Dəhnamə
Şah İsmayıl Xətai- Şeir
- XV-XVI əsr
- 74 əsər
- Oxu müddəti: 1 saat 55 dəq
Ba ismi-ilahü fərdi-yəzdan,
Rəhmanü rəhimü heyyi-sübhan
Hər karını, ey dil ibtida qıl,
Çün əhdə bəli dedin, vəfa qıl.Məzmun
- Tövhidi-həqqBa ismi-ilahü fərdi-yəzdan,3 dəq
- Zikri-tələbi-rəhmət (Bağışlanılmağını istəmək haqqında)Yarəb, bizə bağışla tövfiq,1 dəq
- Dər nə’ti-rəsulOl şəm’ ki, nuri-ənbiyadır,2 dəq
- Dər mənqəbəti-şahi-mərdan əli (Əlinin tə’rifi)Ol şah ki, məzhəri-xudadır,2 dəq
- MürəbbeŞah iki cəhanın əfzəlidir,2 dəq
- Fi zikri-əsmai-əimmeÖvsafi-əimmeyi-məfaxir,1 dəq
- Sifəti-gülşəni-bahar (Bahar güllüyünün təsviri)Qış getdi, yenə bahar gəldi,4 dəq
- Dər zikri-ünvani-aşiqi və əhvali-xod (Bir aşiqin ünvanı və öz halı haqqında)Aləm qamusu bu dəmdə xoşhal,3 dəq
- Şe’r berəsmi-şekayət əz del (Ürəkdən şikayət yolu ilə şe’r)Ey eşqə özin fəda qılan dil,1 dəq
- Dər vəsfi-hali-xod quyəd (Öz vəziyyəti barədə deyir)Bu növ ilə iş kim, oldu bəd hal,1 dəq
- Dər təzərröi-həzrəti-həqq (Tanrıya yalvarış)Dedim ki, əya kərimi-biçun,1 dəq
- Rəftəne-aşeq besuye-mə’şuq (Aşiqin mə’şuqəyə tərəf getməsi)Ol gülşəni soruban yeridim,2 dəq
- Dər sefəte-atəşe-eşq (Eşq atəşinin səciyyəsi haqqında)Eşq odu yamandır, ey xirədmənd,2 dəq
- Şe’r be rəsme-şekayət əz eşq (Eşqdən şikayət yolu ilə şe’r)Ey canü dili xərab edən eşq,1 dəq
- Didənə-bağban aşeqra və azad kərdən (Bağbanın aşiq görməsi və azad etməsi)Bu vəhşət ilən ki, baxar idim,5 dəq
- Baz gəştəne-aşeq əz dəre-mə’şuq be tələbe-səba (Aşiqin səbanı tapmaq üçün mə’şuqənin qapısndan geri qayıtması)Allaha şükür qılub yer öpdüm,5 dəq
- Şe’r berəsme-tə’rife-cəba (Səbanı tə’rif yolu ilə şe’r)Dedim ki, əya Səbayi-xoşdəm,1 dəq
- Rəftəne-səba bexabqahe-xod ke fərda beyayəd (Sabah gəlmək üçün Səbanın öz yatağına getməsi)Dedim ki, əya qamudan uli,1 dəq
- Yari xastəne-Aşeq dər name neveştən əz dəvato qələm və ə’zaye-xod (Aşiqin məktub yazarkən mürəkkəb, qələm və öz bədən üzvlərindən kömək istəməsi)Yadıma mənim zi fikr əksər3 dəq
- Ozr xastəne-aşeq əz səba və cəvab dadən beərəbi (Aşiqin Səbadan üzr istəməsi və ərəbcə cavab verməsi)Üzr etdim anınla pür mükafat,1 dəq
- Nameyi-əvvəl. Rəftəne-səba besuye-mə’şuq (Birinci məktub. Səbanın Mə’şuqun yanına getməsi)Gəldi və əlimdən aldı məktub,4 dəq
- Soxən şənidəne-mə’şuq və etab kərdəne-bağban və səbara (Mə’şuqənin sözü eşidib bağbanı və Səbanı danlaması)Eşitdi bu sözü çün pəriru,3 dəq
- Ğayeb şomordəne-mə’şuq Səbara (Mə’şuqənin Səbanı qovması)Aydır: – Niyə gəldin, ey qədəmsiz?2 dəq
- Təhsin kərdəne-mə’şuq xişra (Mə’şuqənin özünü öyməsi)Olam ki, mənim cəhanda həmtam,2 dəq
- Şe’r əz zəbane-mə’şuq be təriqe-həzl (Mə’şuqənin dilindən istehza yolu ilə şe’r)Sən biədəbin nə həddidir hey,1 dəq
- Nameye-dovvom. Amədəne-Səba əz zəbane-mə’şuq be aşeq (İkinci məktub. Səbanın mə’şuqənin sözləri ilə aşiqin yanına gəlməsi)Qayıtdı Səba zi dərgəhi-şah,2 dəq
- Şe’r berəsme-şekayət əz bəxte-bəd və tale’e-xiş (Öz yaman bəxt və taleyindən şikayət yolu ilə şe’r)Ey bəxt, dedim ki olmagil şad,1 dəq
- Ozr xastəne-aşeq əz Səba (Aşiqin Səbadan üzr istəməsi)Dedim ki, əya Səba, usandün,1 dəq
- Tə’rif kərdəne-aşeq Səbara (Aşiqin Səbanı əyməsi)Qalmışlara gər mədəd bolansan,3 dəq
- Şe’r əz zəbane-aşeq (Aşiqin dilindən şe’r)Şah şahlığ edər çü nökər olsa,1 dəq
- Be təşbih quyəd (Bənzətmə üçün deyir)Bəs söyləgil, ey Səba, İsara,2 dəq
- Nameye-sevvom. Rəftəne-Səba be suye-mə’şuq (Üçüncü məktub. Səbanın mə’şuqənin yanına getməsi)Ol peyk Səba çü mindi atı,1 dəq
- Rəftəne-Səba tənha be bidare-mə’şuq (Səbanın tək mə’şuqənin görüşünə getməsi)Yeridi Səba çü bargahə,1 dəq
- Şe’r berəsme-şekayət əz tale’ (Taledən şikayət yolu ilə şe’r)Vaveyla ki, yar getdi əldən,3 dəq
- Şe’r əz zəbane-aşeq be təriqe-elhah (Xahiş yolu ilə aşiqin dilindən şe’r)Ey naz məkani, sərvi-rə’na,1 dəq
- Nameyi-çəharom. Rəftən be suye-mə’şuq (Dördüncü məktub. Mə’şuqənin yanına getməsi)Huşimni çü mərkab etdi namə,1 dəq
- Həzl kərdəne-mə’şuq namera (Mə’şuqənin məktuba istehza etməsi)Ey yüzü qara, füzul, ədəbsiz,2 dəq
- Şe’r əz zəbane-mə’şuq be təriqe-naomidi (Mə’şuqənin dilindən ümidsizlik tərzində şe’r)Ey bülhəvəsü şikəstə ğəmnak,1 dəq
- Nameye-pəncom. Əz tərəfe-mə’şuq be aşeq (Beşinci məktub. Mə’şuqdan aşiqə)Bu sözü çü Namə guş qıldı,1 dəq
- Şe’r əz zəbane-aşeq berəsme-şekayət əz tale (Aşiqin dilindən taledən şikayət tərzində şe’r)Dedim ki, ilahi, bəxti-bədkar,1 dəq
- Məşvərət kərdəne-aşeq ba rəfiq (Aşiqin dostu ilə məsləhətləşməsi)Yenə dedim ol rəfiqə halım,2 dəq
- Şe’r əz zəbane-aşeqe-sadeq (Sədaqətli aşiqin dilindən şe’r)Ey sevgi nigar böyləmolur?1 dəq
- Nameye-şəşşom. Rəftəne-name Behəmrahiye-ah Besuye-mə’şuq (Altıncı məktub. Məktubun Ahın yoldaşlığı ilə Mə’şuqənin yanına getməsi.)Qıldı sözümü qəbul məktub,2 dəq
- Amədəne-bağban pişe-name. Be xedməte-mə’şuq bordən (Bağbanın məktubun yanına gəlməsi və onu Mə’şuqənin xidmətinə aparması)Ol dəxi gəlib edir ki, dur, dur.3 dəq
- Şe’r əzzəbane-aşeq be təriqe-elhah (Aşiqin dilindən yalvarış tərzində şe’r)Ey tuba budağı, sərvi-dilcu,1 dəq
- Nameye-həftom. Rəftəne-əşq besuye-mə’şuq (Yeddinci məktub. Göz yaşının Mə’şuqun yanına getməsi)Çün yola düzəldi, Yaş getdi,2 dəq
- Şe’r əz zəbane-mə’şuq betəriqe-naomidi (Mə’şuqənin dilindən ümidsizlik tərzində şe’r)Ey əbləhü bimuradü bihuş,1 dəq
- Amədəne-bağban be suye-əşk. Xəbəre-naomidi (Bağbanın göz yaşının yanına gəlməsi. Ümidsizlik xəbəri)Gətirdi çü bağban xəbərni,2 dəq
- Şe’r əzzəbane-aşeq (Aşiqin dilindən şe’r)Ey yar, noleydi dilbər olsan,1 dəq
- Nameye-həştom. Rəftəne-əşk Bare-dovvom besuye-mə’şuq (Səkkizinci məktub. Göz yaşının ikinci dəfə Mə’şuqənin yanına getməsi)Çün yola düzəldi. Yaş getdi,4 dəq
- Şe’r əz zəbane-aşeq betəriqe-şokr (Aşiqin dilindən razılıq tərzində şe’r)Meyl eylədi yar, həmdülillah,1 dəq
- Tə’rif kərdəne-aşeq əşkra (Aşiqin göz yaşını öyməsi)Ol Yaşə dedim ki, nuri-didəm,1 dəq
- Şe’r əz zəbane-aşeq berəsme-tə’rife-mə’şuq (Aşiqin dilindən Mə’şuqəni tə’rif tərzində şe’r)Ey şux, həmişə olsan şad,1 dəq
- Nameye-nohhom. Rəftəne-əşk bare seyyom besuye-mə’şuq (Doqquzuncu məktub. Göz yaşının üçüncü dəfə Mə’şuqənin yanına getməsi)Ol əşk yenə çü mindi atı,1 dəq
- Şe’r əz zəbane-aşeq betəriqe-dua və səna (Aşiqin dilindən dua və alqış tərzində şe’r)Yarəb, sana həq bola nigəhdar,1 dəq
- Nərm şodəne-dele-mə’şuq və həvadariye-əşk və tə’rif kərdəne-ura (Mə’şuqənin ürəyinin yumşalması, göz yaşına havadarlığı və onu öyməsi)Eşitdi bu sözni sərvi-dilcum,1 dəq
- Şe’r berəsme-porsidəne-mə’şuq hale-aşeq (Mə’şuqənin Aşiqin vəziyyətini soruşması tərzində şe’r)Der söylə ki, ol ğəmin əsənmi?1 dəq
- Rəha kərdəne-mə’şuq səbara və ozr xastəno ferestadən be aşeq (Mə’şuqənin Səbanı azada etməsi, ondan üzr istəməsi və Aşiqin yanına göndərməsi)Dilbər çü oxudu bu sənanı,3 dəq
- Şe’r əz zəbane-mə’şuq betəriqe-də’vəte-vosal (Mə’şuqənin dilindən qovuşmağa çağırış tərzində şe’r)Gəl, gəl bəri, ey görən cəfalər,1 dəq
- Amədəne-səba besuye-aşeq ba xəbəre-mojde (Səbanın muştuluq xəbəri ilə Aşiqin yanına gəlməsi)Əzm etdi Səba beşadkami1 dəq
- Şe’r əz zəbane-aşeq betəriqe-kamran (Aşiqin dilindən şadlıq bildirmək tərzində şe’r)Pəh, pəh ki, mənəm o cismi-bican1 dəq
- Afərin kərdəne-aşeq besəba və ferestadəne-pişe-mə’şuq (Aşiqin Səbanı öyməsi və Mə’şuqənin yanına göndərməsi)Dedim ki, Səbayə şad bolgil,1 dəq
- Nameye-dəhhom. Rəftəne-Səba be pişe-mə’şuq cəhəte-ərməğano hədiyye (Onuncu məktub. Səbanın hədiyyə ilə bağlı Mə’şuqənin yanına getməsi)Çün yetdi Səba o yar qatına,1 dəq
- Şe’r əz zəbane-aşeq nəhce-tələbe-mə’şuq (Mə’şuqənin istəyi ilə Aşiqin dilindən şe’r)Xoş dəm ki, bu cismü canqavışdı,1 dəq
- Təvəccoh kərdəne-aşeq besuye-vəsle-mə’şuq (Aşiqin Mə’şuqənin vəslinə diqqət yetirməsi)Qıldım yazuban sözü vərəquş,3 dəq
- Şe’r əz zəbane-aşeq bər vəche-təhəyyore-məqame-vəslət (Qovuşma çağının heyrəti münasibətilə Aşiqin dilindən şe’r)Can xoşdur əgər buluna canan,1 dəq
- Təhsin kərdəne-mə’şuq səbre-aşeqra. Hecran və fəraq (Mə’şuqənin Aşiqin dözümünü öyməsi. Ayrılıq)Təhsinim edərdi ol pəri ru,5 dəq
- Şe’r dər bade-həzle-Afetab (Günəşi tənqid tərzində şe’r)Çıxdı yenə mana zur edən gün,1 dəq
- Dəstur dadəne-mə’şuq Aşeqra (Mə’şuqənin Aşiqə buyruq verməsi)Düşmən – dedi dust – dər kəmindir.1 dəq
- Şe’r dər babe-vedae-mə’şuq (Mə’şuqə ilə vidalaşma mövzusunda şe’r)Ey sevgi nigar, sən qal imdi,1 dəq
- Şe’re-yadeqar dadəne-mə’şuq Aşeqra (Mə’şuqənin Aşiqə yadigar şe’r verməsi)Der var bilədir səninlə qayğu,1 dəq
- Şe’r dər babe-həlali xastəne-aşeq əz mə’şuq (Aşiqin Mə’şuqədən halallıq istəməsi mövzusunda şe’r)Xoş qal – dedim – ey həbib canan,1 dəq
- Dəp mofareqət əz vosale-duste-cani (Könül dostunun vüsalından ayrılmaq barədə)Çün oldu tamam nəzm təkmil,1 dəq
- Şe’r dər xatəmeye-ketab və səbəbe-tə’lif (Kitabın bitməsi və yazılmasının səbəbi barədə şe’r)Yarəb, irağ etmə cismü cani,1 dəq