Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
Raya özünün haraya və kimin evinə aparıldığını bilmirdi. Çünki onu örtülü faytonda və görmədiyi küçələrlə aparırdılar. Raya fayton atlarının inildəyərək yoxuşa dırmandığını görürdü.Raya faytonda təkcə oturmuşdu. Faytonun sağ-solunda iki başqa fayton da gedirdi. Bunlar, Rayanı həbs etməyə aparan Bakı qoçularının faytonları idi.
Ənisül-arifin, 14عالمی را کین صفت بر سر زندآتش اندر دین پیغمبر زند
Газель 22مرا در آتش غم، عشقت آن زمان انداختکه عشق روی تو آشوب در جهان انداخت
Töhfeyi-Sami, bölmə 208مولانای مذکور در خط نستعلیق مشهورتر از آنست که او را احتیاج بنوشتن تعریف باشد این مطلع از اوست :با وجود آنکه سن او از شصت متجاوز بود، خوب مینوشت چنانکه این دو بیت را بر وزن مثنوی برای خود در رشته نظم کشیده :
Oğluma nəsihət (Ey oğul, bil ki, ola əta kani)Ey oğul, bil ki, ol əta kaniXəlq edib səndən ötrü dünyani.
Кыта 2دلا تا کی همی جوئی منی راچه داری دوست هرزه دشمنی را
GəlsinKim cənnətə örnək dilər, İstanbula gəlsin,Kim aləmi görmək dilər, İstanbula gəlsin!
Мулямма 22نسیم الصبا قادم اذ تبسمفقدم و قل للصبا خیر مقدم
OlmasaydıDinməzdi mahnım mənim, gəlməzdi şerim cana,Günəş bayraqlı min-min səhərim olmasaydı,
Heç yox imişFaşistlərin burnun əcəb ovdular,Qoşunların Moskvadan qovdular.
Vətənə qayıdarkənEy bulanıq Kür, dərə, səhra, çəmən!Bu görünən sənmisən, ah, ey vətən?!
Рубайят, 167دلدار به من گفت که می بر کف نهداد دل خود ز آب انگور بده
Рубаи 47بر خاک فتاده سرو از رفتارتخاموش نشسته غنچه از گفتارت
Qocalıqdan şikayətУвы, я стар. Я очень стар. О молодость моя,К тебе возврата нет!
Газель 32ما را به در میکده دادند اقامتای زهد ریایی بروی رو به سلامت
Газель 184گفت از برای چیدن گل در چمن شدیاز مات شرم باد که پیمانشکن شدی
İlk hədiyyə1Qəşəm kişi küsənərək deyirdi:
Sabirin şərəfinəXəyalım bu gecə varaq-varaqdır.Dilsiz əsrləri o yaracaqdır.
YarımadınYastı-yastıyapalaqlar yarıdı,
Dəvəsi itən kəsBir kişinin itmiş idi dəvəsi,Axtaran zamanda tutub həvəsi
Evdə qalıb qızdanıbMilli ürəklər buz olub, buzdanıb,Dilli «mələk»lər sus olub, susdanıb.
EtibarGöyərçinin qan qardaşı alabaxtaPəncərəmin qabağında bir budaqda
İsmətYox oldu o gülərüz,o ağ, bakirə bədən.
QocalıramOyuna gendən baxıram,Axara düşüb axıram,
Гульшан-и раз, глава 45اگر خواهی که این معنی بدانیتو را هم هست مرگ و زندگانی
Şəm’ tək könlüm yanar yüzin görüb cananəninŞəm’ tək könlüm yanar yüzin görüb cananənin,Şəm’idən hasil həmin yanmaqdurur pərvanənin.
OvzaımızBir neçə zaman bundan əvvəl məqalələrimizin birində millətimizə rəhbər və başçı olmalı adamlar lazımdır məalında bir şey yazmışdıq. Bugünkü halımız camaatın adamsız qaldığını və adama əşədd möhtac olduğunu ən müəssir bir surətdə göstərməkdədir. Bir tərəfdən zemstvo məsələsi, digər tərəfdən məktəb və ələlümum maarif məsələsi, bir yandan da qərəzi-şəxs həvəsilə iş görməyə atılıb da, camaatın zərər və fəlakətindən mənfəət aparmaq istəyənlərin əmal və hərəkatimüzürrəsinə qarşı məmaniət göstərmək məsələsi. Bunların hamısı həll və fəsilsiz qalmaqla nə qədər zərərləri movcib olur.Bu zərər və ziyanları görüb də dinməmək, danışmamaq məhz xəyanət və vicdansızlıqdır. Axırda camaatın fəlakətini mövcib ola bilən bu zərər və ziyanları dəf etməklə işlərimizi düzəltmək və hər bir işi öz yoluna qoymaq üçün adamlar lazımdır. Oylə adamlar ki, qəlbləri pak, niyyətləri xalis olmaqla bərabər qüvayi-ruhaniyyələri möhkəm və mətin olsun. Hissiyyat sahibi deyil, əqli-səlim sahibi olsunlar... Zira hər bir böyük işdə insan ancaq əqlini özünə rəhbər tutmalıdır. Yoxsa hissiyyata təvəssül edilərsə, işi batırar, yaxşı nəticə görməz. Doğrudur insanın hissləri iki cürədir: yaxşısı da var, yamanı da. Yaman hisslərin insanın qəlbindən bilmərrə məhv və nabud olmasının lüzumu şübhəsizdir. Yaxşı hisslərə dəxi o qədər nəşvü nüma verməməlidir ki, əqlisəlimə qalib gəlsinlər.
İncimərəmMərifətli, qabliyətli yar olsa,Alsam da qoynuma il, incimərəm.
HərracBöyük sərvət və mülk sahibi Hacı Kərim iki gün əvvəl vəfat etmişdi. Arvadı Gövhər dörd qızını və beş yaşındakı oğlunu başına toplayıb, Hacının ortalığa tökülmüş paltarlarına baxaraq ağlayırdı. Ağıçı da hərdəm yanıqlı bir ağı dedikdə evi hönkürtü götürürdü. İki cilo ağlaşıb, ağıçı uzaq məhəllələrdən gəlmiş arvadlara mərhumun səxavət və kəramətindən rəvayət etmədə idi ki, birdən həyətə üç-dörd cavan girdi. əvvəl cavanların gəlməsinə əhəmiyyət verilmədi, lakin onların qız qaçırmaq meylində olduqları göründükdə arvadlar bir-birinə dəydi! Gövhər özünü qızların üstünə atıb, dəhşətli səslə çığırdı. Əlləri tapançalı cavanlar otağa girdilər, qaba bir surətdə Gövhəri kənar edib, böyük qızı götürmək istədilər. Qız anasına sarılıb çığırdı. Gövhərin əllərini tutdular, qızı ondan zor ilə aralayıb, qapıya doğru sürüdülər. Qara saçları bir-birinə qarışdı. Köynəyinin bir tərəfi cırılıb, vücudu çölə çıxdı. Cavanlar qızı qaldırıb, birinin arxasına qoydular. Qışqırıq hönkürtüyə qarışdı. Apardılar. Qız uzaqlaşdıqca səsi də yavaş-yavaş qulaqlardan çəkilməyə başladı. Gövhər özünü küçəyə atdı, qızdan bir nişanə görmədi. Başından yapışıb, hissiz bir halda yerə yıxıldı. Bir də qalxdı:– Ay qardaşlar, balamı kim apardı? – deyə soruşduqda, qızı aparan dabbağ Cavadın oğlu “dələduz” Həsən olduğu bəlli oldu. Bu hadisə şəhərin hər bir guşəsində danışılanda Şırım Ballı cəhrə üstə əllərini göyə qovzayıb, Allahdan belə istiğasə edirdi:
Газель 155عشق من حسن ترا درخور اگر هست بگوچون منت در دو جهان مظهر اگر هست بگو