Diyari-eşqə sultanəm, dila mən də zəmanimdə

Diyari-eşqə sultanəm, dila mən də zəmanimdə,Vəzirimdir ğəmü ğüssə oturmuş iki yanimdə.

Şah İsmayıl XətaiQəzəl1 dəq
Qitə 3

ابلیس شبی رفت به بالین جوانیآراسته با شکل مهیبی سَر و بَر را

İrəc Mirzə1 dəq
Qəm basdı qəlyanımı

Qışın qara qeyidi alıb mənim canımıXortdan deyib qocalıq, kəsib mənim yanımı

Məhəmmədhüseyn Şəhriyar2 dəq
Bilmədin

Bağçamıza gəldi bahar,Yaşıl xalı sərdi bahar,

İslam Səfərli1 dəq
Qəzəl 88

سلطان، سرِ تخت شهی کرد تنزّلبا آنکه جز او هیچ شهی نیست گدا شد

Şəms MəğribiQəzəl1 dəq
Torağaylar çıxır yola

Milyon-milyon ildən bəriBaşında bir ipək daraq,

Qasım Qasımzadə1 dəq
Cəhalət səmərəsi yaxud bir yetimin xoşbəxtliyi

MƏCLİS - ƏHLİFaiqəfəndi – Müəllim*

Abbas Səhhət191212 dəq
Karusel

Fırlanır karusel bir təkər kimi.Daima fırlanan, dönən yer kimi.

Bəxtiyar Vahabzadə1 dəq
İkinci pərdə

Dördüncü şəkilHacı Kamyabın kontoru. İki nəfər kontor əmələcatından əyləşib yazıya məşğuldurlar.*

Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev23 dəq
Oxu

Oxu, sevdiciyim, öz həvəsinlə!İlham qanadlanır sənin səsinlə.

Mikayıl Müşfiq19361 dəq
İyirmi üçüncü fəsil

Ayaz beş qranı ovcunun içinə sıxaraq çiyinlərini qısmış halda, titrəyə-titrəyə bazar qələbəliyinə qarışmışdı. Təzəcə yağış yağdığından çox palçıq idi. Adamlar ətəklərini yığışdıraraq, su gölməçələrinin qırağı ilə ehmalca o tərəf-bu tərəfə keçirdilər. Ayaz kimi ayaqyalın, başıaçıq uşaqlar heç kəsə, heç nəyə əhəmiyyət vermədən palçıqlı suyu ətrafa sıçrada-sıçrada gölməçələrin içində yeriyirdilər. Köhnə tumanköynəkdən, cırıq və yamaqlı pencək-şalvardan tutmuş, qapı cəftəsinə, lampa şüşəsinə, bülbül qəfəsinə qədər müxtəlif şeyləri qolunun üstünə, çiyninə ataraq və ya əlində tutub, havada oynadaraq, satmaq üçün bar-bar bağıran adamlar bir-birinə qarışmışdı. Ayaz izdihamdan ayrılıb, buludlar arasında boylanan yaz günəşinin soyuq işıqları düşmüş quru və nisbətən sakit bir yerə çıxdıqda burnuna tünd bişmiş iyi dəydi. Bura qovurmaçılar meydanı idi. Bir tərəfdə tavada cızbız qovrulur, bir tərəfdə çüğündür buğlanır, o biri tərəfdə pörtlənmiş kartof ağarırdı. Ayaz ləbləbi bişirənə yaxınlaşdı:– Əmi, çörək dükanı haradadır?

Mirzə İbrahimov34 dəq
Su dəyirmanı

O gecə mən birinci dəfə idi ki, kəndimizin üst tərəfindən keçən dəyirman arxının yanında dayanıb onu gözləyirdim. Göy qübbəsini bəzəyən saysız-hesabsız ulduzlar və onların arasındakı üçgünlük Ay arx boyu düzülmüş söyüdlərin təzə açılan yarpaqlarını zəif-zəif işıqlandırırdı. Aşağı dərənin qaranlığında yalnız taxtapuşu seçilən dəyirmandan işıq gəlirdi. Mənim gözlədiyim qız atasına – dəyirmançı Musa dayıya axşam yeməyi aparmışdı. Mən bunu gündüz özündən öyrənmişdim. Ona görə də, indi burada dayanıb, gözümü dəyirmandan gələn cığıra zilləmişdim. Yarım saatdan bəri idi ki, həyəcan və intizar içindəydim. Əslinə baxsan, yarım saat deyil, düz yarım il idi. Yarım il idi ki, hər gecə mən bu cür həyəcan və intizar içində səhərin açılmasını gözləyirdim. İndi isə burada, ulduzların altında səhəri deyil, onun özünü gözləyirdim. Təzə açılmış söyüd yarpaqlarının xışıltısını, dəyirman çarxının üzərinə tökülən bahar suyunun coşğun şırıltısını dinləyərək onu gözləyirdim.Mən də, bu gözəl yaz gecəsi də həyəcan və səadət içindəydik. Biz ikimiz də, mən də, bahar da, mənim arzularım da, baharın açdığı bu söyüd yarpaqları da gənc idik. Bizim üzərimizdən fırtına keçməmişdi. Biz həyəcan və coşğunluq içində irəliyə can atırdıq. Biz arzu və ehtiraslar selinə düşmüşdük! Biz təzə gəldiyimiz bu dünyaya nə isə yeni bir şey, yeni bir gözəllik bəxş etmək həvəsi ilə çırpınırdıq. Biz bu barədə düşünmürdük, lakin bu, belə idi. Bizim fərəhimizdəki sirr bundan ibarət idi. Bu, böyük və əzəmətli həyatın əbədi qanunlarından biri idi!..

İlyas Əfəndiyev59 dəq
Ondan öldür

Başına döndüyüm, xanlarm xanı,Könlümün mətləbin bil, ondan öldür!

Aşıq Qurbani1 dəq
Hey

Hicran yürüş etdi, qəm aldı canım,Ağlar gözüm, qanlı yaşlar tökər hey.

Novrəs İman1 dəq
Xəstə gedir

Həkimlər sevinir qürur duyurlar,Dirildi, kəfəni yırtdı bu insan.

Tofiq Bayram1 dəq
Dördüncü fəsil

1**Lətifə Tahirin yoldan qaytarılması xəbərini eşidəndən sonra, onu gördüyü ilk günlərdən ürəyində Tahirə qarşı oyanan meyl birdə-birə yox olub getmişdi: “Demək, yanılmışam. O məni zərrə qədər də istəmirmiş. Əgər istəsəydi, kəndə qaçmazdı. O, zəif və iradəsiz bir oğlandır”. Belə düşündüyü üçün bir daha Tahirlə üz-üzə gəlməməyə çalışırdı. Səhər növbəsindən qayıdan fəhlələrlə qarşılaşdığı zaman, usta Ramazanı və Cəmili salamlayaraq tez də uzaqlaşır, Tahirə sarı heç olmasa ani bir nəzər belə salmırdı. Bu soyuqluğun və etinasızlığın səbəbini Tahir bir növ anlaya bilmirdi. Ona elə gəlirdi ki, Lətifə onun barəsində nə isə pis söz eşitmiş, qızın ürəyində ona qarşı nifrət oyanmışdır. Odur ki, buruqda işini qurtarıb ümumi yaşayış evinə qayıdarkən, bu xüsusda Lətifə ilə danışmağa fürsət axtarırdı. Ancaq dörd-beş gündən bəri belə bir fürsət əlinə düşmürdü. Hamının gözü qabağında onunla danışsaydı, “birdən ağır bir söz deyə bilər, olan-qalan hörmətimi də ayaq altına salıb tapdalayar” deyə düşünən Tahir də özünü zahirən Lətifə kimi soyuq və etinasız göstərməsinə baxmayaraq, əslində yanıb-yaxılır, bəzən köhnə adamlar kimi mövhumata qapılıb, taleyinin küskünlüyündən şikayət edirdi. Birdən o, Cəmilin dəniz sahilində dediyi sözü xatırladı və bütün günahları Cəmilin üstünə yıxmaq fikrinə düşdü. İstirahət günü, Səməndərlə Biləndərin yataq otağından çıxıb getdiyini görəndə o birdən açılışdı:

Mehdi Hüseyn1 saat
Sanki

Sanki kədər mənim yox,Mən kədərinki idim.

Əli Kərim1 dəq
Rəqs

Televiziyada “əsgər poçtu” verilişinə baxarkən.*Rəqs eləyir arsız-arsız,

Qabil2 dəq
Məhəbbət yaşa baxmır

Mus: Oqtay Kazıminindir*Deyirsən ki, sevirəm,

Cabir Novruz1 dəq
Bəyani-hal

Badisəba, qurban olum, aç qapımı əsərək,Mənə səndən başqa yoxdur bu dünyada bir kömək.

Abbasqulu ağa Bakıxanov18282 dəq
Təbriz

Qollarım dolanar boynuna bir gün,Yenə baş qoyaram dizinə, Təbriz.

Həkimə Billuri1 dəq
Ailə kiçik bir dünyaya oxşar

Həyatı əyləncə sanma sən nahaq,Bu gün yuva qurdun, sabah dağıtma.

Mədinə Gülgün19741 dəq
Həyatda ümid

Ümid əgər bu qaranlıq cahanda olmazsa,Kim axtarardı həyatın şəfəqli çeşməsini?

Həbib Sahir1 dəq
Neftçilər

Nəğmə*Göylər təmiz, yollar açıq

Zeynal Cabbarzadə1 dəq
Mahru xanımın Çənlibelə gəlməyi

Bəli, bu dəfə söhbəti sizə Çardaqlı Çənlibeldən açım. Çənçiskin avazımışdı.Çardaqlı Çənlibel gül-çiçəyə qərq olmuşdu.

Xalq ədəbiyyatı31 dəq
Gülən balıq

Gün çıxan tərəfdə bir məmləkət vardı. Bu məmləkətin bir padşahı vardı. Bu padşah nə yerə sığırdı, nə də göyə... Dil tərpədənin dilini kəsdirir, baş qaldıranın başını vurdururdu. Əmrini yerinə yetirməyənin, bir sözünü iki eləyənin boğazına yağlı kəndir keçirtdirib, meydanlarda qurdurduğu dar ağaclarından asdırırdı. Bu padşah rəiyyətin-rəncbərin dərisini soydurur, xəzinəsini lal-cavahiratla doldururdu.Padşah öz sarayından çıxıb məmləkətin hansı vilayətinə yollansa hamı onun pişvazına çıxır, qabağında səcdəyə düşürdü. Əyilib atının dırnaqlarından öpməyənlərə divan tutdururdu. Başı zülmə qarışan padşah nə məmləkətdə əməlli-başlı bir yol çəkdirir, nə də susuz yerlərə su çıxartdırırdı. Bu padşah nə eldə-obada bir məktəb-mədrəsə açdırır, nə xəstələr üçün mərizxana dərdinə qalırdı. Padşahın yan-yörəsini bürüyən vəzir-vəkilin də işi-peşəsi ancaq, “bəli, beçeşm” demək idi. Şayəd bir gün vəzir-vəkildən birisi padşahın gözünə bir cürə, şübhəli dəysə, gecəsinə onun başı fərmanda idi. Buna görə də padşahın vəzir-vəkilini bir-birindən seçib ayırd eləmək çox müşkül bir iş idi. Baxanda bu vəzir-vəkilin hamısı tutuquşu sayağı, eyni cürə, yastı-yastı danışır, eyni vaxtda yatıb eyni vaxtda dururdu... Onların hamısı bir cürə hərəkət edir, padşahın hüzurunda bir-birinə baxa-baxa bir dərəcədə ucadanmı, astadanmı gülürdülər. Bunlardan heç birisi başqa birisindən ayrılmır, nə səsini endirir, nə də qaldırırdı. Padşahın gözü vəzir-vəkilin üstünə çevrilib ağarcağın hamısı birdən sarısını udur, hamısı eyni rəngə-rufa düşürdü... Padşahı mədh etməyənlər, onun şücaətindən vəsf açmayanlar qaranlıq və rütubətli zindanlara doldurulur, burada yarıac, yarısusuz saxlanılır, sonra da göysüz-göyərtisiz quru boş səhralara sürgün edilirdi.

Süleyman Rəhimov23 dəq
20

Klubda adam əlindən tərpənmək olmurdu. Yerlər tutulduğundan, gələnlərin çoxu ayaq üstündə qalmışdı. Pəncərə ağzında oturanlar, dal tərəfdə çənələrini əllərindəki yabaya söykəyib dayananlar da var idi.Kazım Kosaoğlunun tapşırığı ilə qapının ağzını kəsmişdi. O, istədiyi adamı içəri buraxır, istəmədiyini döşündən itələyib xırıldayırdı:

İsmayıl Şıxlı195425 dəq
Olur

Hər yeten gözələ gözəl demenəm,Gözətdə bir qeyri əlamət olur:

Molla Pənah Vaqif1 dəq
Yadıma düşdü

Aşıq, qış qurtardı, il təzələndi,Təbrizin baharı yadıma düşdü.

Balaş Azəroğlu1 dəq
Unudulmaz Zərifə xanımın əziz xatirəsinə

O ağıl, o kamal, sədaqət rəmziBənövşə fəslində tərk etdi bizi.

Mirvarid Dilbazi19851 dəq