Məhəmməd Füzuli
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Yenə dəşt sərsəbzdir, fəsl xürrəm,Cahan bitəkəllüf, təkəllüfdə aləm.
Məgər qılır rəqəmi-vəsfi-xətti-yar qələmMəgər qılır rəqəmi-vəsfi-xətti-yar qələmKi, xətti-yar kimi oldu mişkbar qələm.
Səfheyi-çöhreyi-al üzrə səvadi-xəti-yarSəfheyi-çöhreyi-al üzrə səvadi-xəti-yar,Dili-pürxünimin ayinəsinə saldı qübar.
Sün’i-Həq kim, yox ikən aləmi etmiş peydaSün’i-Həq kim, yox ikən aləmi etmiş peyda,Ondan almış əsəri-nəzm nizamın əşya.
Afərin, ey saneyi-tənpərvəri-canafərin!Afərin, ey saneyi-tənpərvəri-canafərin!Xaliqül-əşya, ilahül-xəlq, rəbbül-aləmin!
Pərişan halin oldum, sormadın hali-pərişanımPərişan halin oldum, sormadın hali-pərişanım,Qəmindən dərdə düşdüm, qılmadın tədbiri-dərmanım,
Həmdi-bihəddHəmdi-bihədd, ol mütəkəllimi-nütqafərinə ki, səfineyi-ümmidi-sükkani-bihari-bühuri-nəzmi təməvvüci-istiğraqi – “vəşşuərau yəttəbiuhum-ul-ğavun” . müstəğrəqi-girdabi-hirman etmişkən, silsileyi-istisnai-“illəl-ləzinə amənu”. bıraqub, şüərayi-islami səhihü salim sahili-nəcatə çəkmiş və sıpasi-biqiyas ol nazimi-asimanü zəminə ki, bəsməleyi-nəzmin əfsəri-fərqi-fürqan edüb, məzrəeyi-qülubi-əhli-irfanə nihali-məvəddəti-kəlami-mövzun dikmiş.Qit’ə
Ey mələksima ki, səndən özgə heyrandır sanaEy mələksima ki, səndən özgə heyrandır sana,Həq bilir insan deməz, hər kim ki, insandır, sana.
Aşiq oldum yenə bir tazə güli-rənayəAşiq oldum yenə bir tazə güli-rənayəKi, salır al ilə hər dəm məni yüz qovğayə.
Bilməz idim, bilmək ağzın sirrini düşvar imişBilməz idim, bilmək ağzın sirrini düşvar imiş,Ağzını derlərdi yox, dediklərincə var imiş.
Budur fərqi, könül, məhşər gününün ruzi-hicrandanBudur fərqi, könül, məhşər gününün ruzi-hicrandanKim, ol can döndərər cismə, bu cismi ayırar candan.
Qeyrə eylər bisəbəb min iltifat ol nuşləbQeyrə eylər bisəbəb min iltifat ol nuşləb,İltifat etməz mənə mütləq, nədir bilmən səbəb?
Qəmzə peykanın gözün mən mübtəladən saxlamazQəmzə peykanın gözün mən mübtəladən saxlamaz,Sərf edər əhli-nəzər nəqdin gədadən saxlamaz.
Qıymadın sakini-kuyin olana peykanınQıymadın sakini-kuyin olana peykanın,Bir içim su ilə ağırlamadın mehmanın.
Demiş hər qönçəyə aşiqliyim razın səba derlərDemiş hər qönçəyə aşiqliyim razın səba derlər,El ağzın tutmaq olmaz, qorxuram, ey gül, sana derlər.
Dərdi-eşqim dəfinə zəhmət çəkər daim təbibDərdi-eşqim dəfinə zəhmət çəkər daim təbib,Şükr kim, olmuş ona zəhmət, mənə rahət nəsib,
Dil ki, sərmənzili ol zülfi-pərişan olmuşDil ki, sərmənzili ol zülfi-pərişan olmuş,Nola cürmi ki, asılmasına fərman olmuş.
Ey kəmanəbru, şəhidi-navəki-müjganinəmEy kəmanəbru, şəhidi-navəki-müjganinəm,Bulmuşam feyzi-nəzər səndən, sənin qurbaninəm.
Ey müsəvvir, yar timsalinə surət vermədinEy müsəvvir, yar timsalinə surət vermədin,Zülfü rüx çəkdin, vəli, tabü təravət vermədin.
Ey saçın fikri qamu sevdalərin sərmayəsiEy saçın fikri qamu sevdalərin sərmayəsi!Olmasın başimdən əksik sərvqəddin sayəsi.
Ey təğafül birlə hər saət qılan şeyda məniEy təğafül birlə hər saət qılan şeyda məni,Vaqif ol kim, öldürər bir gün bu istiğna məni.
Ey xoş ol məst ki, bilməz qəmi-aləm nə imişEy xoş ol məst ki, bilməz qəmi-aləm nə imiş,Nə çəkər aləm üçün qəm, nə bilər qəm nə imiş.
Ey fəraqi-ləbi-canan, ciyərim xun etdinEy fəraqi-ləbi-canan, ciyərim xun etdin,Çöhreyi-zərdimi xunab ilə gülgun etdin.
Eşigin daşini qan ilə yudu çeşmi-tərimEşigin daşini qan ilə yudu çeşmi-tərim,Bəs ki pakəm, daşı ləl eylədi feyzi-nəzərim.
Əgər çıxsaydı dərdin cismdən, derdim ki, candır buƏgər çıxsaydı dərdin cismdən, derdim ki, candır bu,Nə hacət dərdini yeydir demək candan, əyandır bu.
Ələ alır gəzicək ol güli rəna ətəginƏlə alır gəzicək ol güli-rəna ətəgin,Vəhm edər kim, tuta bir aşiqi-şeyda ətəgin.
Yaxma canım, naleyi-biixtiyarımdan saqınYaxma canım, naleyi-biixtiyarımdan saqın!Tökmə qanım, abi-çeşmi-əşkbarımdan saqın!
Kərəm qıl, kəsmə, saqi, iltifatın binəvalərdənKərəm qıl, kəsmə, saqi, iltifatın binəvalərdən,Əlindən gəldiyi xeyri diriğ etmə gədalərdən.
Kuhkəndən gözükür kuhdə asar hənuzKuhkəndən gözükür kuhdə asar hənuz,Ol nə bənzər mənə, onun əsəri var hənuz.
Gər deyil bir mah mehrilan mənim tək zar sübhGər deyil bir mah mehrilən mənim tək zar sübh,Başin açib nişə hər gün yaxasın yırtar sübh.