Məhəmməd Füzuli
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Gah gözdə, gəh könüldə xədəngin məkan tutar,Hər qanda olsa qanlını, əlbəttə, qan tutar.
Qansı gülşən gülbüni sərvi-xuramanınca var?Qansı gülşən gülbüni sərvi-xuramanınca var?Qansı gülbün üzrə qönçə, lə’li-xəndanınca var?
Müqəvvəs qaşların kim, vəsmə birlə rəng tutmuşlarMüqəvvəs qaşların kim, vəsmə birlə rəng tutmuşlar,Qılınclardır ki, qanlar tökmək ilə jəng tutmuşlar.
Nola gər rəşki-rüxsarinlə bağrı xubların qandır artarNola gər rəşki-rüxsarinlə bağrı xubların qandır,Daşı tə’sir ilə lə’l eyləyən xurşidi-rəxşandır.
Xəm qədilə ağlaram ol türreyi-tərrarsızXəm qədilə ağlaram ol türreyi-tərrarsız,Gərçi derlər çəngdən çıxmaz tərənnüm tarsız.
Təriqi-fəqr tutsam təb’ tabe’, nəfs ram olmazTəriqi-fəqr tutsam təb’ tabe’, nəfs ram olmaz,Qina qılsam tələb, əsbabi-cəm’iyyət təmam olmaz.
Xaki-rəh etdi aşiqi-miskini ol həvəsXaki-rəh etdi aşiqi-miskini ol həvəsKim, paybusi-yarə qaçan bula dəstrəs.
Pərdə çək eybinə zülmət kimi, xəlqin daimPərdə çək eybinə zülmət kimi, xəqin daim,Gər dilərsən ki, nəsib ola sənə abi-həyat.
Elm kəsbilə rütbeyi-rif’ətSətirüstü mətnElm kəsbilə rütbeyi-rif’ət
Min ikən qədrü qiymətin bir olurMin ikən qədrü qiymətin bir olur,Müztərib olsa qəlbin, ey arif!
Yaxamı pəncəyi-təxvifi-rəhi-şər' tutarYaxamı pəncəyi-təxvifi-rəhi-şər’ tutar,Daməni-mə’rifəti-əhli-riyasət tutsam.
Dün sübhdəm ki, laləvü nəsrin salıb niqabDün sübhdəm ki, laləvü nəsrin salıb niqab,Gül çöhrəsindən atdı səba pərdeyi-hicab,
Fəsli-ibtilayi-Nuh əleyhissəlamBadiyeyi-möhnət bəlakeşlərinin və badeyi-məhəbbət sərxoşlarının biri dəxi həzrəti-Nuh Nəbidir ki, doqquz yüz il hədəfi-sihamisiyasəti- süfəhayi-qövm olduvə səngdillər cəfasın çəküb səbr qıldı və də’vət etməkdən təqsir etmədi və dəqayiqi-təbliği-əhkami-İlahidə andan təkahül və təkasül zühurə yetmədi. Təzəllümdə məsturdur ki, ol vaze’i-qanuni-şəriət və ol gülzari-rəyahini-kəramətə hər gün səhabisitəmdən jaləvar ol miqdar səngi-siyasət yetərdi ki, cismi-lətifi lə’liabdar kibi daşlar içində itərdi. Əmma yenə Cəbrail hazır olub, ol gülibağirisaləti laləvar cameyi-pürxun və ə’zayi parə-parə ilə daşlar içindən çıxarub, pərü balın ə’zasına sürüb, səhhət verüb üzərindən gedərdi və ol Həzrət yenə əncümənarayi-qövm olub kəlimeyi-"Qulu la ilahə illəllah" ibarətilə anlara ağazidə’vət edərdi. Müddətiömründə bu təriqi məsluk edüb, üç qərnün qövmi ilə
Mərsiyeyi-Həzrəti İmam Hüseyn əleyhissəlamMahi-Məhərrəm oldu, şəfəqdən çıxub hilal,Qılmış əza, tutub qədi-xəm qərqi-əşki-al.
Bu, səadətli bəy həzrətlərinin mədhidirEy xameyi-sərkəşi-səbükxiz,Vəqt oldu ki, olasan gühərriz!
Bu, Kə'bədən Məcnunun müraciətidir və vühuş ilə müsahibətidirBir-bir eşidib sözün atası,Bildi ki, qəbul olur duası,
Bu, Leyli əhvalından bir xəbərdir və mə'şuqü aşiq ətvarından bir əsərdirSaqi, mütəəllimi-xumarəm,Müştaqi-şərabi-xoşgüvarəm!
Bu, Leylinin səbaya pəyami-əhvalıdır və ümid ilə dəf'i-məlalıdırEylərdi səbaya dərdin izhar:"K'ey badi-səba, dur indi, zinhar!
Bu, Növfəlin Leyli həşəmətlə rəzm etdigidir və rəzmdə qalib olmayıb sülhə əzm etdigidirNovfəl ki, eşitdi bu cəvabı,Tərk eylədi şahidü şərabı,
Bu, Zeyd vəfadarın Məcnuna xəbər gətirdigidir və İbni Səlam ilə Leylinin peyvəndi müjdəsini yetirdigidirSahibxəbəri-fəsanəpərdazBu tərz ilə qıldı qissə ağaz
Altıncı camın keyfiyyətiGəl, Saqi, mənə indisə ver bir iri gövhər,Ver bir iri gövhər ki, odur nəşəyə cövhər.
Bari-möhnətdən nihali-qamətin xəm olmasınBari-möhnətdən nihali-qamətin xəm olmasın.Başımızdan sayeyi-sərvi-qədin kəm olmasın.
Can verir rayiheyi-türbəti-pakin, ey takCan verir rayiheyi-türbəti-pakin, ey tak,Nəvvər-Əllahu ləkəl-əzrə, səq-Əllahu sərak.
Cismimi yandırma, rəhm et yaşimə, ey bağrı daşCismimi yandırma, rəhm et yaşimə, ey bağrı daş!Ehtiyat et, yanmasın nagəh quru odunda yaş.
Demiş hər qönçəyə aşiqligim razın səba derlərDemiş hər qönçəyə aşiqligim razın səba derlər,El ağızın tutmaq olmaz, qorxuram, ey gül, sana derlər.
Ey könül, çox seyr qılma, günbədi-dəvvar təkEy könül, çox seyr qılma, günbədi-dəvvar tək,Sakin olmaq seyrdən yey, nöqteyi-pərgar tək.
Faş qıldın qəmim, ey dideyi-xunbar, mənimFaş qıldın qəmim, ey dideyi-xunbar, mənim!Eylədin mərdümə nəm olduğun izhar mənim.
Xəm qədilə ağılaram ol türreyi-tərrarsızXəm qədilə ağılaram ol türreyi-tərrarsız,Gərçi derlər çəngdən çıxmaz tərənnüm tarsız.
Nə xoşdur əldə gülgun cam, başda eşq sevdasi1Nə xoşdur əldə gülgun cam, başda eşq sevdasi,
Ey müsəffa şişeyi-cövlaneyi-firuzəfamEy müsəffa şişeyi-cövlaneyi-firuzəfam,Mə’dəni-yaquti-səhba, gülbüni-gülbərgi-cam!