Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Canə basdım qönçəvəş peykanını, ey tazə gül,Dözmək içün hicrinə düzdüm dəmirdən bir könül.
Əyyami-mahMüsəlmanların qeyri millətlərə nisbət dalda qalmaqlarının, əlbəttə, bir səbəbi var. Hər kəs nə deyir desin, amma mənim əqidəmcə bunun səbəbi tək bircədir ki, aşağıda ərz olunur.Biz müsəlmanlar indiyədək günlərin səadətini və nühusətini istəməmişik mülahizə eləyək və ayın əvvəlindən ta otuzunadək başımızı salırıq aşağa və dünya işlərinə məşğul oluruq və halonki bizim üləmamız keçmiş vaxtlarda bu barədə neçə cild kitablar yazıblar və hər bir günün xoş olmağını, ya nəhs olmağını təyin ediblər ki, mömün bəndələr hər vaxt agah olub pişvaların nəsihətinə mütabiət eləsinlər. İndi, məsələn, rəməzan ayı yavıqlaşır və müsəlmanın boynuna nə qədər təkliflər gəlir; amma sən fikrini verirsən, nə bilim, Krit məsələsinə, sən məşğulsan Tehranın politikasına, Qafqazda təzə Zemstvo idarəsinə, məktəb işlərinə, maarif və mətbuata. Amma bircə bunu xəyalına gətirmirsən ki, hər ayın bir günü var, hər günün bir xasiyyəti var və hər gündə nə işə məşğul olmağı xudayi-taala bizə göstərib. Dəxi nə deyirsən, sözün nədir, niyə qafil olursan?
Anda ki her büt-i şehâne olaAnda ki her büt-i şehâne olaNola hükmi eğer cihâna ola
Ghazal 661فداک عقلی و روحی، که راحت جانیمرا بدرد سپاری و عین درمانی
Üzündür məqsədim, qibləm, ləbindir abi-heyvanımÜzündür məqsədim, qibləm, ləbindir abi-heyvanım,Əya, sərvi-sərəfrazım, fəda olsun sana canım.
Töhfeyi-Sami, bölmə 553از جمله شعرای نیک سمرقند است و خالی از فضیلتی نبود این شعر گواه حال اوست :مینمایی ماه من رخسار و پنهان میشوی
Fərhad mənəm kim, belə şirinsüxənim varFərhad mənəm kim, belə şirinsüxənim var,Bir arizi gülgun, ləbi şəkkər-şikənim var.
Qara bayraqlarQara günlər yaşayırkən QarabağYurdumuzda qara bayraqlara bax!
Demə Məcnuna dəli, bəlkə də, Leyla dəlidirDemə Məcnuna dəli, bəlkə də, Leyla dəlidir,Eşq olan yerdə bütün aqilü dana dəlidir.
Miscellaneous poem 636رویت که شست چهره به آتش نقاب ازوشد مشرق ستاره و مه آفتاب ازو
Rubai 258گاهی که کنی عهد و وفا با یارانزنهار وفای عهد خود واجب دان
Ghazal 181وجود حقیقت نشانی نداردرموز طریقت بیانی ندارد
Rubai 3گر اهل دلی بده رضایی بقضااز دایره رضا منه بیرون پا
KüpəBizim şeyxin qırx səkkiz arvadı varMolla Nəsrəddin heç vaxt yalan söz danışmayıb və danışmaz. Bəlkə də qırx səkkiz olmaya, otuz səkkiz ola, otuz ola – söz burada deyil, söz buradadır ki, bizim şeyxin hər kənddə iki arvadı var.
Mutrib elin alıban çengi çü sâz eylediMutrib elin alıban çengi çü sâz eylediNiçe ki bî-nevâyise azm-i hicâz eyledi
Ghazal 666تراست ناز، که سلطان حسن و تمکینیمرا هزار نیاز و هزار مسکینی
Bax şu dilbərin oynunaBax şu dilbərin oynuna,Günahın almış boynuna,
Töhfeyi-Sami, bölmə 559مرد فقیر بی تعین بود در خدمت تکلتوخان بود گناهی کرد بعوض آن گوش گرامی را بموجب امر صاحبقرانی بریدند و بدین واسطه به شروان رفت و دیگر احوال او معلوم نشد این مطلع از اوست :با من آن سرو سیم بر چه کند
Könül təpidələnir, yoxsa nazlı yar gəlirKönül təpidələnir, yoxsa nazlı yar gəlir,Uçur gözüm, məgər ol sərvi-gülüzar gəlir?
Can AzərbaycanımızMeydan sulayan qurd kimi oğlanlarımız var,Qaplan südü içmiş dəli ceyranlarımız var,
Könlüm sənə pabəstədir, ey şux, bir ildirKönlüm sənə pabəstədir, ey şux, bir ildir,Nə öldürür eşqin məni axır, nə dirildir.
Ghazal 638گرفت خط تو دلهای بی قراران راغبار، جامه فتح است خاکساران را
Rubai 261تا گشت سر کوی مغان منزل منحل گشت به یمن عشق هر مشکل من
Ghazal 189خاک آن بادیم کو بر آستانت بگذردیا شبی بر چین زلف دلستانت بگذرد
Qit'a 11بر امید راحت دنیا مکش بسیار رنجزانکه این مقصد برون از کارگاه خلقت است
AhənrübaAhənrüba – yunanca miqnatis, rusca maqnit; bu bir cövhərdir ki, dəmiri cəlb edir, yəni özünə tərəf çəkir.Təmsil gətirsək – dəxi də açıq söyləmiş olarıq:
Işk ile ışkı içinde gönülüm âvâredürIşk ile ışkı içinde gönülüm âvâredürBaşdan ayağa değin yürek yolma pâredür
Ghazal 670مسئله مشکل و آسان تویای دل و جان، در دل و در جان توی
Bahar oldu, gəl ey dilbər, tamaşa qıl bu gülzarəBahar oldu, gəl ey dilbər, tamaşa qıl bu gülzarə,Buraxdı qönçələr pərdə bəşarət bülbüli-zarə.
Töhfeyi-Sami, bölmə 560اندجانی است و اندجان قصبه ایست از قصبات ماوراء النهر هجری مذکور شاعری پاکیزه گوست این مطلع از جمله اشعار اوست :بر رخ نشسته گرد ملامت بسی مرا