Payızla birgə

Durnalar könlümdən uçan həvəsdi,Yenə bu gethaget səbrimi kəsdi,

Sabir Rüstəmxanlı1 dəq
Dəsturül-əməl

Alicənab Hacı Molla Məhəmməd!Vəqta ki, İstanbula varid olursunuz, təvəqqe edirəm ki, bidunitəxir mənim məktubumu dostumuz Əbdürrəhman ağa Hacı Məhəmmədəmin mərhumun oğluna təslim edib, lisanən mükərrəmüləleyhdən rica eləyəsiniz ki, hər vəch ilə olur olsun mənim məsulumu məmul edə və məktubumun cavabını sizə verə ki, mənə yetirəsiniz. Xülasə, gərək cavabsız gəlməyəsiniz. Sonra əlifbayi-cədidin xüsusunda həmişə ərbabimərifət və kəmal ilə göftgu edəsiniz və üləma məclisinə tərəddüd edib, bu əlifbanın mənfəəti babında onlar ilə danışasınız və basmaxana sahiblərinə deyəsiniz ki, onların hüsni-övza və tərəqqiləri mövqufdur bu əlifbanın intişarına. Ondan ötrü ki, hər kitab təzə xətti-cədid ilə basmaxanadan çıxdıqda haman saat füruşa yetişəcəkdir. İnşaallah-taala, padşahani-islam bu rəsmi-xətti-cədidi təsdiq və mücra edib, küllifirqeyi-islamı nikbəxt edəcəklər və əgər əlifbayi-cədidin surətini bir kimsənə xahiş eləsə, əlbəttə, yazıb verəsiniz.

Mirzə Fətəli Axundzadə1 dəq
Fədakarlıq-mərdanəlik

Pay dər qeydi-əsarət yaşamaqdansa əgər,Hürr ölmək belə min vüsləti-dildarə dəyər.

Məhəmməd Hadi1 dəq
Şeir 3

ای خوشا سودای دل از دیده پنهان داشتنمبحث تحقیق را در دفتر جان داشتن

Pərvin Etisami1 dəq
Ayrılmayaq

Xəyalın yanımda, sən uzaqdasan,Hicranın yolları ömür qədərdir.

Rəsul Rza1 dəq
Urmiyədən

O kəs kim elmdən məhrum, cəhlilə “fanatik”dir,Demə insan o nadanə ki, bir heyvani-natiqdir.

Hüseyn Cavid5 dəq
Bükdü belimi fırqətin, ey mahi cəhantab

Bükdü belimi fırqətin, ey mahi cəhantab,Sən alıyor zinəti bil külli səmavat.

Əhməd CavadRübai1 dəq
Məsnəvi 26

طبع من این نکته چه پاکیزه گفتسهل بُوَد خوردن افسوس مفت

İrəc MirzəMəsnəvi1 dəq
Pərişan olduğum anlar

Buludlarda aypara var,Ürəyimdə həzin kədər.

İslam Səfərli1 dəq
Şəbi-hicran

"Füzuli... aləmi-insaniyyətdə*tamam qəmzədələrin və möhnətkeşlərin*

Bəxtiyar Vahabzadə1 saat 35 dəq
Qəzəl 146

ای گل به شکر آنکه در این بوستان گلیخوش دار خاطری ز خزان دیده بلبلی

Məhəmmədhüseyn ŞəhriyarQəzəl2 dəq
Türk gözəli

Mərməreni seyr elədik ada-ada,Gözəllikdən gözəlliyə çata-çata,

Qasım Qasımzadə1 dəq
Müqəddimə əvəzinə

Qədim yunan mühərrirləri hər bir yazdıqları kitabı doqquz nəfər “muza” deyilən sənaye-nəfisə allahlarının birinin, yainki hamısının adı ilə başlardılar. Miladdan 322-332 il qabaq Iskəndəri-Rumi tamam Iran zəmini təsxir edib yunana mülhəq etdi. Iran neçə yüz il daha ondan sonra yunan mədəniyyəti nüfuzundan çıxa bilməyib ədəbiyyat şivələrində həmçinin yunan şivələrinə təqlid etdilər. Odur ki, hər bir fars kitabını ki, açırsan, əvvəlcə oxuduğumuz “həmdi-bihədd və sənayi-biədəd”dir, “əvvəli dəftər bənami-eyzədi-dana”... “və namixudavəndi-canafərin”... və habelə, hamısı bu qəbildən...Biz də Iran nüfuzu təhtində, şairlər demişkən, nəşvünüma tapdığımızdan

Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev2 dəq
Qaçma məndən, qaçma avçı deyiləm

İçmişəm bir dolu, olmuşam ayıq,Düşmüşəm dağlara, olmuşam geyik,

Şah İsmayıl Xətai1 dəq
Muradın söylədikləri

Madam ki, körpəlikdə məni «əllamə» adlandırırdılar, qoy indi də bu əsərdə yaşımdan əvvəl danışmaqda oxucu məni qınamasın. Düzünü deyim ki, lap iki-üç yaşında görüb-duyduqlarımı elə aydın xatırlayıram ki, elə bil, bu zaman mənim on üç-on dörd yaşım varmış... Və bu məni həmişə əsəbiləşdirirdi, çünki mən keçmişləri xatırlamaq istəmirdim. Ancaq bu keçmişlər hər yaşda məni təəccüblü bir aydınlıqla təqib edib, məndən əl çəkmirdi, o qəribə uşaqlıq haqqında bir adama danışmaq ehtiyacı Makedoniyalı İsgəndərin dəlləyi kimi məni rahat buraxmırdı.İndi soruşa bilərsiniz ki, nəyə görə mən, babalarım, qocalarım, atam-anam, dayım haqqındakı bu nağılları özüm haqqında yazdığım bu kədərli hekayətə daxil edirəm? Ona görə ki, mən nə üçünsə öz həyatımı onlardan təcrid olunmuş halda təsəvvür eləyə bilmirdim. Mən qapalı, daxili aləmimdə eyzən onları görürdüm və mənə elə gəlirdi ki, Kərbəlayı İbixanın, Səkinə qocanın, Xanım nənənin, Bayram babamın yaşamış olduqları hissləri, həyəcanları olduğu kimi duyuram və xüsusən kədərli vaxtlarımda bu mənə anlaşılmaz, şirin bir təskinlik olurdu. Mənə elə gəlirdi ki, onların hamısını daim görürəm, onların əhvalatları daim mənimlə yaşayır. Mən atamla anamın bir-birilə tez-tez dalaşmalarını, aylarla bir-birilə küsülü qalmalarını gördükdə, onların qoşulub qaçdıqları yollarda keçirdikləri xoşbəxt anları təəccüblü bir aydınlıqla xatırladıqda, həyatın nə üçün belə olduğuna, nə üçün Bayram babamın bir zaman aşiq olduğu alagözlü, qələmqaşlı Fatma nənəmi indi aylarla dindirmədiyinə cavab tapa bilmirdim və bu, mənimçün gizli bir qüssəyə çevrilirdi.

İlyas Əfəndiyev2 dəq
Qədim Karvan

Gündüzlər çəkilmiş, gecələr çökmüş,Buludlar qoynunda sanki bir gümüş,

Mikayıl Müşfiq1 dəq
Ninni

Yavrum, uyu! Quzum, uyu! Ağlama,Yaralıdır köksüm, bir də dağlama.

Abbas Səhhət19151 dəq
Möminlərə gərəkli

………………………………………………………………

Aşıq Qurbani1 dəq
Vurğun dedim...

Vurğun dedim, –Qafqaz dağı

Tofiq Bayram19561 dəq
Pulun hökmranlığı

Cahillər məclisinəBir gün bir alim düşdü,

Mirvarid Dilbazi19961 dəq
Altıncı şəkil

Gəncə, Nizaminin eyvanı qarşısında bağça. Qivami süfrə başında oturub şərab içir.*O oxuyur. Arxasından sakit addımlarla gələn Nizamini görmür.*

Mehdi Hüseyn7 dəq
Qeyrət, a vətəndaşlar

Mən düşməni söymürəm, -Düşmənlə söyüşəcəksən?

Qabil3 dəq
Mənəm

Tifil ikən sənsən yar olan cana,Çox çəkən yad eldə zəlalət mənəm.

Novrəs İman1 dəq
Bu yolda

Şerə, sənətə könül bağladım,Ağrılar, acılar gördüm-

Cabir Novruz1 dəq
Mənim ürəyim

Durna qatarından üzülüb düşən,Yaralı durnadır mənim ürəyim.

Həkimə Billuri1 dəq
Dəlilerim, bu gün dava günüdü

Dəlilerim, bu gün dava günüdü,Müxənnet ölkesi talanmaq gərək.

Xalq ədəbiyyatı1 dəq
Sizi deyib yaşaram

Yaşaya bilmirəmSizsiz bircə an belə,

Mədinə Gülgün19661 dəq
I fəsil, 1

Həsən ağa eyvanı Kürə baxan evlərinin həyətində odun yarırdı. Havanın sazaq, ətrafın qırov olmasına baxmayaraq enli kürəyinin ortası tərləmişdi. Ələddinin səsini eşidəndə baltanı kötüyə sancıb dikəldi. Gödəkcəsini çiyninə saldı, ağır-ağır doqqaza doğru addımladı.– Niyə orda durubsan?

İsmayıl Şıxlı19959 dəq
Qaytar ana borcunu

Bir gözəl, bir sevimli oğul böyütdü ana.O bəd, uğursuz günü - ərinin öldüyünü

Əli Kərim3 dəq
Olmaz!

Kim deyir yoxsa vüsal, aşiqə dərman olmaz?Əsil aşıq sevər, amma yara qurban olmaz.

Zeynal Cabbarzadə1 dəq