Məhəmməd Füzuli
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Pərişanhalin oldum, sormadın hali-pərişanım,Qəmindən dərdə düşdüm, qılmadın tədbiri-dərmanım,
Fəsli-ibtilayi-MusaTiri-təhəmmül sərgəştələrinin və tiği-təvəkkül küştələrinin biri Həzrəti-Kəlimullahdür ki, qilləti-ə’vanü ənsarlə cəfayi-ali-Fir’on mütəhəmmil olub və
Dördüncü camın keyfiyyətiGəl, Saqi, dər ol laləni ver nəşə bağından,Bir lalə ki, könlüm köz olub şövqü dağından.
Çərx hər ay başına salmış qaşından bir xəyalÇərx hər ay başına salmış qaşından bir xəyal,Bu cəhətdəndir hər ay başında olmaq bir hilal.
Hər hübabi-əşkimə bir əks salmış peykərimHər hübabi-əşkimə bir əks salmış peykərim,Şahi-mülki-möhnətəm, tutmuş cahani ləşkərim.
Xəlqə ağızın sirrini hər dəm qılır izhar sözXəlqə ağızın sirrini hər dəm qılır izhar söz,Bu nə sirdir kim, olur hər ləhzə yoxdan var söz.
Ləbin rəşki mizacın təlx qıldı badeyi-nabınLəbin rəşki mizacın təlx qıldı badeyi-nabın,Qaşın meyli üzini qiblədən döndərdi mehrabın.
Sən üzündən aləmi rövşən qılıb saldın niqabSən üzündən aləmi rövşən qılıb saldın niqab,Yazıya salsın bu gündən böylə nurin afitab.
Var ümidim ki, görüb cövlanını olsam həlakVar ümidim ki, görüb cövlanını olsam həlak,Gərdi-nə’li-badpayin örtə cismim üzrə xak.
Ab lövhi üzrə çəkmiş mövcdən mistər səbaAb lövhi üzrə çəkmiş mövcdən mistər səba,Səbzədən nəql etməyə vəsfi-xəti-dilbər səba.
İrişdi vəqt ki, fəsli-xəzani-nahəmvarİrişdi vəqt ki, fəsli-xəzani-nahəmvar,Qıla xünək hərəkatın müzahimi-əşcar.
İrişdi vəqt ki, gül basa busitanə qədəmİrişdi vəqt ki, gül basa busitanə qədəm,Cəhani eyləyə lütfi-bahar rəşki-İrəm.
Bu sürahi məsələn bir sənəmi-rə’nadırBu sürahi məsələn bir sənəmi-rə’nadırKi, dəmadəm tərəbəngizü nişatəfzadır.
Bağ lövhinə xəzan bərgi zərəfşan eylərBağ lövhinə xəzan bərgi zərəfşan eylər,Ab ol lövhdə məşqi-xəti-reyhan eylər.
Nə müşkül olsa qılır çərx ruzigarilə həlNə müşkül olsa qılır çərx ruzigarilə həlMürurilə açılır tabi-tari-tuli-əməl.
Yenə qıldı səba gülzarə də’vət bülbüli-zariYenə qıldı səba gülzarə də’vət bülbüli-zari,Yenə qümri məqam etdi fəzayi-səhni-gülzari.
Cahanı eylədi feyzi-bəhar rəşki-cinanCahanı eylədi feyzi-bəhar rəşki-cinan,Buraxdı fərşi-lətafət zəminə lütfi-zəman.
Büti-növrəsim nəmazə şəbü ruz rağib olmuşBüti-növrəsim nəmazə şəbü ruz rağib olmuş,Bu nə dindir, allah-allah, bütə səcdə vacib olmuş.
Qamətin xidmətinə sərvin əyilməz başıQamətin xidmətinə sərvin əyilməz başı,Nə bilir əhli-təriqin rəvişin ol naşı.
Ey göz, ol nərgisi-xunxarə nigah etmə dəxiEy göz, ol nərgisi-xunxarə nigah etmə dəxi,Ruzigarım qəmi-eşq ilə siyah etmə dəxi!
Əksi-rüxsarın ilə oldu müzəyyin miratƏksi-rüxsarın ilə oldu müzəyyin mirat,Bədəni-mürdəyə feyzi-nəzərin verdi həyat.
Zairi-meyxanəyəm müğ səcdəsidir taətimZairi-meyxanəyəm müğ səcdəsidir taətim,Eşq pirim, nəqdi-can nəzrim, təvəkkül niyyətim.
Könlüm açılır zülfi-pərişanını görgəcKönlüm açılır zülfi-pərişanını görgəc,Nitqim tutulur qönçeyi-xəndanını görgəc.
Giryədir hər dəm açan qəmdən tutulmuş könlümüGiryədir hər dəm açan qəmdən tutulmuş könlümü,Əşkdir xali qılan qan ilə dolmuş könlümü.
Mehri könlümdə nihan olduğun ol mah bilirMehri könlümdə nihan olduğun ol mah bilir,Kimsə bilməz, füqəra sirri-dilin şah bilir.
Mülki-hüsnün böylə zalim padişahi olmağılMülki-hüsnün böylə zalim padişahi olmağıl,Kim sənə zalim desə, adil güvahi olmağıl.
Müshəf demək xətadır ol səfheyi-cəmaləMüshəf demək xətadır od səfheyi-cəmalə,Bu bir kitab sözdür, fəhm edən əhli-halə.
Olsaydı məndəki qəm Fərhadi-mübtəladəOlsaydı məndəki qəm Fərhadi-mübtəladə,Bir ah ilə verərdi min Bisütuni badə.
Olur rüxsarına gün, ləlinə gülbərgi-tər aşiqOlur rüxsarına gün, ləlinə gülbərgi-tər aşiq**,Sənə əskik deyil, göydən yağar, yerdən bitər aşiq.
Cam içrə mey ki, dairə salmış hübab onaCam içrə mey ki, dairə salmış hübab ona,Ayinədir ki, əks salır afitab ona.