Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
Hikmətindən bağlanıbdı,Dürrə misaldı yüküm.
Dal əyər-əyərDiqqətindən nəzər yetir sərasər,Gələrsə təcnisə, dal əyər-əyər.
Saray dəbirinin son yazısıEy dünya! Ey ərşi-fələk! Ey asəfi-dövran! Gərdişindən fələyin özü də baş aça bilməyən dünya! Bolluca-bolluca dərdi-səri, acısı- ağusu, azca-azca şadlığı-sevinci, şirini-şəkəri olan dünya!.. Birinə batman-batman yamanlıq, birinə misqal-misqal yaxşılıq paylayan dünya... Gəlimli-gedimli, olumlu-ölümlü, qalımlı-itimli dünya. Gör kimlər gəldi, kimlər getdi, kimlər öldü, kimlər qaldı, kimlər itdi səndə? Birinə mərd, birinə namərd dünya!.. Hanı atabəy-əzəm Şəmsəddin Eldəgəz? Hanı onun bir sözü iki olmayan, qılıncından qan daman oğulları Nüsrətəddin Cahan Pəhləvan, Müzəfərəddin Qızıl Arslan? Hanı atlarının kişnərtisi bir günlük mənzildən eşidilən nəvələri Mahmud, Əmiran, Əbubəkr, Özbək? Hanı bütün bəni-Eldəgəz, Hanı? Bəyaz saçlı mərhum anam deyərdi: “Bizim bu dünyadan köçüb axirət dünyasına getməyimizə bir o qədər qalmır. Bu gün-sabah cənab Mehdi Sahib əs-Zaman zühur edəcək. Zühur edən kimi də bu dünyaya onun öz ümməti gələcək...” Madam ki, belə olacaq, onda bu dünyanı mütləqa hifz edib Mehdi Sahib əz-Zamana da, onun ümmətinə də abad halda, qurulu qaldı tikili halda təhvil vermək gərəkdir... Əlbəttə, bunlar çox vaxt bizdən asılı olmur, tarixin öz dərsi, zamanın öz gərdişi mövcuddur. Tarix, zaman isə istiqbala gedən yollardır. Əyri-üyrüsü də olur, düpdüzü də, dolayısı olur, hamarı da... Nə olur-olsun, amma mən bir dəbir kimi onu bilirəm ki, gün keçəcək, həftə ötəcək, ay dolanacaq, il ilə qovuşacaq, Günəş yenə məşriqdən tülu edib doğacaq, məğribdə qürub edib batacaq. Bu ulu dünyamıza nəsillər gəlib, nəsillər gedəcək, nə şahları yada salacaqlar, nə də padşahları; nə xaqanları xatırlayan olacaq, nə də hökmdarları... Amma Əcəmini, Əbubəkr oğlu Əcəmini hamı yad edəcək, hamı xatırlayacaq-xeyirxah əməlinə görə, ilkin növbədə, bəzəkli gəlinə oxşayan, həmişə canlı kimi görünən, nəfəs alan, insanların ovqatını təzələyən “Mərhaba, mərhəba!” Və bunu da deyəcəklər:“Ey insanlar, bu yurd da, onun üstündəki abidələr də sizə bir ata-baba amanatı...” Axı böyük ustadın özü də ürəyindən keçənləri abidənin lal kitabələrinə elə beləcə həkk edib: “Təlatüm içrə biz, sükunətdə daim ruzgar. Köçərik dünyadan, amma bu qalar yadigar...”
Mirzə Adıgözəl bəyəYoxdu hər çənd cənabında diyanət, Mirzə,Əzəli nemətinə etmə xiyanət, Mirzə.
İbrahim bəyin işinin sonu və təəssübkeşliyinin nəticəsi, 12الحاصل، روزگاری بدین نوع گذشت؛ مدت بیست و دو ماه تمام یک خانواده از کوچک و بزرگ پریشان حال و پریشان روزگار و از همه پریشانتر محبوبه بود که بدن رنجور، خاطر مشوش، افکار پریشان، ترک دوستان و همسایگان گفته، همه او را فراموش نموده و همه را کانلمیکن انگاشته، از جان و دل با جمیع حواس مشغول مریضی ـ که قالب بیروح است ـ بود.گر مخیر بکنندم به قیامت که چه خواهی دوست ما را و همه نعمت فردوس شما را
Отдельное стихотворение 148قسم به شمع تجلی که پرتوش ازلی استکه عشق تازه عذاران بهار زنده دلی است
Кыта 357خاقانیا ز خدمت شاهان کران طلبتا از میان موج سیاست برون شوی
Газель 397در کبودی فلک چون مه من نیست مهیبر سر هیچ مهی نیست هلال سیهی
Газель 14دلبرا، در دل سخت تو وفا نیست چرا؟کافران را دل نرمست و ترا نیست چرا؟
MürəbbeAnın üçün uymaz qeyriyə könlüm,Bir əcəb molladır mənim sevdiyim,
Derdün ile cânum cânı yanar gönül odaDerdün ile cânum cânı yanar gönül odaOldı nideyim derdüne cânum gönül oda
Сокровищница тайн, глава 48Небосвода завесу раздвинувши, некий игрокК беспрестанной игре принуждает находчивый рок.
İstiqbalMəhsəti xanımı istiqbal edən dəstələrin bir başı İsfahan kəndində, o bir başı isə Gəncənin yaxınlığındakı Xanəgah kəndində dayanmışdı. Gəncə şəhəri belə bir təntənəli istiqbal mərasimini ancaq hicrətin 511-ci illərində, Soltan Səncər birinci kərə Gəncəyə gəldiyi gün görmüşdü.İstiqbal edənlər bir neçə dəstələrə ayrılmışdı, bunların içərisində nəzəri-diqqəti cəlb edə biləcək dəstə, yalnız şairlərin, yazıçıların, oxuyan və çalanların, ümumiyyətlə incəsənət xadimlərinin dəstəsi idi.
Газель 527گفت حق: «کل من علیها فان »بفنا راضیم برغبت جان
Газель 177لوح محفوظ است رویش زلف و خال و خط کلامبا تو گفتم معنی علم لدنی والسلام
Töhfeyi-Sami, bölmə 143ارسطوی ثانی بلکه افلاطون یونانی است شرح تجرید و تفریدش از تعلیق حواشی اهل توصیف و تحقیق مستغنی، از بیان، و جلالت قدرش، از غایت اضائت اشراق انوار ذاتش از بسط و تطویل بی نیاز .هر جا سمند فکرت راند ز راه حکمت
Girib həmmam ara dildarı gördümGirib həmmam ara dildarı gördüm,Təcəlladən əyan didarı gördüm.
İlhamİlham o ilahi bir gəlişdir,Ulduzlara doğru yüksəlişdir!
Касыда 38چون شمال مهرگان اندر هوا پویا شودزاغ گنگ اندر میان بوستان گویا شود
Жалоба 38گر به عالم درد فرقت را همی درمان بدیآنچه دشوارست بر ما از فراق آسان بدی
Həsrətəmİllərdir ki, görüşünə həsrətəm,Ayrılıqdan bağrı dağlı qardaşım!
Bir az da səbr elə, ey yari-mehriban, gəlirəmBir az da səbr elə, ey yari-mehriban, gəlirəm,Sənin yolunda fədadır bu cismü can, gəlirəm.
FidanAğacların arasında ulu, sağlam bir kötük,Ağır, kəskin baltalarla qol-qanadı qırılmış,
Газель 8کاشکی انگشتوانش بودمیتا در انگشتش همی فرسودمی
Газель 165ای سراپا ناز قربانت شومناز کن تا باز قربانت شوم
Рубаи 83ترکم چو کمان ابروان کرد به زهتیر مژه انداخت از آن بر که و مه
Газель 131سخت ای لعبت شیرین همه جا رو شدهایعهد دیرینه نپای و گله نشنو شدهای
ƏkinçiПритворись угнетенным, не очень-то ной, экинчи!Не хитри, не виляй, как лисичка, смешной экинчи!
BoyGünəş sarı tellərini sürüyüb qərbə, uzaq göy dağların ardma aparır. Kölgələr ağaclara dırmanır, tarlaları yiyəsiz buraxıb gələn arabalar, cütçülər alçaq əyri çəpərlərin arasında qaynaşır. Hər şey öz yerini arayır, hər kəs öz yuvasını tapır. Bir saat əvvəl tarlalarda yayılan, sularda əriyən səslər indi qapılarda ucalır. Biri o birisinə, o birisi mala, qadın kişiyə, kişi inəyə qışqırır. Bu səslər hər şeydən əvvəl daşlıqlarda parçalanmış qarmon tellərindən qopan ahəng kimi bir-birinə qarışır.Bizim qapımızda isə ölüm sükutu vardır. Qaranlıq daxmanın rütubətli döşəməsində uşaq eşələnir, ağlayıb yorulan bu uşaq kirli əlləri ilə yeri cızır, torpaqdan təsəlli arayır.
Hazır olunuz!Önümdə tufan var, hazır olunuz,İgid Qafqazımın köhlən atları!