Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
İllərilən həsrətini çəkdiyim,Döndü əlif qəddim yaya, sevdiyim.
MəniÇərxi-fələk yarıtmadıDövlətdən, vardan məni;
QazıƏla, ey münisi-dirinə, qazı,Yetibdir sən, kər, sittinə, qazı.
Sizə mən neyləmişəmBaşıma zülf qoyub saqqalı yoldurmamışam,Xəlqdən rüşvət alıb kisəmi doldurmamışam,
Ağa Məhəmməd şah QacarFaciə beş məclisdə, doqquz pərdədə
Onunçün mən sənə yalvarmanam kim, yalvaran çoxdürOnunçün mən sənə yalvarmaram kim, yalvaran çoxdur,Mənim könlüm alan yoxdur, sənə könlün verən çoxdur.
Paravozlar vaqonları yeritmirParavozlar vaqonları yeritmir!Daş kömür qurtarıb, onu da yetmir.
QəriblikAhü-vay çəkibən, qan ağlamaqdan,Dönübdü ciyərim qana, qəriblik!
Qərəzİbtida əlifdən dərsim alanda,Göstərdilər mənə nə qara yaxşı.
ÇatmadımSevda məni çətin yola çağırdı,Dərələri aşdım yara çatmadım.
Bir yaraEşq odunnan ataş alıb yanırım,Arzuhalım yetirsəniz bir yara.
Yenə yad eylədim keçən günləriYenə yad eylədim keçən günləri,Axdı gözlərimdən qan gedər oldu,
On beşinci şəkilİbrahim xanın iqamətgahı. Hiss olunur ki, İbrahim xan həyəcan içindədir. Tubu xanım dərin kədər içində əllərilə üzünü qapamışdır.*İbrahim xan** (*qəzəblə*)
Erdi qulağıma səhər çün hayü huyi-meykədəErdi qulağıma səhər çün hayü huyi-meykədə,Dər xastəm, kərdəm səfər ma niz suye meykədə.
Gözlə, gözlə sənDedim, könül keçmə söz sərhəddini,Öz sözündən öz-özünü gözlə, sən.
O qara tellərinə oğru deyim, ya rəhzənO qara tellərinə oğru deyim, ya rəhzən,Ya könlüm məmləkətin qarət edib badə verən.
Başına dolandığımSəhər-səhər çıx qarşıma,Dur, başına dolandığım!
Müddəi qövlilə çün kim salmadın gözdən bəniMüddəi qövlilə çün kim salmadın gözdən bəni,Saxlasun, ey sevdügim, Tanrı yəman gözdən səni.
Mövzulardan çıxan nəticəFarsçılığı yox onun,Türklüyə çox bağlıdır.
Aşıq PəriAşıq Pəri öz müasirləri beynində ən istəkli, əzizə və möhtərəmə bir övrət imiş. Onun vətəni-əslisi Qarabağ xanlığına mütəəlliq Cəbrayıl uyezdində Dızaq mahalında Maralyan qəryəsidir. Zəmani-təvəllüdü və tarixi-vəfatı məlum deyil. Mirzə Həsənin, Kərbəlayı Abdulla Canızadənin, Mirzəcan bəyin, Məhəmməd bəy "Aşiq" təxəllüsün, Cəfərqulu xan "Nəva" təxəllüsün müasiri imiş. İbtidayi-təlimini öz qəryəsində alıbdır və əyyami-tüfuliyyətdən şer və qəzəl söyləməyə meyli olduğundan, hənuz elm kəsb etməmiş sinədən şerlər deyərmiş.Zəmani ki, onun namü şöhrəti artıb hər yana dağılır, talibi-didarı çox olur. Aşıq Pəri Maralyandan köçüb Şuşa şəhərinə gəlir və burada onun hörməti və izzəti şüəra və əyani-dövlət arasında daha da çoxalır, hər bir əhli-təb onun şənində gözəl şerlər yazıb izhari-məhəbbət edərlərmiş; bir halda ki, şairə özü də əhli-hal, sahibcəmal, xoşməqal, işvəli bir nazənin imiş. Onun hüsni-cəmalını tərif edən şairlərdən birisi də Əsəd bəy Vəzirov imiş ki, haqqında bu şerləri yazmışdır:
Qəzəl: Təkəllüm eyləyib ləlin qaçan qılsa şəkərxalıqTəkəllüm eyləyib ləlin qaçan qılsa şəkərxalıq,Görən dir: xoş yaratmışdır dəhanında şəkərxalıq
Satiya, dur dolanım başına, gəl dövranəSatiya, dur dolanım başına, gəl dövranə,Cami-zərrini götür, bircə dolan məstanə.
VIII fəsil, 5Gün əyilmişdi. Yenidən sazaq başlayırdı. Kimsə hasarın dibinə yaxınlaşdı və tüfəngini gətirmək üçün icazə istədi. Onu iki rus əsgəri süngünün qabağına salıb evinə apardı. Oğlan tövlənin axurunda gizlətdiyi tüfəngi götürdü və əsgərlərə verdi. Onu buraxdılar. Bundan sonra camaat irdələndi, silahlarını gətirib təhvil verdilər. Axşam üstünə yaxın məscidin həyəti boşaldı.Uzun qılınclı atlı komandirlər qonşu kənddən gətirdikləri dustaqları məktəbin həyətindəki kalafaya doldurdular. Dustaqlar elə zənd etdilər ki, onları elə buradaca güllələyəcəklər. Amma onlara dəymədilər. Aradan bir az keçəndən sonra Qaymaqlı kəndinin sakinlərindən də bir dəstə gətirib onlara qatdılar.
Газель 2229هم بلبل است خندان، هم باغبان شکفته استدیگر چه گل ندانم در گلستان شکفته است
Касыда 181عشق بهین گوهری است، گوهر دل کان اودل عجمی صورتی است عشق زبان دان او
Кыта 41تعرضی بفلک دوش کردم و گفتمکه ای نیافته کس از تعرض تو امان
Джам-и Джам, глава 40خوردن باده گر شود ناچارکوش تا نگذرد حریف از چار
HəmşəriBakıdan otuz nəfər həmşəri mənə şikayət edir ki, onları şahiməğfurun təziyəsində məscidə qoymadılar. Kağızın məzmunu budur: “Biz otuz nəfər həmşəri durduq məscidin qapısında. Əvvəl istədik girək içəri. Bir dövlətli hacı gəldi, “buyur, buyur” deyib aparıb oturtdular minbərin yanında. Bir təşəxxüslü çinovnik gəldi, “buyur, buyur” deyib aparıb oturtdular minbərin yanında. Bir bəy gəldi, həmçinin, bir xan gəldi, həmçinin; sonra hər bir rəğbətli adam gəldi, “buyur, buyu” eləyib aparıb oturtdular minbərin qabağında. Sonra hər kəs gəldi, zorradı girdi içəri, hər kəs gəldi, adamları basdı girdi içəri. Biz də istədik izn almamış girək məscidə, amma bizə dedilər: “Siz həmşərisiz, siz durun qapının ağzında!” Sonra hey bir ucdan çay, qəhvə, paprus daşıyıb düzdülər ağaların qabağına… Amma biz axıra kimi durduq qapının ağzında”.Bu kağıza otuz həmşəri qol çəkib.
İy niçe yaha sinünle çâkdürİy niçe yaha sinünle çâkdürŞâdumân ol ki sana dellâkdür
Ənisül-arifin, 14عالمی را کین صفت بر سر زندآتش اندر دین پیغمبر زند