi” hesab olunan Rusiya milləti hələ qısqıdan qurtarmamış, arzu olunan hürriyyətləri almamış, tələb edir ki, ölüm cəzası fəsx olunsun. Amma azadəlik sayəsində dolanan mədəni ingilislər XX əsrdə də adam öldürməkdən, yəni qatillikdən əl götürməyiblər. Özü də kimi öldürür? Sahibsiz, başsız, əl-ayaqsız əhalini! Nə tövr öldürür?
Turkic ghazal 17بیزنه ایمدی ذره تک جولانه گلمیشلر دنوزآفتاب عشق ایلن دورانه گَلمیشلَر دنوز
Rubai 275خاقانی اگرچه دارد از درد نهانجان خسته و دیده غرقه و دل بریان
Ghazal 450زاهدان را گذاشتیم به جنگما و جام شراب و نغمهٔ چنگ
Ghazal 74در هجر یار حال دل زار مشکل استزین حال واقف ار نشود یار مشکل است
QızararDəmirçixanada dəmiri zindan üstə qoyub, ağır çəkic ilə döyəndə dəmir başlayır qızmağa; döydükcə dəxi bərk qızır.Axır nə ola bilər? Axır o ola bilər ki, dəmir isinər, isinər, axırda yavaş-yavaş başlar qızarmağa; elə qızarar ki, sən ona əlini vurmamış, uzaqdan əlini yandırar.
Ben cânı niderem velî cânâna sahlaramBen cânı niderem velî cânâna sahlaramBen akl ile gönülümi şol câna sahlaram
Iqbalnama, chapter 47درآرای مغنی سرم را ز خواببه ابریشم رود و چنگ و رباب
Ghazal 67خورشید منور ز جمال تو هویداستدر مشرب عذب تو چه گویم که چه سرهاست؟
X. MəktublarLeyla xanım iki məktub aldı. Məktubun birisi Bakı milyonçusu hacı Zeynalabdın Tağıyevdən, ikincisi Türkiyə ordusu ərkani-hərbindən idi. Məktubların ikisi də mühüm idi.Leyla xanım çox düşündü ki, «məktubların hansını əvvəlcə oxuyum». Əvvəlcə Türkiyə ərkani-hərbindən gəlmiş məktubu oxumağa qərar verdi. Çünki bu məktub Leyla xanımın Türkiyə ərkani-hərbinə göndərdiyi mühüm bir məktuba cavab olmalı idi.
Ghazal 215طالب یار، اول او را یار میباید شدنبعد از آن با عشق او، در کار میباید شدن
Töhfeyi-Sami, bölmə 142از اکابر یزد است و مسقط الرأسش قصبه میبد است در اوان جوانی بشیراز رفته نزد علامه دوانی تحصیل نموده و در اکثر علوم خصوصا اقسام احکام حکمی فیلسوف و در میان همگنان بصفت عالی رتبت انی اعلم مالا تعلمون موصوف گردید، تصانیف متینش بسیار، در رغرر فواید رزینش قلاده ی گردن روزگار، از جمله شرح دیوان معجز بیان حضرت امیرالمؤمنین (ع) اگر چه شیعه در آن که تمام دیوان شعر آنحضرت است سخن دارند اما در اینکه گاهگاهی کلمات معجز آیات موزون از آن حضرت سر میزد .هیچ شکی نیست و تخلص آن حکمت شعار منطقی است این مطلع و این معما از اوست :دگر شب آمد و من مبتلای هجرانم