Məhəmməd Füzuli · Qəzəl
- Eşq
- İlahi eşq
- Hicran
- Mey və meyxana
- Təbiət və bahar
- Fələk və tale
- Ölüm
- Hikmət və nəsihət
- Vətən
- Mədhiyyə
- Satira
- Mərsiyə
Gərmdir şamü səhər mehrinlə çərxi-lacivərd,Gəh sirişki-al edər izharü gəh rüxsari-zərd.
Hübabi-əşki-xunin cismimi eldən nihan etmişHübabi-əşki-xunin cismimi eldən nihan etmiş,Qəmi-eşqin məni-rüsvayi binamü nişan etmiş.
Ol mah vüsalilə xoş et bir gecə halimOl mah vüsalilə xoş et bir gecə halim,Ey əxtəri-tale’ qoma boynunda vəbalim!
Səcdədir hər qanda bir büt görsəm, ayinim mənimSəcdədir hər qanda bir büt görsəm, ayinim mənim,Xah mö’min, xah kafər tut, budur dinim mənim.
Şəmi-ruyin afitabi-aləmaradır səninŞəm’i-ruyin afitabi-aləmaradır sənin,Nuri-həq xurşidi-rüxsarında peydadır sənin.
Ta ki, taği-zərnigarın çərx viran eyləmişTa ki, taği-zərnigarın çərx viran eyləmiş,Xişti-zərrinin səba fərşi-gülüstan eyləmiş.
Məndə Məcnundan füzun aşiqlik istedadı varMəndə Məcnundan füzun aşiqlik istedadı var,Aşiqi sadiq mənəm, Məcnunun ancaq adı var.
Vəh nə qamət, nə qiyamət, bu nə şaxi-güli-tərdirVəh nə qamət, nə qiyamət, bu nə şaxi-güli-tərdir,Nə bəladır nəzər əhlinə, nə xoş məddi-nəzərdir?
Qeyrə eylər bisəbəb min iltifat ol nuşləbQeyrə eylər bisəbəb min iltifat ol nuşləb,İltifat etməz mənə mütləq, nədir bilmən səbəb?
Dil ki, sərmənzili ol zülfi-pərişan olmuşDil ki, sərmənzili ol zülfi-pərişan olmuş,Nola cürmi ki, asılmasına fərman olmuş.
Ey təğafül birlə hər saət qılan şeyda məniEy təğafül birlə hər saət qılan şeyda məni,Vaqif ol kim, öldürər bir gün bu istiğna məni.
Əzəl katibləri üşşaq bəxtin qarə yazmışlarƏzəl katibləri üşşaq bəxtin qarə yazmışlar,Bu məzmun ilə xət ol səfheyi-rüxsarə yazmışlar.
Ələ alır gəzicək ol güli rəna ətəginƏlə alır gəzicək ol güli-rəna ətəgin,Vəhm edər kim, tuta bir aşiqi-şeyda ətəgin.
Kuhkən Şirinə öz nəqşin çəkib vermiş firibKuhkən Şirinə öz nəqşin çəkib vermiş firib,Gör nə cahildir, yonar daşdan öziçün, bir rəqib.
Ləhzə-ləhzə ləbin anıb edicək əfğanlarLəhzə-ləhzə ləbin anıb edicək əfğanlar,Qətrə-qətrə saçılır didələrimdən qanlar.
Mənim kimi bir ləbi-xəndan üçün giryanlığım vardırMənim kim bir ləbi-xəndan üçün giryanlığım vardır,Pərişan türrələr dövründə sərgərdanlığım vardır.
Möhnəti-eşq, ey dil, asandır deyib, çox urma lafMöhnəti-eşq, ey dil, asandır deyib, çox urma laf,Eşq bir yükdür ki, xəm olmuş onun altında qaf.
Pərişan xəlqi-aləm ahü əfğan etdiyimdəndirPərişan xəlqi-aləm ahü əfğan etdiyimdəndir,Pərişan olduğum, xəlqi pərişan etdiyimdəndir.
Səbadən gül üzündə sünbüli-pürpiçu tab oynarSəbadən gül üzündə sünbüli-pürpiçü tab oynar,Sanasan pər açıb, gülşəndə bir mişkin qürab oynar.
Can vermə qəmi-eşqə ki, eşq afəti-candırCan vermə qəmi-eşqə ki, eşq afəti-candır,Eşq afəti-can olduğu məşhuri-cahandır!
Hər zaman mənzur bir şuxi-sitəmgərdir manaHər zaman mənzur bir şuxi-sitəmgərdir mana,Qanda olsam bir bəla həqdən müqəddərdir mana.
Sübh çəkmiş çərxə, çalmış daşə tiğin afitabSübh çəkmiş çərxə, çalmış daşə tiğin afitab,Zahir etmiş ol məhi-dəllakə eyni-intisab.
Ruzigarım buldu dövrani-fələkdən inqilabRuzigarım buldu dövrani-fələkdən inqilab,Qan içər oldum, əyağın çəkdi bəzmimdən şərab.
Xətti-rüxsarın edər lütfdə reyhan ilə bəhsXətti-rüxsarın edər lütfdə reyhan ilə bəhs,Hüsni-surətdə cəmalın güli-xəndan ilə bəhs.
Can çıxır təndən könül zikri-ləbi-yar eyləgəcCan çıxır təndən könül zikri-ləbi-yar eyləgəc,Tən bulur can yenlədən ol ləfzi təkrar eyləgəc.
Münhərifdir, saqiya, ənduhi-dünyadən mizacMünhərifdir, saqiya, ənduhi-dünyadən mizac,Badə tut kim, illəti-ənduhə qəflətdir ilac.
Yanan eşq atəşinə atəşi-duzəxdən eyməndirYanan eşq atəşinə atəşi-duzəxdən eyməndir,Nə kim, bir gəz yanar, yandırmaq oni qeyri-mümkindir.
Gah gözdə, gəh könüldə xədəngin məkan tutarGah gözdə, gəh könüldə xədəngin məkan tutar,Hər qanda olsa qanlını, əlbəttə, qan tutar.
Ah eylədiyim sərvi-xuramanın üçündürAh eylədiyim sərvi-xuramanın üçündür,Qan ağladığım qönçeyi-xəndanın üçündür.
Müqəvvəs qaşların kim, vəsmə birlə rəng tutmuşlarMüqəvvəs qaşların kim, vəsmə birlə rəng tutmuşlar,Qılınclardır ki, qanlar tökmək ilə jəng tutmuşlar.