Мамед Таги Сидги
- О любви
- О божественной любви
- О разлуке
- О вине
- О природе
- О судьбе
- О смерти
- О мудрости
- О родине
- Хвалебные
- Сатира
- Плачи
Könül, qəm çəkmə əyyami-fəraqi-yar qurtardı,Fəqan etmə, qəfayi-çərxi-kəcrəftar qurtardı.
HekayətlərBir oğru bir parsanın evinə gəldi. Nə qədər ki, axtardı, bir şey tapmadı. Ürəyi sıxıldı. Pirhizkarın xəbəri oldu. Bir kilimi ki, onun üstündə yatmışdı, oğrunun keçdiyi yola atdı, ta naümid qayıtmasın.Gilanlı Əbdülqədir, pak olsun onun torpağı, Kəbənin hərəmində üz daşlar üstə qoyub hey deirdi:
Yenə fəsli-bahar oldu, gedib vəqti-xəzan, saqiYenə fəsli-bahar oldu, gedib vəqti-xəzan, saqi,Gətir tök cami-zərrinə şərabi-ərğəvan, saqi.
Pərişan eyləyib əhvalımı, bir gözləri yağıPərişan eyləyib əhvalımı, bir gözləri yağı,Fərağında olub qəmxanə könlüm yağı oynağı.
Yarəb, nə türfə güldü bu İsa çiçəkləriYarəb, nə türfə güldü bu İsa çiçəkləri,Məryəm şükufə, canı məsiha çiçəkləri.
Şikayətnaməİlahi, bu nə eşq, bu nə möhnətdir?Ənisim gah behcət, həmdəmim gahi müsibətdir.
Dostlardan birinə mədəniyyətin yayılması haqqında yazılmış şerGəzər baği-məarifdən xəbərsizlər ulaqlar tək,Odur ki, nəqli-daniş payimal olmuş alaxlar tək.
«Tərcüman» qəzetinin onuncu ildönümü münasibətilə təbrikKönül qafil deyil bu nemətin şükrü sənasından,Dilim sakin deyil bu mətləbin xeyrü duasından.
Könül bir bülbüli-şeydadı, gül eşqində nalandırKönül bir bülbüli-şeydadı, gül eşqində nalandır,Gözüm əbri-bəla tək qamətin hicrində giryandır.
Cana, mürüvvət eylə, günüm çox yaman keçirCana, mürüvvət eylə, günüm çox yaman keçir,Karım həmişə nalevü ahü fəğan keçir.
Xoşa o gün ki, mənim qəm günümdə yarım idinXoşa o gün ki, mənim qəm günümdə yarım idin,Ənis-munis, qəmxar-qəmgüsarım idin.
Xoşa sənilə həmavaz olduğum günlərXoşa sənilə həmavaz olduğum günlər,Həmişə həmdəmü həmraz olduğum günlər.
Gülər gül kimi bülbül guşeyi-gülzarə düşdükcəGülər gül kimi bülbül guşeyi-gülzarə düşdükcə,Tökər göz yaşını gülzardan avarə düşdükcə.
Dirildim bəzmi-gülzari nigarımdan alaxlar təkDirildim bəzmi-gülzari nigarımdan alaxlar tək,Saraldım cuyi bari-əşki çeşmimdən şalaxlar tək.
Müsəvvir Paşanın zifaf gecəsinə maddeyi-tarixNə yaxşı bəzmi-vəfadır, məqami behcətdir,Nə tüfrə eyşi-səfadır, zəmani-işrətdir.
Könül, nə hələdir bu ki, sən vəsli-yarə yetişdinKönül, nə hələdir bu ki, sən vəsli-yarə yetişdin?Nə həsrətin daxi var, yari-gülüzarə yetişdin?
Bir bəzm ola ki, bir mən olam, bir də yar olaBir bəzm ola ki, bir mən olam, bir də yar ola,Gülzar ola, çəmən ola, fəsli-bahar ola.
Cana, bu sözlərin məni çox gətirdi riqqətəCana, bu sözlərin məni çox gətirdi riqqətə,Amma necə davam eyləyim dərdi-firqətə?
Sənin eşqində mən ey bivəfa, yüz min cəfa gördümSənin eşqində mən ey bivəfa, yüz min cəfa gördüm,Nə bir ömrümdə şad oldum, nə bir zövq-səfa gördüm.
Salıbdı möhnəti-hicrin bir özgə halə məniSalıbdı möhnəti-hicrin bir özgə halə məni,Edibdi dərdü-qəmü-qüssəyə həvalə məni.
Əcəb həngameyi-işrət, əcəb bəzmi-diləradırƏcəb həngameyi-işrət, əcəb bəzmi-diləradır,Taallah, nə məclisdir ki, hər bir şey mühəyyadır.
Çoxlar şikayət eyləyir ol zülfi-tardanÇoxlar şikayət eyləyir ol zülfi-tardan,Bir tarı haqqı çəkərəm əl mən o tardan.
Səri-zülfün kimi könlüm pərişan olsa, istərsənSəri-zülfün kimi könlüm pərişan olsa, istərsən?Və yainki ləbi-ləlin kimi qan olsa, istərsən?
Hicrində, ey bağı, tökünüb tabu-taqətimHicrində, ey bağı, tökünüb tabu-taqətim,Gündən-günə ziyadə olub, dərdi-möhnətim.
Töhfeyi-benat, yaxud qızlara hədiyyə«Tələbül-elmi fazilətun alə küllil-müslimin val-muslimət» hədisi-şərif fəhvasınca tərbiyeyi-nisvana talib olanların və qızlarımızın elm və ədəb təhsilini arzu edənlərin nəzər-diqqətini cəlb eləmək və bu xüsusda kütubi-mütəəddə və nafeənin təsnifi səddində olanların təşviq və tərənnümünü təhrik və təzyiq etmək üçün bu müxtəsər kitabçanın təhririnə mübaşirət olundu...Ərzi-məxsus
Elmin şərafətiEy xırdaca huşyar qızlar,Ey elmə bəxtiyar qızlar.
Məhəmmədəliyə nəsihətGözümün nuru ey Məhəmmədəli!Kömək olsun sənə Əliyən vəli!
Yüz il yatandan sonraSöylə, Bayram əmi, sən bizə qandır,Bizim fikrimizi açıb, oyandır.
Sənsən pənahımEy padşahım, ey qibləgahım,Sənsən pənahım, pənahım, pənahım.
Kəblə Nəsir(mənzum hekayət)*Ey uşaqlar, tutun yerinizdə məqam,