Произведения
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
Gəldin, darıxırdım, açıldı könlüm,Yenə də göylərdən ay baxanda gəl,
Suallar… SuallarHansı havadan udasan?Hansı ətəkdən tutasan?...
Babəkin qollarıQolu sındırılmış Babək,Yurdu yandırılmış Babək,
ArzularGənc deyiləm, bilirəm, qırxa yaxındır yaşım,Sevmişəm, sevilmişəm, köçüm – külfətim də var.
PayızYaşıl yarpaqlara düşdü qızıl xal,Çöllərə, düzlərə həzinlik gəldi.
Səhəndə sarıSəhər yoldan keçərkən,Salam verdik Bərəyə.
Düzlər məsləkini izləyənlər dastanının davamıBu aşiqlik, bu məşuqluq əvvəlinci mənzildir,Eşq əhlinin kami-dili bu mənzildən hasildir.
Öksüz ƏnvərDoquz yaşında zəki, uslu bir çocuq: Ənvər...Sinifdə tam iki ildir, birincilikdə onun
ŞamamaBir sənəmin sinəsinə muştağam,Cox cəkirəm ahu zarı, şamama!
Yarın(Şərq üçün)*Xəzan pəncəsində saralan güllər,
ŞəlaləsindənEy dost, hüzuruna salamlarım var,Bu şəfəq könlümün şəlaləsindən.
Yar gəlmirOğrun yollara baxmaqdan,Bağrım qan oldu, yar gəlmir.
– Bulaq, gözəl bulaq, belə axıb sən– Bulaq, gözəl bulaq, belə axıb sənSöylə, bu dağlardan hara gedirsən?
Yağış nemətdirDünən şıdırğı yağış yağırdı,nənəm demiş:
"Şəlalə" ədəd 3Səbribəyzadə, bizi atma, amandır, getmə!..Millətin halı bu gün xeyli yamandır, getmə!
DüşdüAy həzarat, ay camaat,Dağa qar düşdü, qar düşdü.
AğlasınSallana-sallana gələn gözəlin,Dördü qahqah çəksin, biri ağlasın.
Кыта 9شاها همه شاهان را شاهی به هنرمندیبنیاد شهنشاهی محکم تو درافکندی
ƏzizBallı xala qabı eşib, bir qızarmış iri kələm dolması tapıb, oğlu Qulunun ağzına uzatdı.Qurbanın olsun anan, buncuğazı ye!
Qara deyilmiMənə qara deyən gözəl,Qaşların qara deyilmi?
DüşdüBaşım üstdən bulud keçdi,Göz yaşı çəmənə düşdü.
Ya bir olar, ya ikiİsmi Pünhan, niyə məndən küsübsən,Yaxşı-yaman ya bir olar, ya iki.
Balaca mütəfərriqələr 23Təbriknamə*– ...Ağa Dərviş! Sənə bir dilgüşad, ruhpərvər müjdə versəm, mənə nə şəfaət edərsən, de görüm?!
Yatmışdım, guşuma gəldi bir sədaYatmışdım, guşuma gəldi bir səda,Oyandım, əyləşib bir alişan şah.
Gürcü PolitikaçılarıBəradərim doktor Xosrov bəy Sultanovun gürcü politikaçıları xüsusunda “Açıq söz”də yazdıqları məktubu oxuyanlardan bəziləri ola bilər ki, doktorun özünü günahsız çıxartmaq üçün yazılarında, düşüncələrində ifrata getdiyini sanarlar. Çünki bizdə, bizim xasiyyətimizdə özgələrlə olan dostluğun davamı üçün özümüzün mənfəətini, özümüzün təhlükədə olduğunu düşünməmək adəti var, həm də çoxdan var. Bu xasiyyət yalnız tək-tək kişilərin beyinlərində deyil, millətimizin ruhunda, əxlaqi-ictimaiyyətimizdə köklənmiş, möhkəmlənmişdir.Dostluq xəncəri ilə yaralanmaq və o yaranın acısını duymamaq igidliyi (?) bizdə çoxdan milli əxlaq yerini tutmuşdur.
Halal eyləAna, billah dura bilməm,Mən bağrı daş, halal eylə.
Söhbət açAşıq Feyruz, kamalına badə ver,Üç altının diyarından söhbət aç.
Müxtəsər tərcümeyi-halım1870-ci sənənin may ayının 4/17-ci günündə Şuşa qəzasında təvəllüd etmişəm. Atam Əsəd bəy qəza dəftərxanasının mütərcimi olub. Üç sinnində ikən atamı qeyb edib, bir neçə il əmim Əbdülkərim bəyin təhti-tərbiyəsində, sonra anamın ikinci şöhəri Həsənəli bəy Sadıqovun tərbiyəsi altına keçmişəm. Bu kişi mənə həqiqət ikinci atalıq etdiyindən, onu həmişə xeyirlə yad edirəm. Rus əlifbasının və rus qiraətini ilk dəfə Həsənəli bəydən öyrənmişəm. 1880-cı ilin may ayınadək kənddə olub, sonra Şuşa şəhərinə köçüb, altı sinifli şəhər məktəbinə girmək üçün hazırlanmağa başladım və bu niyyətlə məni müəllim Yusif bəy Məlik-Haqnəzərovun müvəqqəti yay məktəbinə qoydular. Sentyabr ayında imtahan verib, şəhər məktəbinə daxil oldum və bir ildən sonra Şuşada təzə açılmış realni məktəbə keçdim. Realni məktəbdə oxuyarkən, yenə hər ay Yusif bəyin “kontoruna” gedirdim. Yusif bəy mütəəssib bir teatro həvəskarı idi. Yay fəsillərində Şuşaya cəm olan kənd müəllimlərinin iştirakilə neçə teatrolar qabaqca Şahnəzərovun evində və sonra şəhər klubunun zalında verirdilər. Oynanılan əsərlər ancaq Mirzə Fətəlinin komediyalarıydı. Onlardan savayı meydanda heç bir əsər yox idi. Yusif bəy özü mütəəssib olub şagirdlərini də teatro tərəfinə həmişə təşviq edərdi. Və mənim teatroya həvəsim, onun təşviqi sayəsində başlanıb, gəldikcə artdı. Axır vaxtlarda Yusif bəylə aramızda sıxı bir rəfaqət var idi və qocalığına baxmayaraq, mənim əsərlərimdə rollar götürüb, gözəl oynardı.Realni məktəbin dördüncü sinfində ikən, Mirzə Fətəlinin komediyalarına oxşar əsərlər yazmağa başladım. Söz yox ki, bunlar hamısı zəif və uşaq əlindən çıxmış cızmaqaralar idi. Hər yazdığımı aparıb Yusif bəyə göstərərdim. O da oxuyub, fəqət imlamı düzəldib, qaytarardı özümə və gözəl nəsihət ilə yola salardı.
Mayılam mayılƏcayib şahbazsan, əcəb sonasan,Uşaq-u balına mayılam mayıl,
Allah, ölümün haqdıBu dünya, o dünya var,Allah, ölümün haqdı!