Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Yay tətili yenicə başlamışdı. İçərisi sevinclərlə aşıb-daşan, boyunları qırmızı qalstukla bəzənmiş pionerlərlə dolu avtobus düşərgənin qapısı qarşısında dayandıqda elə bir qurbağa gölünə bir daş atdılar. Uşaqlar intizar içində gözləyirdilər ki, birdən şofer çox uzun davam edən bir fit verdi. Fitin verilməsi ilə qapının açılması bir oldu. Qapıya qoca bağban Salman dayı çıxmışdı. Həmişəki kimi bu dəfə də o öz kiçik dostlarını qızğın bir məhəbbətlə qarşıladı. Keçən il yay tətilini həmin düşərgədə keçirmiş Azər yaşıl bağı, bostanı, becərilmiş çiçəkliyi quş baxışı ilə süzərək:– Qocalar demişkən, Salman dayı bağı yenə cənnətə döndəribdir, – dedi.
Chronogram 7فرزند عزیز من که چون مندر حفظ دوازده امام است
Masnavi 9ای سخن پرور بلند آوازکه زبان تیز کرده ای و دراز
Tofik Fikrətə bənzətməBir yerdə ki, hala ucalırkən bəşəriyyət,Vəhşiliyi pamal eləyirkən mədəniyyət,
Ghazal 111به سرم فتاده شوری که ز خود خبر ندارمبرو از سر من ای سر که هوای سر ندارم
Zəfər təranəsiAlay-alay, qoşun-qoşun yürüdükcə mənim ordum,Zülmətləri şimşək kimi yarıb keçdi, ana yurdum.
Təhsili-elmTəhsili-ülum etmə ki, elm afəti-candır,Həm əqlə ziyandır;
ŞahdağıQar əridi, sinən coşdu sinəmtək,Nə gözəldir ilk baharın, Şahdağı.
Çılpaq dizimizdənSeçdiklərimiz fəndlə seçilmiş özümüzdən,Ondandı ki, bivecləri qaçmış gözümüzdən.
HeyifEvimdə bir dəstə gül-çiçək:sarı, ağ, qırmızı.
Xoş gördükSəni gördüm, üzüm güldü, xoş gördük,Səni gördüm, xoşbəxt oldum bu axşam.
TuracÇıxdı Kürün qırağındaQarşıma bir bala turac.
Könül, uyma bivəfayəKönül, uyma bivəfayə,Axır səni xərab eylər;
Səadətnamə, 5به محیط افکن ای خرد زورقجای باطل نماند «جاء الحق»
YükümUstadımdan dərs almışam, ağlı kamallı yüküm,Dürrü mərcan cəm etmişəm, yaşıldı, aldı yüküm,
Birinci şadlıqDivani-hərb (voenni-polevoy sud) qurtardı. Deməli, bir bu qədər zaman davam edən ədalətsiz mühakiməyə bu günlərdən belə xitam verildi. O məqsəd ki, divani-hərbin qoyulmasilə təqib edilirdi, əmələ gəlmədi. Haman məqsəd baş nazir Stolıpinin haman bu hərb xüsusunda dumada danışdığı sözlərə görə iğtişaşı qət edib, məmləkətdə sükunət bərpa etmək idi. Bu isə baş tutmadı. Divani-hərblər yüzlərcə qurbanlar apardı və dəryalarca qan tökdü, amma məmləkətin asayişinə zərrəcə nəf gətirə bilmədi.Əsasən divani-hərbi hökumət fəsx etmədi. Divani-hərb özü-özbaşına xitampəzir oldu, çünki bu məhkəmənin davamı aprelin 20-dək idi. Lakin bunu inkar etmək olmaz ki, burada dumanın bu barədə olan müzakirəsi dəxi əsərsiz qalmamışdır. Divani-hərbi saxlamaq hökumət üçün çətin bir iş deyildir. Fəqət görünür ki, hökumət özü dəxi Stolıpinin “müdafiə”sinə, filalına baxmayaraq, divani-hərbin davamını dəxi bundan sonra yersiz hesab etdi və bunun davamı üçün hələ bir tədbir görməyi lazım bilmədi. Gələcək hələ məlum deyildir, ancaq indi bütün Rusiyadan ötrü burası şayaniməsərrətdir ki, dəxi bundan sonra o sürətlə icra olunan divani-hərb mühakimələrində rəva görülən ədalətsizliklər bir müddət əhalini dilgir və mütənəfir etməyəcəkdir.
EyləməynənNəfs ilə mərifət durab cahada,Mərfət deyir: – Belə kar eyləməynən!
Niyə olubSərvəti olana gen olan dünya,Görəsən kasıba dar niyə olub?
Solğun çiçəklər5 pərdəli dram**Məclis əhli
AğlaAğla, ürəyim, ağla,Ağrın qaldı özünə.
Poem 33دید موری در رهی پیلی سترگگفت باید بود چون پیلان بزرگ
Arabic poem 1ته علی المستهام فیک جمالاو تکبر علی الکئیب دلالا
Pərişan ruzigarəm bir pərivəş yardan ayruPərişan ruzigarəm bir pərivəş yardan ayru,Günümm dün tək qaradur, bir məhi-rüxsardan ayru.
Ağlayan şe'rlərUstad Əkrəmə*Ey millətin ədibi-bəlağətpənahi, ah,
Yaxanda bir bənövşəYarı gecə saf göylərə baxanda,inci kimi ağ ulduzlar axanda,
Şeyx SənanƏŞXASŞeyx Kəbir – fəzilət və irfanilə, irşad və ictihadilə məşhur, ağsaqal və nurani bir mürşid.
Scattered verses 11آنکو به روز مهتری از دوستان گردد بریناآدمی گر بشمری اندر شمار آدمش
Xasiyyətləri tutmamış“Əli, Vəli, Pirvəli,Üçü ondan irəli,
KüsəyənlərəQoy nə deyir desin hər yetən çaqqal,Bir yerdə yaşadıq, ağardı saqqal.
Nikolay İvanoviç BaranovskiyəQafqaz canişinliyi baş idarəsi departamentinin mütərcimi podpolkovnik Mirzə Fətəli Axundzadənin yazılı məruzəsi**Qafqaz canişini Baş idarəsi departa- mentinin direktoru həqiqi dövlət müşa- viri kavaler Nikolay İvanoviç Baranovski*