Çinovnikilərimiz

Dünyada adi və heyvani, amma təbii bir qayda vardır ki, o da hər vücud, hər şəxs, hər firqə və hər millətin öz xeyri, öz səlaməti üçün çalışmasıdır.Həqiqət, çox az filosof və insana dost həkim vardır ki, məhz ümumun, ümumi növi-bəşərin nəfini nəzərdə tutub ona görə çalışsın. Zəmanəmizdə, hələ ki, insanların əksəri, bəlkə ümumi xudpərəst, qərəzkar, mənfəətpərvər, nəfslik qeydlərindən qurtarmamışdır. Dünyanın on mədəni yerlərindən və vəhşi yerlərinə qədər baxınız: cümləsi ortada şiddətlə axan “mənfəət” selinə uyub getməkdədir.

Омар Фаик Неманзаде19064 мин
At

Kislovodskda istirahət edirdik. Çkalov küçəsində, mərhum İsmayıl Hidayətzadə ilə qonşuluqda mənzil tutmuşduq. Bizim opera teatrımız bura qastrola gəlmişdi. İsmayıl bu teatrın həm direktoru, həm də baş rejissoru olduğu üçün bütün günləri işləyirdi, ancaq hərdən (teatrın istirahət günlərində) onların səfalı həyətində oturub söhbət edirdik. Soltan xanım çox yaxşı çay dəmləyirdi, bizdə armudu stəkanlardan bu çayı içə-içə “mırt vururduq”. İsmayıl məzəli söhbətləri dinləməyi çox sevirdi. Özü də başına gələn hadisələri, eşitdiyi-bildiyi əhvalatı gülməli şəklə salıb danışmağı bacarırdı.İki-üç gün ürəkdarıxdırıcı sısqa yağış yağandan sonra nəhayət gün çıxmışdı. Səhər saat on olardı. Mən həyətdə gəzişirdim ki, uzaqdan bir səs eşitdim. Kim isə məni çağırdı. Səs gələn tərəfə getdikdə gördüm ki, İsmayıl öz bağlarından mənə əl eləyir.

Сабит Рахман19634 мин
Davalar

Namərdinən mərddən xəbər söyləyim,Namərd öz könlündə mənlik davalar.

Молла Джума1 мин
Ədəbiyyatımıza dair məktub

Vaxtbavaxt "Şərqi-Rus"un səhifələrini əsr və zəmanəmizin şüəra və ədibləri öz gözəl və abdar əşar və kəlamları ilə müzəyyən qılırlar və müsəlman qardaşları elm və maarif kəsbinə dəvət edirlər. Bir millətin ədəbiyyatı, demək olar ki, onun məişətinin aynasıdır. Hər bir millətin dolanacağını, övzai-məişətini, dərəcəyi-tərəqqisini, mərtəbəyi-kamalını, qüdrət və cəlalını onun ədəbiyyatından bilmək olar. Şairi-kamil və ədibi-fazil öz əsrinin müsəvvir və nəqqaşı mənziləsindədir. Nə qədər şairin təbi səlim, zehni açıq, nitqi guya, daireyi-əqliyyəsi vəsi, əfkar və hissiyyatı təbii və ali olsa, bir o qədər onun qələmi-cavahirnisarından vüqua gələn nəqşələr və təsvirlər mərğub və dilaviz olacaqdır, bir o qədər onun asari-qələmi və məhsulati-fikri ali olacaqdır, bir o qədər o əsərlərin əzhan və vicdan üzərinə təsiratı külli, tərbiyəyi-əfkar və təhzibi-əxlaq yolunda faydası artıq, əhəmiyyəti böyük və məziyyəti ziyadə olacaqdır. Farsların Şeyx Sədisi və Xacə Hafizi, ingilislərin Şekspiri və Bayronu, frənglərin Jan Jak Russosu və Viktor Hüqosu, nemeslərin Götesi və Şilleri, rusların Puşkini, Dostoyevski və Tolstoyu öz əsrlərində millətlərinin ən böyük müəllimi və ən mahir və müqtədir mürəbbisi olub əsərləri ilə onların təhzibi-əxlaqına, rüfət və səadət tapmasına, şöhrət və qüvvət kəsb etməsinə hüsn-tədbirlər və salamat təriqlər göstəriblər. Bu zati-alilərin vücudu ilə fövqdə zikr olunan millətlər fəxr edirlər. Farslar nəzm aləminin soltanı dörd nəfərdən ibarət olmasını iddia edib, əvvəl məqamda Firdövsiyi-Tusini, sonra Ənvərini, sonra Şeyx Sədini və dördüncü məqamda Nizamiyi əleyhirrəhməni qoyublar. Frənglər Viktor Hüqo ilə və ruslar Puşkin ilə fəxr edən kimi, farslar dəxi bu dörd nəfər nəzm aləminin soltanları ilə fəxr edirlər. Sədinin haqqında ki, üçüncü məqamda qoyulubdur, şair belə deyibdir:Seyyum Sədi ke, ta dəm zəd zi Şiraz,

Фиридун-бек Кочарлинский19047 мин
Hicran-qəmdi

Ağçınqıldan qalxan duman,Görüşünə yoxdu güman.

Ашуг Басти1 мин
Haldayam

Qəhri-qəza məni yaman xar etdi,Yet haraya, Valeh, yaman haldayam.

Ашуг Валех1 мин
Var

Ay ağalar, gəlin sizə söyləyim,Unutmam, dilimdə bir əzbərim var.

Ашуг Муса1 мин
Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin Əbdürrəhman bəy Fətəlibəylinin anım mərasimindəki çıxışı

Ölülərimizi xeyirlə yad etmək mədəniyyətimizin və ictimai tərbiyəmizin ehtiyacıdır. Siyasət və ya hər hansı digər bir sahədə sivrilmiş vətəndaşların həyatını obyektiv bir qavrayışla təsvir və təqdir etmək-tarixin vəzifəsidir; məzarları başında məziyyətlərindən bəhs etmək isə dəfn mərasiminin ənənəsidir.Rus-bolşevik istilası əleyhində və vətənin hürriyyəti ilə istiqlalı lehində aparılan milli mücadilənin qurbanları olan azərbaycanlıları hörmətlə anmaq vəzifəmizdir.

Мамед Эмин Расулзаде19545 мин
Kəklik

Ay Salatın, bir bəri bax,Baxım gözəl gözə, kəklik.

Агдабанлы Гурбан1 мин
Bilmədim

Bəndəni əfv eyləyə millət gərək,Məbədə-meyxanə dedim, bilmədim,

Мирза Али Моджуз2 мин
Zay olmusan

Yazıq könlüm, nə sızlarsan, bülbülə tay olmusan,Haçan yardan yarımısan, sevilib bay olmusan.

Мискин Абдал1 мин
Nəzər qıl mənə

Yazmışam ey can nəzər qıl mənə,Mən sənə qurban nəzər qıl mənə.

Безымянные народные поэты1 мин
Qəzəl: Yüz hüsn dil ü dideyi-heyrana yetişməz

Yüz hüsn dil ü dideyi-heyrana yetişməz,Yüz gənc həqiqətdə bu viranə yetişməz

Ковси Табризи1 мин
Bu dövran

Gəlin, dostlar, gəlin şadlıq eyləyək,Bu dövrandı, mən dediyim bu dövran!

Чобан Афган1 мин
Zaman – nəhrdir

Bir bulağa bir çöp atırsan aram-aram axıb gedir. Bir çaya xəşəb² salırsan sular onları öz axarında aparır.Zaman da nəhrdir. İnsanlar öz mürlərinin illərini çöp kimi, xəşəb kimi bu nəhrə tökürlər. Əcəmi də beləcə tökdü ömrünün neçə-neçə ilini bu həyat nəhrinə. Əvəzində də torpaq üstündə ölməz bir yadigar ucaltdı...

Гусейн Ибрагимов3 мин
Yara mən

Keçdi aylar, gəldi dolandı illər,Heç bilmədim nə söylədim yara mən.

Вархиянлы Ашуг Мамед1 мин
Çata-çat

Həllac gələr, dağlar atar yayınan,Qayalardan səngi salar çata-çat.

Ашуг Гусейн Шамкирли1 мин
Yaratdı

Şenlik:Dünya əhvalından xəbər ver, aşıq,

Ашуг Шенлик1 мин
Dağlara-dağlara

Məcnun deyə Leyli ünü,Düşdü dağlara-dağlara.

Аг Ашуг Аллахверди1 мин
Gəl, ey vəhdət qəzalı, Sən bu səradən nə istərsən?

Gəl, ey vəhdət qəzalı, sən bu səhradən nə istərsən?!Xəyalın həmnişin oldu bu tənhadən nə istərsən?

Молла Вели ВидадиГазель1 мин
Ey dustan, (ey dustan) yarım mənə uymaz, nedim

Ey dustan, (ey dustan) yarım mənə uymaz, nedim?Ömrüm kimi getdi rəvan şol şəmi-can qıymaz, nedim?

ХабибиГазель1 мин
Ay ata-ata

Ay bimürvət, aldın şirin canımı,Müjganın sinəmə ay ata ata.

Ашуг Гусейн Бозалганлы1 мин
Qəmi-fəraqın ilə dərdnak olub gedərin

Qəmi-fəraqın ilə dərdnak olub gedərin,Nə dərdnak ki, qəmdin həlak olub gedərin.

Садык-бек АфшарГазель1 мин
Qəzəl: Sənin kimi məlahət mülkünə bir padşah gəlməz

Sənin kimi məlahət mülkünə bir padşah gəlməz,Bənim kimi məlamət şəhrinə kəmtər gəda gəlməz

Нитги Ширвани1 мин
İyirmi üçüncü fəsil

MEHDİQULU XANIN HÖKUMƏTİ-ƏYYAMINDAQARABAĞDA VƏ SAİR ƏTRAF VİLAYƏTLƏRDƏ

Мир Мехти Хазани9 мин
Газель 1758

هنوز خنده ازان لب بدر نیامده استنمک به پرسش داغ جگر نیامده است

Саиб ТебризиГазель1 мин
Касыда 180

دلسوز ما که آتش گویاست قند اوآتش که دید دانهٔ دلها سپند او

Хагани Ширвани3 мин
Рубаи 83

ما را هدف تیر بلا کرد فلکبا محنت و درد مبتلا کرد فلک

ФизулиРубаи1 мин
Джам-и Джам, глава 16

ساقی ار صاف نیست، زان دردیقدحی ده، که خواب من بردی

Аухади МарагаиМаснави1 мин
Bədbəxtlik

Bu günlərdə Bakıda Seyid Məhəmməd adında bir molla necə ki, məlumdur, doqquz (9) yaşında bir qıza vəhşi bir surətdə əl uzatmaq edibdir.Şəhərdə bu barədə çox danışıqlar oldu: günahkar mollanı, əvvəl dustağa aldılar, sonra nədənsə azad etdilər, amma sonra genə eşitdiyimizə görə dustaq ediblər.

Джалил Мамедкулизаде1 мин