Məhəmməd Füzuli · Qəzəl
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Təriqi-fəqr tutsam təb’ tabe’, nəfs ram olmaz,Qina qılsam tələb, əsbabi-cəm’iyyət təmam olmaz.
Canlar verib, sənin kimi cananə yetmişəmCanlar verib, sənin kimi cananə yetmişəm,Rəhm eylə kim, yetincə sənə canə yetmişəm.
Səgridir cilvəyə ol sərv səməndin yenəməzSəgridir cilvəyə ol sərv səməndin yenəməz,Kim onu görsə fəğan etməyə kəndin yenəməz.
Ya mən əhatə elmükəl-əşya’ə külləhaYa mən əhatə elmükəl-əşya’ə külləha,Nə ibtida sənə mütəsəvvir, nə intəha.
Aşiyani-mürği-dil zülfi-pərişanındırAşiyani-mürği-dil zülfi-pərişanındadır,Qanda olsam, ey pəri, könlüm sənin yanındadır.
Dürcdür ləli-rəvanbəxşin, düri-şəhvar ləfzDürcdür ləli-rəvanbəxşin, düri-şəhvar ləfz,Dürcdən dürlər tökərsən eyləsən izhar ləfz.
Ey kəmanəbru, şəhidi-navəki-müjganinəmEy kəmanəbru, şəhidi-navəki-müjganinəm,Bulmuşam feyzi-nəzər səndən, sənin qurbaninəm.
Ey geyib gülgün, dəmadəm əzmi-cövlan eyləyənEy geyib gülgün, dəmadəm əzmi-cövlan eyləyən,Hər tərəf cövlan edib, döndükcə yüz qan eyləyən.
Ey məzaqi-cana cövrin şəhdü şəkkər tək ləzizEy məzaqi-cana cövrin şəhdü şəkkər tək ləziz,Dəmbədəm zəhri-qəmin qəndi-mükərrər tək ləziz.
Ey müsəvvir, yar timsalinə surət vermədinEy müsəvvir, yar timsalinə surət vermədin,Zülfü rüx çəkdin, vəli, tabü təravət vermədin.
Eşigin daşini qan ilə yudu çeşmi-tərimEşigin daşini qan ilə yudu çeşmi-tərim,Bəs ki pakəm, daşı ləl eylədi feyzi-nəzərim.
Yar qılmazsa mənə cövrü cəfadən qeyriYar qılmazsa mənə cövrü cəfadən qeyri,Mən ona eyləməzəm mehrü vəfadən qeyri.
Yaxma canım, naleyi-biixtiyarımdan saqınYaxma canım, naleyi-biixtiyarımdan saqın!Tökmə qanım, abi-çeşmi-əşkbarımdan saqın!
Yıxdı saqi bir əyağ ilə məni-əfkarıYıxdı saqi bir əyağ ilə məni-əfkarı,Bir təpik eylədi viran, bu kühən divarı.
Könül, yetdi əcəl, zövqi-rüxi-dildar yetməzmiKönül, yetdi əcəl, zövqi-rüxi-dildar yetməzmi?Ağardı muyi-sər, sevdayi-zülfi-yar yetməzmi?
Kuhkəndən gözükür kuhdə asar hənuzKuhkəndən gözükür kuhdə asar hənuz,Ol nə bənzər mənə, onun əsəri var hənuz.
Gərdi-rəhin, ey əşk, yudun çeşmi-tərimdənGərdi-rəhin, ey əşk, yudun çeşmi-tərimdən,Tərki-ədəb etdin, nola düşsən nəzərimdən.
Görüb mühlik mənim çevrəmdə bəhri-eşq tüğyanınGörüb mühlik mənim çevrəmdə bəhri-eşq tüğyanın.Qaçıb bir dağə çıxdı Kuhkən, qurtarmağa canın.
Mənə basi-səba ol sərvi-gülrüxdən xəbər verməzMənə badi-səba ol sərvi-gülrüxdən xəbər verməz,Açılmaz qönçeyi-bəxtim, ümidim nəxli bər verməz.
Mərhəm qoyub önərmə sinəmdə qanlı dağıMərhəm qoyub önərmə sinəmdə qanlı dağı,Söndürmə öz əlinlə yandırdığın çirağı.
Məhşər günü görüm derəm, ol sərvqamətiMəhşər günü görüm derəm, ol sərvqaməti,Gər onda həm görünməsə, gəl gör qiyaməti.
Müjəm sərçeşmələr mənzil qılan aşüftə məcnundurMüjəm sərçeşmələr mənzil qılan aşüftə məcnundur,Anunçun bəsteyi-zənciri-seyli-əşki-gülgundur.
Nə görər əhli-cəfa məndə vəfadən qeyriNə görər əhli-cəfa məndə vəfadən qeyri.Nə bulur şəmi yaqan kimsə ziyadən qeyri.
Nəmi-əşkim mükəddər xatirimdən dəfi-qəm qılmazNəmi-əşkim mükəddər xatirimdən dəfi-qəm qılmaz,Bu rövşəndir ki, nəm ayinədən jəngar kəm qılmaz.
Razi-eşqin saxlaram eldən nihan, ey sərvinazRazi-eşqin saxlaram eldən nihan, ey sərvinaz,Getsə başım şəm tək, mümkün deyil ifşayi-raz.
Rəhm et, ey şəh, məni-dərviş çəkən ahlərəRəhm et, ey şəh, məni-dərviş çəkən ahlərəKi, gəda ahı əsər eylər olur şahlərə.
Riştədir cismim ki, dövri-çərx vermiş tab onaRiştədir cismim ki, dövri-çərx vermiş tab ona,Mərdümi-çeşmim düzər hərdəm düri-sirab ona.
Zəhi, zatın nihanü ol nihandan masiva peydaZəhi, zatın nihanü ol nihandan masiva peyda,Bihari-sün’ünə əmvac peyda, qə’r napeyda.
Sübh salıb mah rüxündən niqabSübh salıb mah rüxündən niqab,Çıx ki, təmaşayə çıxa afitab!
Yürü, yetir mənə, ey simi-əşk, bidad etYürü, yetir mənə, ey simi-əşk, bidad et,Gər aqçan ilə alınmış qul isəm, azad et!