Works
- Love
- Divine love
- Separation
- Wine and the tavern
- Nature and spring
- Fate
- Death
- Wisdom and advice
- Homeland
- Praise
- Satire
- Lament
Nə xoşdur arizin dövründə zülfi-ənbər əfşanın,Bu dövranda nə xoş cəmiyyəti var ol pərişanın.
Ruhanilər yığıncağıİndi mən bu sözləri yazıram və bilmirəm ki, mənim bu sözlərimi oxuyan başa düşəcəkmi ki, nə yazıram və nə deyirəm, yainki başa düşməyəcək. Bunu hamı bilir ki, müsəlmanca oxumaq və qanmaq bir hünərdir. Əvvələn, o hürufat ilə ki, biz yazırıq, onu oxumaq çətin məsələdir. Bu barədə çox danışmışıq. Hazır bu yazdığım “danışmışıq” kəlməsinin onbeş nöqtəsinin biri artıq-əskik düşsə, oxumağı çətin olacaq. Vay bizim halımıza, vay mürəttiblərimizin gününə, heyif oxucularımızın gözlərinin işığına.Hələ bu belə.
Tene mi hükm ide yâr ya câna mıTene mi hükm ide yâr ya câna mıIşk eri tene câna yacana mı
Ghazal 106بهر کجا که رسد عشق شاه محترمستصفات عشق تو گفتن نشانه کرمست
Düşdüm əzəldə zülfünə, dam olmadan hənuzDüşdüm əzəldə zülfünə, dam olmadan hənuz,İçdim ləbin şərabını, cam olmadan hənuz.
Töhfeyi-Sami, bölmə 411بسیار چرکین و بی طهارت و خمار بود، این مطلع از اوست :رمضان خوش است ای دل که شبی به بینوایی
Fariqimdən degiləm şad, vəli əğyarınFariqimdən degiləm şad, vəli əğyarınBağrı qan olmaq üçün gül təki xəndan oluram.
Kişilər dözərKişilər candan ağrısa,Ağrıdan bezər, ağlamaz.
Göz mərdümi ki, əşk tökər bir gilə sənsizSəyyar*Göz mərdümi ki, əşk tökər bir gilə sənsiz,
Ghazal 2210در دل هر که ذوق شبگیرستخنده صبح، خنده شیرست
Qit'a 68صاحبا نو به نو تحیت منپیش قابوس سرفراز فرست
Ghazal 161ای سر تو پیوسته با جان، ز که پرسیمت؟پیدا چو نمیگردی، پنهان ز که پرسیمت؟
Fəqr mülki təxtü, aləm tərki əfsərdir manaFəqr mülki təxtü, aləm tərki əfsərdir mana,Şükr lillah, dövləti-baqi müyəssərdir mana.
Müftilik məsələsiİndi ortalıqda bir əhəmiyyətli məsələ var ki, Qafqaz müsəlmanlarını məşğul edir və gərək də etsin. O – müftilik məsələsidir. Bu məsələ təzə deyil, köhnədir; ancaq mərhum müftinin vəfatı bu məsələni ortalığa gətirir.On il bundan qabaq Qafqaz müsəlmanlarına bir yüngül vədə verilmişdi ki, bundan sonra müfti və şeyxül-islamın təyini müsəlmanların öz intixabı ilə əmələ gəlsin. Amma o vaxtın danışıqlarının axırı bir yana çıxmayan kimi, seçki məsələsi də yavaş-yavaş yaddan çıxdı. İndi haman məsələ yenə ortalığa gəlir.
Gülşende dinle nedir bülbül bülbülGülşende dinle nedir bülbül bülbülİrte gice idicek gulgul gulgul
Ghazal 108غم تو بر دل و بر جان امیر و محتشمستبنام گفتمش: این غم ولی نه غم، نعمست
Ey əlləzi-yüvəsvis, taətlərin həbadırEy əlləzi-yüvəsvis, taətlərin həbadır,Əgri yolun zəlalət, çürük sözün xətadır.
Töhfeyi-Sami, bölmə 424از مشک فروشان شهر مذکور است و بعضی اوقات در خدمت یکی از وزرای صاحبقران مغفور بود و قصاید بسیار میگفت چون معنی از وی می پرسیدند بجوابی زبان می گشود که نمیتوان گفت بهمه حال این مطلع زاده ی طبع اوست :در شب هجران چراغم غیر شمع ماه نیست
Rəqibim rəşk edər kim, Seyyidə dilbər cəfa qılmazRəqibim rəşk edər kim, Seyyidə dilbər cəfa qılmaz,Haçan mən xatiri-dildarə düşdum kim, cəfa qılsın?
Nələr görmüşəmBu dünyaya göz açandan, ey Rəfiq, nələrgörmüşəm,
Təngdir qönçə dəhanın, gec gəlir avazə sözTəngdir qönçə dəhanın, gec gəlir avazə söz,Bir sənəmdir – nazənin, qoymuş özünü nazə söz.
Ghazal 2234کجا میل کبابم در شراب است؟بط می هم شراب و هم کباب است
Qit'a 71حبذا قصر شمسهٔ ملکاتکآسمان ظل آسمانهٔ اوست
Ghazal 164ای ماه سر نهاده از مهر بر زمینتصد مشتری درخشان از زهرهٔ جبینت
Gətir, saqi, qədəh, bil kim, təəllül fövti-fürsətdirGətir, saqi, qədəh, bil kim, təəllül fövti-fürsətdir,Bu firsət var ikən fövt etmə kim, fürsət qənimətdir.
MillətlərAxır vaxtlarda Qafqazda və Rusiyada qəzetlərdə bir məsələ danışılmaqdadır. Aya səbəb nədir ki, Finlandiya və Ukrayna müstəqil idarə sahibi olmaq yolunda çalışanda Qafqaz millətlərindən bu barədə bir səs çıxmadı; bir surətdə ki, Qafqaz millətlərinin içində elə bir millət də tapıla bilərdi ki, onun istiqlaliyyətə hazırlığı Ukraynadan artıq olsun; məsələn, Gürcüstan. Aya bunun səbəbi nədir? Çoxları buna belə məna verirlər ki, doğrudur, Qafqaz millətlərinin də azad olmaq yolunda çalışmağa haqqları ola bilərdi, amma onları bircə şey saxlayır; o da məhz insaniyyət və ədəblilik.Açığı budur ki, guya Rusiya hökumətinin başının qarışıqlığı vaxtında Qafqaz millətləri istəmədilər hökumətə dəxi də artıq dərd-sər versinlər. Guya Qafqaz millətləri istədilər cavan-mərdlik büruzə versinlər; çünki Qafqaz millətlərinə yəqindir ki, hökumət də axır qanacaqsız deyil, əlbəttə, inşaalah başı açılandan sonra ola bilməz ki, Qafqaz yoldaşlarını yada salmasın.
Serv kaddun ile çendân olmayaServ kaddun ile çendân olmayaGül ho yüzün gibi handân olmaya
Ghazal 109تو ساقی جان بخشی و عالم همه جامستوز باده نوشین تو عالم همه جامست
Gəlgil ki, qapdı şövqi-cəmalın qərarımıGəlgil ki, qapdı şövqi-cəmalın qərarımı,Zar eylədi fəraqi-rüxün laləzarımı.
Töhfeyi-Sami, bölmə 429به حکاکی مبادرت میکند و گاهی بگفتن اشعار زبان می گشاید این مطلع از اوست :سر زباده ی عشق بتی دگر گرم است