Masnavi
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Etmok gərək əhli-feyzi-biniş,Təhqiqi-vücudi-afəriniş.
Khosrow and Shirin, chapter 16چو خسرو دید کآن خواری بر او رفتبه کار خویشتن لَختی فرو رفت
Haqq al-Yaqin, chapter 1ای پیداتر از هر پیدائی، و ای آشکارتر از هر هویدائی، پیدائی تو با پنهانی تو سازگار، و پنهانی تو چون پیدائی تو آشکار،نه پیدائی ترا از پنهانی میان، و نه پنهانی ترا از پیدائی کران. ای هستی که هیچ نیستی در هستی تو فرود نیاید،وهیچ نیستی هستی ترا نشاید، نسبت هستی تو با نیستیها: کل یوم هو فی شأن، و نسبت نیستیها با هستی تو: کل من علیها فان. یگانگی تو در ازل و ابد بر یک قرار، منزه و مبرا از اضافت و نسبت اندک وبسیار. آن کیست که ترا داند تا بر تو ثنا خواند، هم سپاس تست که حضرت عزت ترا سزاوار است، و ستایش تست که بر جناب تو در کار است. و درود و سلام حضرت پاک تو و پاکان حضرت تو بر روان حامد: انت کما اثنیت، و شاهد: و ما رمیت اذرمیت، نقطۀ بدایت جمال: کنت نبیاً و آدم بین الماء و الطین، و زبدۀ نهایت کمال و لکن رسول اللّه و خاتم النبیین، ناظر: لقد رای من آیات ربه الکبری و سامع: فاوحی الی عبده ما اوحی. محرم سرای اسری، صدر صفۀ اصطفی، محمد مصطفی، علیه من الصلوات افضلها- و صد هزاران هزار آفرین، بر اهل بیت پاک و پاک آئین و یاران گزین او، که صف پیشین و صنف گزین ولایتاند، باد.ای جان عزیز این کتاب که مسما است به حق الیقین فی معرفة رب العالمین، حضرت عزت از خزانۀ غیب بدین ضعیف کرامت فرمود، مشتمل است بر هشت باب به ازای درهای بهشت، و هر بابی از آن مشتمل بر حقایق و دقایق و لطایف و ترتیب بابها این است:
Jam-i Jam, chapter 131یارب، این نوبر نو آیین رازادهٔ عقل و دادهٔ دین را
Bu, bir təriq ilə kəsri-nəfsdir və müqəddimeyi-mədhi-padişahi-əsrdirSaqi, nə idi bu cami-gülgunKim, eylədi halımı digərgun?
Sharafnama, chapter 26Come, cup-bearer! put me (with wine) far from myself (make me senseless on beholding God's Majesty),Make the world (Nizami's life) full of light, with the red wine (of senselessness).
Gulshan-i Raz, chapter 3نخست از فکرِ خویشم در تحیّرچه چیز است آن که خوانندش تفکّر
Jam-i Jam, chapter 2ای خرد را تو کار سازندهجان و تن را تو دل نوازنده
Bu, səbəbi-nəzmi-kitabdır və baisi-irtikabi-əzabdırSaqi, tut əlim ki, xəstəhaləm!Qəm rəhgüzərində payimaləm.
Sharafnama, chapter 29Come, cup-bearer! that stream of Paradise,Cast into that cup of fire-nature.
Səadətnamə, 3بر وجود تو ای الهه حقهست هر ذرّه ای گواه به حق
Jam-i Jam, chapter 3اوحدی، گر سر لجاجت نیستزو نخواهی که خواست حاجت نیست
Bu, Leylinin pərvanəyə kəşfi-razıdır və onunla filcümlə izhari-niyazıdır"K'ey, tairi-aşiyaneyi-eşq!Sərgəşteyi-abü daneyi-eşq!
The Seven Beauties, chapter 30On Wednesday, from the blossom of the sun when turquoise-hued the blackness of the sphere.The king, (sun-like) in world-illuming power, in triumph sphere-like, dressed in turquoise-blue.
Haqq al-Yaqin, chapter 4مقدمه- شدت ظهور مدرک مانع ادراک بود، به مثابت ظلمتی که از ادراک قرص آفتاب به دیده رسد: واضله اللّه علی علم.دیگر- ادراک ادراک جز به واسطۀ امری داخلی و یا خارجی حاصل نشود که آن آیات آفاق و انفس است: ان فی خلق السموات والارض و اختلاف اللیل و النهار لآیات لاولی الالباب.
Jam-i Jam, chapter 26امتزاج این دو روح را با همچونکه در اعتدال شد محکم
Bu, Leylinin bahar əyyami seyri-gülzar etdigidir və gülzarda muradına yetdigidirBir gün ki, bahari-aləmarayZövq əhlinə oldu rahətəfzay,
Layla and Majnun, chapter 32A pilgrim-step approached the wild retreat,Where Majnún lingered in his rocky seat,
Səadətnamə, 4بهر تأکید آیت قرآنبشنو از عقل واضح برهان
Jam-i Jam, chapter 27باشدش کار از اول پایهطلب شیر و جستن دایه
Bu, Məcnun atasının tərki-niza etdigidir və naçar həsrətlə vida etdigidir"K'ey rişteyi-gövhəri-muradım!Ayineyi-hüsni-e'tiqadım!
Sharafnama, chapter 39Come, cup-bearer! bring that golden cup,Which remains a token of Firidun and Jamshid (people of God).
Gulshan-i Raz, chapter 5اگر خورشید بر یک حال بودیشعاعِ او به یک منوال بودی
Jam-i Jam, chapter 35رفت کسری ز خط شهر به دشتبا سواران ز هر طرف میگشت
Bu, İbni Səlamın keyfiyyəti-vəfatıdır və Leylinin ol bəladan nicatıdırSaqi, fələkin gör inqilabın!Göstər qədəh içrə mey hübabın!
Sharafnama, chapter 41" After the name of the Holder of the sun and moon (God)," Towards whom is no way for reflection,
Gulshan-i Raz, chapter 7در آلا فکر کردن شرطِ راه استولی در ذاتِ حق محضِ گناه است
Jam-i Jam, chapter 43ای که بر قصر کوشک سازی توپیه بر دنبه میگدازی تو
Bu, Leyliyə Məcnunun istiğnasıdır və isbati-səfayi-imlasıdırMəcnun dedi: "Ey büti-pərivəş!Xaşaki-zəifə urma atəş!
Layla and Majnun, chapter 43How beautifully blueThe firmament! how bright