Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
عاشقی رونق ز اطوار من حیران گرفتعشق از فرهاد صورت یافت از من جان گرفت
Doqquz yaşındaDivanə könül, dəxi usan, yal ağarıbdır,Bir güzgüyə bax gör ki, pərü bal ağarıbdır,
Gelün içelüm bir iki câmı tolu bâdeGelün içelüm bir iki câmı tolu bâdeCehd eyleyelüm virmeyelüm ömüri bâda
Ghazal 502ای نور دل و دیده وای زبده اعیانباری گذری کن بسر چشمه حیوان
GörəsənMənim xəyalıma bir şey gəlir:«Tayms» qəzetəsinin yazdığından belə məlum olur ki, bu il hacıların cibindən otuz milyon manat pul çıxıb əcnəbi paraxod sahiblərinin cibinə girdi.
Üzündə surəti-rəhmanı gördümÜzündə surəti-rəhmanı gördüm,Qaşında qafu vəl-Qur’anı gördüm.
Qit'a 34خدایگانا چشم دلت فروخته بادبآتش غم جان عدوت سوخته باد
Töhfeyi-Sami, bölmə 701به بزازی مشغولی دارد و در شعر بد نیست .چون جوانست امید که ترقی کند تا غایت جز ابیاتی که در صغر سن گفته شعری از او استماع نیفتاده این دو مطلع از آن ابیات است:منشور خوبی از همه مشکین خطان گرفت
Siçan və pişik (Var idi bir şəhrdə bir bəd pişik)Var idi bir şəhrdə bir bəd pişik –Kim, yox idi bir belə mürtəd pişik.
Ghazal 18آن زلف پر از پیچ و شکن را چه توان گفت؟وان عارض چون برگ سمن را چه توان گفت؟
ÇağlamaGülüm soldu, baharımı aldı qış,Çağlama, ey dərdli könül, çağlama!
İnqilab baharımızBaharların baharıdır bu inqilab baharımız,Könüllərin vüqarıdır bu inqilab baharımız.
Aşiq olalı zülfünə, ey gül, dəliyəm mənAşiq olalı zülfünə, ey gül, dəliyəm mən,Öldür məni, asudə elə, ölməliyəm mən.
Ghazal 3954مکن ملاحظه ازآهم ای بهشت وجودکه عود مجمر آزادگان ندارد دود
Rubai 124آن تن که حساب وصل میراند نماندو آن جان که کتاب صبر میخواند نماند
Ghazal 761اگر چه از بر من بارها چو تیر بجستیهم آخرم بکشیدیّ و چون کمان بشکستی
Rubai 104گفتم صنما مرا پریشان کردیقصد دل و دین غارت ایمان کردی
MeşədəBekker bir ingilis alimidir. Bu cənab 1889-cu ildə gedib Afrikanın hər bir yerini gəzib. Hər bir meşələrini dolanıb və meşələrdə qalan bəni-noi-bəşərin əhvalatını cəm eləyib ki, axırda bir kitab yazsın.Həmin Bekker bu günlərdə Misirin Qahirə şəhərindən idarəmizə bu məzmunda bir kağız yazıb göndərib:
Bize gelgil bu gice ki mâhtâbun tâbi yohBize gelgil bu gice ki mâhtâbun tâbi yohLa'l-i leblerün katında hod şerâbun âbı yoh
Ghazal 503با هیچ رسید این صفت باده فروشاندایم ز سر سود شود مایه گریزان
Qəribə günə qaldıqƏ kişi, vallah indi bir para adamlar çıxıbdır ki, heç istəmir özlərinə baxsın. Laməzhəblər elə sözlər danışırlar adam heç eşitmək də istəmir. Hər yerdə otururlar başqa bir sözləri yoxdur. Məhz sözləri filan molla belə gəldi, filan molla şəriətə xəyanət elədi. Filan mərsiyəxan kimyagərlik eləyir, filan müdərris bisavaddır. Baxırsan ki, hər nə danışırlar, qərəz, hər nə iş görürlər, mollaların üstünədir. A kişi, sən gör bu laməzhəblər nə danışırlar? Məsələn, keçən gün deyirdilər ki, Zəngəzurda filan molla filan övrətə kəbin kəsib sonra övrətin əlahiddə sahibi çıxıb. Vəhalon ki, imanı olan müsəlman bu işi yəqin etsə də ki, mollada xəyanət var, yenə gərək ağzını açıb danışmasın, çünki allah-taala səttarul-üyubdur.A kişi, bir görün iş hara yetişib? Necə dünyanı kafir götürüb: Dünən bizim Fridun gəlib ki, «dadaş vidiş eta molla alla akper çto izdelayet?» Dedim ki, atam gorbagor olaydı, səni rus şkoluna qoyan yerdə! Gədə, haramzadə, utanmırsan, elm əhlinin adını kafir dilində deyirsən? Çox söyüb yamanlayandan sonra dedim ki, üzün qara olsun, de görüm yenə nə var? Dedi Dadaş, Zəngəzurun dördüncü uçastokunda bir Ləhvaz kəndi var, oranı tanıyırsan? Dedim çox da uzun getmə, hamama gedəcəyəm, tanıyıram. Dedi orada bir Mirzə Ələkbər var, tanıyırsan? Dedim, a gədə, hənə bağlayacağam, vaxt keçir, sözünü de! Dedi, ki, Mirzə Ələkbər heç əmmaməsından utanmayıb Sultan Məhəmməd adlı bir kişinin on dörd yaşlı bir qızını götürüb qaçıbdır. Üç gün saxlayandan sonra molla götürüb kəbinini kəsdirmişdir». Allah bilir ki, mən bu sözü eşidən kimi başımda tüklərim biz-biz oldu. Dedim allah sizin kimi adamlara lə’nət eləsin, gör yazıq mollalara nə iftira deyirlər. Nə yaxşı mən özüm bu işdən xəbərdar idim, yoxsa mənim də qəlbimə qaraltı gələcək idi. Yazıq Mirzə Ələkbər əzbəs ki, çox mö’min adamdır və heç vaxt namazın da qəzaya qoymaz və özü də yaxşı azan deyir, ona görə istəyib ki, övrətsiz qalmasın. Yazıq mö’min və azan deyən Mirzə Ələkbər bir adam tapa bilməyib ki, xastakarlıq üçün göndərsün. Labədə özü qabaqca bir cəmal siğəsi oxuyub, bir səlavat çevirib qızı götürüb qaçmışdır. Çünki Mirzə Ələkbər çox mö’min və azan deyən bir adamdır və başında pakizə əmmamə... Əmmamə dedim, Ordubadın Vənənd kəndi yadıma düşdü. Xub, hələ mətləbdən uzaq düşməyək. Gör bu laməzhəblər mollalara necə iftira deyirlər. Aya, Ələkbər qızı götürüb kənd aşırıb, dağ aşırıb ki, xilafşər olmasın? İntəhası rəiyyət məhəlləsindən götürüb bəy məhəlləsinə gətirmişdir. Müxtəsər, qəribə günə qaldıq.
Ghazal 6این حضور عاشقان است، الصلاصحبت صاحبدلان است، الصلا
Qit'a 36تا جهان باشد بکام و نام شاهنشاه بادآفتابش تاج باد و آسمانش گاه باد
Töhfeyi-Sami, bölmə 702از قریه کن است از قرای ری در باغبانی بی بدل و در شاعری خود را ذوفنون می گیرد اما ناموزون بسیار میگوید این مطلع از اوست :مینا بلب پیاله کج دار و مریز
Dilənçi və tacirNəql edirlər ki, şəhri-NişaburƏhdi-sabiqdə oldu çox məmur.
Ghazal 25رخ تو قهر قمر خواهد کردلب تو قصد شکر خواهد کرد
Gəl, sevdiciyimSəndən sən ayırdın məni, can qalmadı canda,Sənsiz yaşamaq ölməyə bənzər bu cahanda.
Mabədi varRəssamın öz fırçası, öz rəngi var,Şairin öz xətti, öz ahəngi var.
Könlüm olubdu mail ol yarə, neyləyim mən?Könlüm olubdu mail ol yarə, neyləyim mən?Oldum onun qəmindən biçarə, neyləyim mən?
Ghazal 4022چه شد که دامن یار از کفم رها گردیدکه بوی گل نتواند ز گل جدا گردید