Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
به رخ شمع شبستانم تویی بسبه قامت سرو بستانم تویی بس
Рубаи 41چون لاله پریرم آتشی در دل بوددی داد نوید سنبلت باد درود
PambıqHələ payız vaxtı mənim yolum düşdü bir böyük idarəyə, gördüm orada bir adam oturub, ətrafına da bir neçə adamları yığıb məşvərət edirlər. Məlum oldu ki, bunlar pambıq barəsində danışırlar, məşvərət edirlər ki, necə eləmək ki, üzümüzə gələn il kəndlilər pambıq əksinlər. Hələ mən özüm də bilirdim ki, bu adamların məşvərətindən bir şey çıxmayacaq; çünki mən o vədə gördüm ki, bu adamlar pambıq sənətindən xəbərdar deyillər. Çünki onların biri dəmirçi idi, biri dərzi şagirdi idi, biri yarımçıq dərsdən qaçanlardan idi, birisi də bunların tayı.Mən onlara o vədə lap açıqca dedim ki, siz camaata pambıq əkdirə bilməyəcəksiniz və buna mənim iki dəlilim var:
Şükür ki şekker ahar lebleründen iy dilberŞükür ki şekker ahar lebleründen iy dilberŞükür ki gîsûlarun saçdı âleme anber
Газель 415بلبل آشفته حال، از سرمستی بنالموسم هجران گذشت، نوبت وصلست و حال
Töhfeyi-Sami, bölmə 616از او اشعار بسیار هست این دو بیت مشهور که هریک بند یک ترجیع است از اوست :دامن باغ ز وصل تو پر از گل نکند
Ta məndən iraq ol büti-gülpirəhən olduTa məndən iraq ol büti-gülpirəhən oldu,Hər camə ki geydim, mənə qəmdən kəfən oldu.
Yurdun gülləriylə sayrışsa ömrün.Yurdun gülləriylə sayrışsa ömrün.Ulusun ömrünə qarışsa ömrün
Газель 3998مرا تعجب از آن پُرحجاب میآیدکه در خیال چه سان بینقاب میآید
Касыда 65گوئیی کز عشق او یک شهر جان افشاندهاندزر و سر بر عشوهٔ آن عشوهدان افشاندهاند
Газель 424دمشق فتنه شد بغداد و توفان بلا آبشبه چشم من ز هجر آنکه بیما میبرد خوابش
Рубаи 61ای ریخته خونم بدو چشم خونریزناکرده ز خون ناحق من پرهیز
İsa Əleyhüssəlamın möcüzüHərçənd avam camaat içində bu cür danışıq həmişə ortalığa gəlir ki, indiki əsrdə dəxi möcüz vaqe ola bilməz. Belə məlum olur ki, bu əqidə puç bir əqidədir və qədim əsrlərdə peyğəmbərlər və imamlar tərəfindən baş verən möcüzələr indiki əsrdə də üz verə bilər və aşağıdakı əhvalatı hər bir insaf əhli oxuyub görəcək ki, yazdığımızda bir zərrə qədər şəkk yoxdur və ola bilməz.Novruz bayramına bir neçə gün qalmış Bakıda Merkuri küçəsində qalan şikəst əsgərlərin altmış nəfəri sürünə-sürünə özlərini salır idarələrin birinə ki, bəlkə bayram münasibətilə bədbəxtlərə orada bir cüzi bayramlıq verilsin. Müdir isə həmin əziz günləri mülahizə edib kərəm üstə gəlir və “pənah Allaha” deyib buyurur ki, həmin altmış nəfərə bir girvənkə torpaqlı kişmiş verilsin, yəni çaharşənbə yemişi verilsin.
Neler idersin bize hay sen nigâr olmamışNeler idersin bize hay sen nigâr olmamışKimdür sinün yoluna zâr u nizâr olmamış
Газель 416بیار، ساقی عشاق، جام مالامالهزار نعره مستان، هزار بانگ «تعال »!
Töhfeyi-Sami, bölmə 618از جمله شعرای ری بود و خطیب آنجاست این مطلع از اوست :
Derdim ki, könül zirü zəbər olmasın, olduDerdim ki, könül zirü zəbər olmasın, oldu,Həmvarə gözüm əşklə tər olmasın, oldu.
Şair sevgisiO şairin ki varlığıOlunca dərbədər, sevər,
Газель 4012تردد از دل بیآرزو نمیآیدچو پای خفته ز من جستجو نمیآید
Касыда 77صورت نمیبندد مرا کان شوخ پیمان نشکندکام من اندر دل شکست امید در جان نشکند
Газель 428چنین که بسته شدم باز من به زلف چو بندشخلاص من متصور کجا شود ز کمندش؟
Qaliba bir əhli-dil toprağidir dürdi-şərabQaliba bir əhli-dil toprağidir dürdi-şərabKim, qılıb hörmət, binalər dutmuş üstündə hübab.
MüəllimRus dilində nəşr olunan Bakı qəzetləri “müəllimlər” məsələsini ortalığa qoyub danışmaqdadırlar ki, yəni indi yay daxil olur, sonra da payız gələcək, bəs, lazımdır indidən bu fikirdə olaq ki, payızda müəllimlərimiz hamı öz yerində olsun və qulluqdan Quba meydanına qaçmasınlar.Bu rus dili məktəbləri müəllimləri barəsindədir.
Yaraşmışam hevâsına ben yıl u ay ileYaraşmışam hevâsına ben yıl u ay ileGözinden esriyen niçe ola ki ayıla
Газель 433اگر بر خاک کویت گرد گردمیقین کز خاک کویت برنگردم
Töhfeyi-Sami, bölmə 619اجدادش متمول بوده اند اما او را از آن نصیبی نیست بواسطه آن ترک وطن کرده و در بلاد گرجستان می بود . در آنجا فوت شد این رباعی در آنجا گفته :و زجور فلک بی سر و سامان باشم
Zülali-ləblərin “eynən tüsəmma səlsəbil” olduZülali-ləblərin “eynən tüsəmma səlsəbil” oldu,Dedim bir cürə ondan, aləmə qanım səbil oldu.
Boğaz içindəİstanbula uğradım bu yaz da,Cənnət kimi nazənin Boğazda
Газель 4061مجنون نظر به شوخی چشم غزال کردیاد آمدش ز وحشت لیلی وحال کرد
Касыда 82مقصد اینجاست ندای طلب اینجا شنوندبختیان را ز جرس صبحدم آوا شنوند