Məhəmməd Füzuli · Qəzəl
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Hər kitabə kim, ləbi-lə’lin hədisin yazələr,Rişteyi-can birlə zövq əhli onu şirazələr.
Bəs ki, zəfi-ruzədən hər gün bulur təğyiri-halBəs ki, zə’fi-ruzədən hər gün bulur təğyiri-hal,Olacaqdır eyd üçün mahi-təmamim bir hilal.
Çərx hər ay başına salmış qaşından bir xəyalÇərx hər ay başına salmış qaşından bir xəyal,Bu cəhətdəndir hər ay başında olmaq bir hilal.
Ey xədəngi-qəminə sineyi-əhbab hədəfEy xədəngi-qəminə sineyi-əhbab hədəf,Müntəzir xəncəri-müjganinə canlar səf-səf.
Mənim kim, bir ləbi-xəndan üçün giryanlığm vardırMənim kim, bir ləbi-xəndan üçün giryanlığm vardır,Pərişan türrələr dövründə sərgərdanlığm vardır.
Səbrim alıb fələk, mənə yüz min bəla verərSəbrim alıb fələk, mənə yüz min bəla verər,Az olsa bir məta’, ona el çox bəha verər.
Aləm oldu şad səndən, mən əsiri-qəm hənuzAləm oldu şad səndən, mən əsiri-qəm hənuz,Aləm etdi tərki-qəm, məndə qəmi-aləm hənuz.
Əksi-rüxsarın ilə oldu müzəyyin miratƏksi-rüxsarın ilə oldu müzəyyin mirat,Bədəni-mürdəyə feyzi-nəzərin verdi həyat.
Əgərçi iynə tək keçdim cahanın cümlə varındanƏgərçi iynə tək keçdim cahanın cümlə varından,Hənuz ardımcadır qeydi-təəllüq zülfü tarından.
Kimsədə rüxsarına taqəti-nəzzarə yoxKimsədə rüxsarına taqəti-nəzzarə yox,Aşiqi öldürdü şövq, bir nəzərə çarə yox.
Gərçi, ey dil, yar üçün üz verdi yüz möhnət sanaGərçi, ey dil, yar üçün üz verdi yüz möhnət sana,Zərrəcə qəti-məhəbbət etmədin, rəhmət sana!
Göz xətindən mərdümin məhv etmədən bulmaz muradGöz xətindən mərdümin məhv etmədən bulmaz murad.Zaye eylər hüsnünü xəttin savad üzrə səvad.
Mənim tək hiç kim zarü pərişan olmasın, ya rəb!Mənim tək hiç kim zarü pərişan olmasın, ya rəb!Əsiri-dərdi-eşqü daği-hicran olmasın, ya rəb!
Mülki-hüsnün böylə zalim padişahi olmağılMülki-hüsnün böylə zalim padişahi olmağıl,Kim sənə zalim desə, adil güvahi olmağıl.
Nola zahid bilsə küfri-zülfün iman olduğunNola zahid bilsə küfri-zülfün iman olduğun,Şimdi körmüşlərmidir kafir müsəlman olduğun.
Olsaydı məndəki qəm Fərhadi-mübtəladəOlsaydı məndəki qəm Fərhadi-mübtəladə,Bir ah ilə verərdi min Bisütuni badə.
Saqiyə, mey sun ki, dami-qəmdürür huşyarlıqSaqiya, mey sun ki, dami-qəmdürür huşyarlıq,Məstlikdir kim, qılır qəm əhlinə qəmxarlıq.
Saqiya, cam tut ol aşiqə kim, qayğuludurSaqiya, cam tut ol aşiqə kim, qayğuludur,Qayğu çəkmək nə üçün, cam ilə aləm doludur.
Tutuşdu qəm oduna şad gördüyün könlümTutuşdu qəm oduna şad gördügün könlüm,Müqəyyəd oldu ol azad gördügün könlüm.
Cam içrə mey ki, dairə salmış hübab onaCam içrə mey ki, dairə salmış hübab ona,Ayinədir ki, əks salır afitab ona.
Qəmzəsin sevdin, könül, canın gərəkməzmi sanaQəmzəsin sevdin, könül, canın gərəkməzmi sana?Tiğə urdun, cismi-üryanın gərəkməzmi sana?
Olur qəddim düta eşqin yolunda, hər bəla görcəkOlur qəddim düta eşqin yolunda, hər bəla görcək,Təriq əhlinə adətdir təvazö, aşina görcək.
Xoşam kim, dəmbədəm giryan gözüm ol xaki-padəndirXoşam kim, dəmbədəm giryan gözüm ol xaki-padəndir.Ziyanı olmaz ol göz yaşının kim, tutiyadəndir.
Hiç sünbül sünbüli-zülfün kimi mişkin degilHiç sünbül sünbüli-zülfün kimi mişkin degil,Nafeyi-Çini saçın tək derlər, əmma çin degil.
Xəlqə ağızın sirrini hər dəm qılır izhar sözXəlqə ağızın sirrini hər dəm qılır izhar söz,Bu nə sirdir kim, olur hər ləhzə yoxdan var söz.
Sən üzündən aləmi rövşən qılıb saldın niqabSən üzündən aləmi rövşən qılıb saldın niqab,Yazıya salsın bu gündən böylə nurin afitab.
Yar vəslin istəyən kəsmək gərək candan təməYar vəslin istəyən kəsmək gərək candan təmə’,Hər kişi kim vəsli-yar istər, kəsin ondan təmə’.
Büti-növrəsim nəmazə şəbü ruz rağib olmuşBüti-növrəsim nəmazə şəbü ruz rağib olmuş,Bu nə dindir, allah-allah, bütə səcdə vacib olmuş.
Ey göz, ol nərgisi-xunxarə nigah etmə dəxiEy göz, ol nərgisi-xunxarə nigah etmə dəxi,Ruzigarım qəmi-eşq ilə siyah etmə dəxi!
Giryədir hər dəm açan qəmdən tutulmuş könlümüGiryədir hər dəm açan qəmdən tutulmuş könlümü,Əşkdir xali qılan qan ilə dolmuş könlümü.