Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Sənə kimdən deyim, özümdən. Günlərin bir günündə, qardaş, Bakıda özümə bəzəkli bir otaq düzəltdim.Vaqona oturub getdim kəndə. Neçə il idi anamı qoyub gəlmişdim. Orada baxanı yox idi. Həmişə şikayətlənirdi ki, saymırsan. Onun haqlı şikayəti bir yana dursun, özümün arzum var idi. Cavanlıqdır, həmişə ürəyimdən keçirdi: gətirim, anam Bakıda, yanımda olsun, Sovet hökumətinin sayəsində bu mərtəbələrə çatan oğlunun bir xeyrini, bəhərini görsün; o hisli ocaq-bucaqdan qurtulsun, ömrünün bu çağında dincəlsin; evdəcə əyləşib mənə sağlıq istəsin.
Konsert axşamıGecəydi...Moskva hər günkü kimi
İtə daş atmaGəl, itə daş atma,Daş atma, bala!
Könül mürğü səri-zülfündə, ey gül, aşiyan tutmuşKönül mürğü səri-zülfündə, ey gül, aşiyan tutmuş,Əcəb naəmn mənzildə məkan ol natəvan tutmuş.
Şaxtalı ünvanımızaMin şükürlər dilərəm Rəhmli Rəhmanımıza,Nəzərin saldı bu əhvali - pərişanımıza.
Sədaqətİtin intəhasız sədaqətindənDanışdı mənə,
TacmahalAğ mərmərdi, ağappaq,təptəzə, qar kimi ağ,
Qalx ayağaGözlərini yumubGizlənmə özündən.
Ey nihali-qamətin sərvi-xuramanım mənimEy nihali-qamətin sərvi-xuramanım mənim,Vey cəmalın gülşəni firdovsi-rizvanım mənim,
Bazar söhbəti– Məşədi Səməd, bir bura bax! Vay Məşədi Səməd! Bura bax, söz deyirəm!– Bu saat! Qoy bir bu çuxanın burasını tikim! Yiyəsi gözləyir.
Səadətnamə, 53قدرت او چو ذات او کاملهمۀ ممکنات را شامل
DönübdüPozuldu dövranım, nəs gəldi ilim,Mən gördüyüm o zəmanə dönübdü.
Altıncı şəkilLüqsemburq bağı. Xiyabanın bir tərəfində geniş çəmən görünür. Ətrafı ağac və çiçəkliklə əhatə olunmuşdur. Ağaclar arasında heykəllər düzülmüş. Xiyabanın iki tərəfinə iskəmiyələr qoyulmuşdur. Mürəbbiyələr arabacıqda çocuqlar gəzdirirlər. Cürbəcür kişi və qadınlar gəlib keçir. Bəhicə bir iskəmiyə üzərində oturub qarşıdakı mənzərəni tabloya köçürür. Sabah günəşi ağacların altına sarı ləkələr səpmişdir.İbadulla** (gülümsəyərək yaxınlaşır. Bəhicə ayaq səsini eşidirsə də, əhəmiyyət verməyir). Bonjur, Bəhicə xanım (şlyapasını çıxarır və əl verməyə cəsarət etməyərək, ayaq üstə qalır).
Ghazal 46نهان پیر تو خویش آفتاب رختاز آنکه مانع ادراک اوست تاب رخت
MaladesMərhəba, namxuda,Afərin, əhsən, malades!
Görməmişəm, eşitmişəmXalq oturubdu bağçada badi-baharı gözləyir,Görməmişəm, eşitmişəm rahi-nigarı gözləyir.
YaylağımGülür üzün, əcəb xoş növrağın var,Könlümə iftixar, can, a yaylağım.
KöçmərəmMən bu yurdun boz sərçəsi olmuşam,Lap cənnətdən vədə gələ, köçmərəm!
Cəfərqulu xanaHacı qulu səndən, ey taci-sərim,Ziyadə-ziyadə xürrəm olubdur!
Mütaliəyə dairKəndində yar et, əfəndim, dəftəri-canpərvəri,Ruhbəxşi-mürdəgandır elmü hikmət dəftəri,
Poem 53بر سر راهی، گدائی تیرهروزنالهها میکرد با صد آه و سوز
BakımNeçə şeir yazılıb anaların adına!Anadan kim doyub, kim?
ŞeydaƏŞXASMəcid əfəndi – mətbəə müdiri.
Elin bayrağıSən çıx bu minbərdən doğrunu söylə,Yalvarma kimsəyə Tanrıdan başqa!
Qit'a 7رسمَست هرکه داغ ِ جوان دید، دوستانرأفت برند حالت ِ آن داغ دیده را
PəltəkÖzü vəznsiz adam,Yazısı hecalıdır.
Ağıl - gözYerin layları kimi,Göyün qatları kimi
Ghazal 50شب است و چشم من و شمع اشکبارانندمگر به ماتم پروانه سوگوارانند
İsmətİsmət – qız üzünün zövqü, bəzəyi,Gəlinin müqəddəs çarpan ürəyi,
Acından təbibŞuşa və İrəvan arasında düşən bir qəzaya Zəngəzur qəzası deyirlər. Bu qəzanın çox yerləri dağlıq və əhalisi də kürdlərdir. Əhalinin peşəsi qaramal saxlayıb, yağ, pendir satıb onunla güzəran etməkdir. İlin səkkiz ayını Zəngəzur yollarını qar basar, tərəddüdlər kəsilər. Ancaq dörd ay yollar şənlik olar. Aran tərəkəmələri qoyunlarını oraya, yaylağa apararlar. Alış-verişçilər dəstə-dəstə gedib kürdlərdən yağ, motal, yun... alıb, satış üçün Qarabağa gətirərlər. Kürdlər həmçinin gəlib şəhərdən özləri üçün qış tədarükü apararlar.Kürdlər dünyadan uzaq bir yerdə yaşadıqlarından pula qiymət qoymazlar və pulun hesabın da bilməzlər. Xüsusən arvadları. Yağı, pendiri dəyər-dəyməzinə, cürbəcür arşın malına, sabuna, güzgüyə, saqqıza... və habelə şeylərə dəyişərlər... Odur ki, oraya yağ, pendir almağa gedən bir atı güzgü, üskük, ucuz üzük, saqqız və sair bu ənva şeyləri ilə yükləyib yola düşər və qayıdan vaxtı bir at yükü lətif, kəhrəba kimi yağ gətirər. Bu sətirləri tacirlərimizin ittilaı üçün yazıb keçirəm mətləbə. Bir gün may ayının ortalarında İki yoldaş – mən və Kərbəlayı Məhəmməd yağ almaq niyyəti ilə bir qədər çərçi malı götürüb Zəngəzur tərəfə rəvan olduq. Turşsu adlanan bir yerə çatdıqda aclıq bizə ilə verdi. O yan-bu yana baxıb ev qaraltısı da olsun görmədik. “Pənah pərvərdigara” deyib bir qədər də yol getdik. Zarıslı kəndinə çatanda gördük kəndin ətrafında tərəkəmə köçü düşüb. Köç tərəfə yeriş edib bir az çörəkdən, süddən istədik. Alaçığın qabağında istirahət ilə uzanmış bir oğlan başını qalxızıb dedi: