Маснави
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
نظر کردم بدیدم اصل هر کارنشان خدمت آمد عقد زنار
Сокровищница тайн, глава 54Вот фальшивомонетчики, — чтобы продолжить обман,Для новейшей подделки они смастерили чекан.
Səadətnamə, 118کودکی دید عکس خود در آبزان بترسید و بانگ زد کای باب
Хосров и Ширин, глава 72مَلِک بارِ دگر گفت ای دلافروزبه گفتن گفتن از ما میرود روز
Канз аль-хакайик, глава 2چه فرقست ای پسر از جسم تا جانچنان دان فرق از اسلام و ایمان
Хосров и Ширин, глава 79Тот, ветхий днями, муж, что положил началоРассказа, — продолжал. И вот что зазвучало:
Хакк аль-якин, глава 3چون محقق شد که ادراک هستی جزوی کل هستیها را ضروری است بباید دانست که وقتها ادراک هستی کلی مظهر و آئینه ادراک جزوی بود و این مقام معرفت است. نص: اولم یکف بربک و اللّه نور السماوات و الارض و من عرف نفسه فقد عرف ربه مبین این مقام است. و گاه عکس این بود که مقام علم است.و آیات: سنریهم آیاتنا فی الآفاق و فی انفسکم افلا تنصرون مبین این مقام است. بلکه بیشتر آیات تنزیل و اخبار و آثار در این قسم وارد است، از آنکه به افهام اقرب است و مستلزم ادراک ادراک است، که حکمت بعثت رسل و انبیا است. آنچنان که بیان کرده شود. انما انت مذکر، کلا انها تذکرة.حقیقت- نفس ادراک فطری یعنی معرفت بسیط قابل تفکر نیست، که تحصیل حاصل محال است، بلکه تفکر حجاب آن میگردد و از این جهت فرمود: لاتتفکروا فی ذات اللّه، بلکه محل تفکر ادراک ادراک است بواسطۀ آیات و بدین سبب تفکر را به آیات حواله فرمود که: و یتفکرون فی خلق السماوات و الارض. قل انظروا ماذا فی السماوات و الارض.
Хосров и Ширин, глава 91Был светлый день; Ширин про мудрость, про делаПравления с царем беседу повела:
Мират аль-мухаккикин, глава 7چون گفته بودیم که تن آدم نسخۀ عالم است، اکنون بدانکه تن مشابه زمین است و مشابه آسمان و مشابه سال است که زمان است و مشابه شهر است که مکان است. پس ما در این رساله بجهت آسانی طالب این تشبیهات را جداگانه بیان کنیم:اما مشابهت تن با زمین آنست که در زمین کوهها هست که در بدن استخوان مانند آنست، و در زمین درختهای بزرگ هست و در مردم موی سر و ریش مانند آنست، و در زمین نباتات خرد بسیار است که مویهای اندام مثال آنست، و مجموع عالم هفت اقلیم است و در بدن نیز هفت اندام است: یک سر و دو دست و پشت و شکم و دو دست و پای. و زمین را زلزله میباشدو عطسه به جای آن است و در زمین جویهای آب روان و چشمهها هست و در بدن رگها و رودها هست و چشمههای عالم بعضی تلخ و بعضی شور و بعضی خوش و بعضی ناخوش هست، در تن نیز چشمۀگوش تلخ و چشم شور و بینی ناخوش و دهان خوش و چشمۀ گوش بدان سبب تلخ است تا حشرات چون خواهد که به گوش رود تلخی گوش به حس او رسد از آنجا باز گردد ومردم راهلاک نکند.
Хосров и Ширин, глава 111Хосров премудрости достигнул высоты,И наглухо забил он лавку суеты.
Канз аль-хакайик, глава 24اگر تو خوی خوش داری به هر کاراز آن خویت بهشت آید پدیدار
Икбал-наме, глава 2خدایا تویی بنده را دستگیربود بنده را از خدا ناگزیر
Канз аль-хакайик, глава 29خوشا وقت کسان عهد مهدیخوشا آن کودکان مهد مهدی
Хосров и Ширин, глава 3خبر داری که سیاحان افلاکچرا گردند گِرد مرکزِ خاک
Канз аль-хакайик, глава 36گرت امروز سوی ظلم میل استبدان کان میل فردا چاه ویل است
Икбал-наме, глава 4В вечном беге желают всё нового дни,Всё наставника нового ищут они,
Мират аль-мухаккикин, глава 1حمد و ثنای بی عدد ذوالجلالی را که آثار قدرت او در عالم آفاق و انفس چون آفتاب جهانتاب بر چشم اهل بصیرت تابان است کقوله تعالی: «سنریهم آیاتنا فی الآفاق و فی انفسهم حتی یتبیّن لهم انّه الحق»؛ و اظهار صنع او در ظاهر و باطن عالم مُلک و ملکوت روشن و عیان است کقوله تعالی: «و فی الارض آیات للموقنین و فی انفسکم افلا تبصرون»؛ بلکه از اوج گنبد خضرای افلاک تا حضیض مرکز غَبْرای خاک جمله دلایل هستی اوست کقوله تعالی: «انّ فی خلق السموات و الارض و اختلاف اللیل و النهار لایات لاولی الالباب»؛ و هیچ ذره از ذرات عالم از فیض جود و کرم او خالی نیست کقوله تعالی: «فاینما تولوا فثم وجه الله»؛ و ذرات و قطرات جبال و بحار جمله در تسبیح و تهلیل حضرت اویند کقوله تعالی: «و ان من شیء الا یسبّح بحمده».و صلوات و تحیّات فراوان بر جان انبیا و رسل، علیهم السلام، علی الخصوص بر جان پاک مهتر پیغمبران و پیغمبر آخر زمان محمد مصطفی- علیه افضل الصلوات و اکمل التحیّات- باد که خلق را از هاویۀ جهالت به واسطۀ انوار هدایت خلاص گردانید و بعضی از خلایق را به علم خداشناسی خاص گردانید و به واسطۀ معرفت نفس به معرفت حق رسانید که: «من عرف نفسه فقد عرف ربّه»؛ و بر جان اهل بیت و خاندان و یاران او و سلّم تسلیما کثیرا.
Семь красавиц, глава 5ای دل از این خیال سازی چندبه خیالی خیال بازی چند
Канз аль-хакайик, глава 4به کلی دور شو از رسم و عادتبگو از جان و دل قول شهادت
Лейли и Меджнун, глава 7چون گوهر سرخ صبحگاهیبنمود سپیدی از سیاهی
Мират аль-мухаккикин, глава 5بدان که حق تعالی مردم را بجهت آن آفرید تا او را بشناسند و بپرستند کقوله تعالی: «و ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون»، ای لیعرفون. یعنی نیافریدیم جنّیان را و آدمیان را مگر از برای آنکه حضرت ما را بشناسند و بپرستند. و در احادیث الهی چنین آمده است که داود نبی، علیه السلام، از حضرت حق تعالی سؤال کرد که الهی حکمت چه بود که عالم و آدم را پیدا کردی؟ خطاب آمد که: «کنت کنزاً مخفیاً فاحببت ان اعرف، فخلقت الخلق لکی اعرف». و معنی این حدیث قدسی را شیخ فریدالدین عطار در نظم بیان فرموده:ز رب العزة اندر خواست داود
Шараф-наме, глава 10بیا ساقی آن راحتانگیز روحبده تا صبوحی کنم در صبوح
Хакк аль-якин, глава 6حقیقت- ممکن امری است اعتباری که عقل بر وفق خویش از ادراک وجود و عدم به هم درذهن ترکیب کند، و چون به نهایت طور خویش رسد که مبداء طور کشف است حکم کند بدانکه اعتباریات را در خارج وجودی نیست: ان هی الا اسماء سمیتموها انتم و آباءکم.حقیقت- جسم وجسمانیات از جواهر و اعراض به جملگی از امور اعتباریاند، به حقیقت وجود خارجی ندارند: کمثل عیث اعجب الکفار نباته ثم یهیج فتراه مصفرا ثم یکون حطاما.
Хосров и Ширин, глава 11От снов моей души я ныне недалече.Под сводом замыслов я словно слышу речи:
Канз аль-хакайик, глава 12چنین گفتند دانایان اسرارکه چون حق کرد نور خویش اظهار
Сокровищница тайн, глава 15Солнце бросило щит, и щитом черной тени земляПала на воду неба, прохладу ночную суля.
Канз аль-хакайик, глава 21به صورت آدمی کرده است نقاشاگر مردی به معنی آدمی باش
Икбал-наме, глава 19مغنی بیار آن ره باستانمرا یاریی ده در این داستان
Канз аль-хакайик, глава 25یقین دان رزق جان از علم و دین استنباشد جز به سعی انسان یقین است
Лейли и Меджнун, глава 23Узнав о мире, яростью ведом,Меджнун помчался на коне гнедом.